Φροντίδα και εργασία: πώς επηρεάζει γυναίκες και άντρες στην ελλάδα

Στην ελεύθερη αγορά οι υπηρεσίες φροντίδας είναι ένα ευρύτατο πεδίο οικονομικής δραστηριότητας, που περιλαμβάνει από οργανωμένες δομές, μέχρι μια τεράστια γκρίζα ζώνη υποαμοιβόμενης και ημι-ανασφάλιστης ή μαύρης εργασίας.  Στον αναπτυσσόμενο κόσμο, και όχι μόνο,  η οικονομία της φροντίδας είναι κυρίως άτυπη και μη αμειβόμενη, ενώ εξυπακούεται σχεδόν ότι αφορά πρωτίστως τις γυναίκες.

Σε επίπεδο οικογένειας η φροντίδα είναι κάτι που τα μέλη μοιράζονται μεταξύ τους. Ωστόσο, ακόμα και στις χώρες που πρωτοπορούν στην ισότητα των φύλων, όπως η  Σουηδία, οι γυναίκες αφιερώνουν 29% περισσότερο χρόνο σε μη αμειβόμενες εργασίες: 220 λεπτά ημερησίως έναντι 171, όπως αναφέρεται παλαιότερη έρευνα του ΟΟΣΑ. Στην ίδια έρευνα διαπιστώθηκε ότι σε 23 ευρωπαϊκές χώρες οι γυναίκες ξοδεύουν κατά μέσο όρο 262 λεπτά τη μέρα, σχεδόν τεσσεράμισι ώρες, σε μη αμειβόμενη εργασία, 83% ή δύο ώρες περισσότερες από ό,τι οι άντρες. Η εργασία φροντίδας αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της απλήρωτης δουλειάς.

Στην Ελλάδα η ψαλίδα στην απλήρωτη εργασία γυναικών και ανδρών φτάνει το 173%, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μετά την Πορτογαλία (242%).

Την εκδήλωση συνδιοργανώνει ο οργανισμός για την επαγγελματική ενδυνάμωση των γυναικών WHEN. Ο έτερος φορέας είναι η Challedu (από το Challenge και Education, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που εστιάζει στην έρευνα και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών και κοινωνικών παιχνιδιών.

Οι δύο οργανισμοί συμμετείχαν στο ευρωπαϊκό έργο CAREdiZO, μαζί με εταίρους από τρεις άλλες χώρες της ΕΕ (Κύπρος, Βουλγαρία, Λιθουανία).  Στόχος του έργου είναι η εξάλειψη του έμφυλου χάσματος στην κατανομή της φροντίδας, ενισχύοντας οργανισμούς και επιχειρήσεις μέσω καινοτόμων ψηφιακών εργαλείων κατάρτισης και δικτύωσης. Στην Ελλάδα η έμφαση δίνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (Μμε), οι οποίες αποτελούν τον μεγαλύτερο εργοδότη, καλύπτοντας σχεδόν το 85% των θέσεων εργασίας.

Από όσους έχουν ευθύνες φροντίδας παιδιών, τα ποσοστά είναι σχετικά μοιρασμένα: Το 60% είναι γυναίκες και το 40% άντρες. Το ίδιο ισχύει και για τη φροντίδα μελών της οικογένειας με αναπηρία ή χρόνια ασθένεια: Το 55,6% είναι γυναίκες και το 44,4% άνδρες.

Όταν φτάνουμε στη φροντίδα των ηλικιωμένων γονέων, τα ποσοστά αλλάζουν: Το 81,8% είναι γυναίκες και μόνο το 18,2% άντρες.

Η πλειονότητα των συμμετεχόντων στην έρευνα (89,2%) δήλωσε ότι έχει σύζυγο ή σύντροφο. Κανένας άνδρας δεν δήλωσε αποκλειστικός φροντιστής, σε αντίθεση με το 10,3% των γυναικών. Το 41,7% των γυναικών απάντησε ότι έχει τον κύριο ρόλο στην φροντίδα, έναντι του 8% των ανδρών.

Η παροχή φροντίδας επηρέασε σημαντικά τις επαγγελματικές επιλογές για το 60,4% των γυναικών, έναντι μόλις 20% των ανδρών.

Μόλις το 12% των γυναικών θεωρούν ότι οι ευθύνες φροντίδας δεν επηρέασαν την επαγγελματική τους σταδιοδρομία, έναντι 25% των ανδρών.