Από τη γαλλία ως τα βαλκάνια: οι οικονομικές αιτίες πίσω από τις κινητοποιήσεις των νέων στην ευρώπη

Το κύμα μαζικών διαδηλώσεων που σαρώνει τη Γαλλία από τα τέλη  Σεπτέμβρη δεν λέει να κοπάσει, αλλά αποκτά χαρακτηριστικά παλλαϊκού ξεσηκωμού με βαθιές πολιτικές συνέπειες, που ξεπερνάνε τα σύνορα της χώρας.

Σε Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Γερμανία, Σερβία και Αλβανία, η νεολαία βγαίνει στο προσκήνιο, σε κινήματα που έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε κάθε χώρα, αλλά και κοινή συνισταμένη: η γενιά που την ονομάζουν Z, αλλά δεν χωράει σε καλούπια κατηγοριοποίησης, αρνείται να συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι θα ζήσει χειρότερα από τους γονείς της.

Η τεχνητή νοημοσύνη, από υπόσχεση απελευθέρωσης από τα δεσμά της επαναληπτικής – μηχανικής εργασίας, μετατρέπεται σε απειλή που στραγγίζει υδάτινους πόρους και ενέργεια, καταργεί θέσεις απασχόλησης και μπορεί ανα πάσα στιγμή να οδηγήσει στο επόμενο μεγάλο χρηματιστηριακό κραχ.

Το δικαίωμα στην κατοικία γίνεται άπιαστο όνειρο, ιδίως για τους  νέους στα αστικά κέντρα, που αναγκάζονται να ζουν με τους γονείς τους  επειδή τα ενοίκια είναι απλησίαστα. Η ακρίβεια και η ενεργειακή κρίση που φουντώνει που εκ νέου, εξαιτίας και των γεωπολιτικών εντάσεων, υποβαθμίζει την αγοραστική δύναμη του μισθού και καθιστά το κόστος ζωής αφόρητο.

Νέα ανάλυση της Οxford Economics συνδέει τα παραπάνω με τις πρόσφατες νεανικές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη, με έμφαση στη Γαλλία. Ο επικεφαλής οικονομολόγος του οίκου αναλυτών Λόρενς Χάρπερ Σκοτ, που ειδικεύεται στις μελέτες για τις πόλεις και τις περιφέρειες της Ευρώπης, απαριθμεί τις αιτίες που βγάζουν τους νέους στους δρόμους.

Στόχος του είναι  να προειδοποιήσει τις αγορές και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη για το τι τους περιμένει.

Ο αναλυτής ξεκινά με την παραδοχή ότι τα κινήματα διαμαρτυρίας των πολιτών στις διαφορετικές πόλεις και χώρες της Ευρώπης έχουν διαφορετικά κίνητρα και αφορμές αλλά και κοινούς παράγοντες που τροφοδοτούν τη δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα των νεότερων γενεών: το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης που συνεχίζει να συμπιέζει τα εισοδήματα, μια ολοένα και πιο ακριβή και δύσκολη στην πλοήγηση αγορά κατοικιών, καθώς και οι ανησυχίες σχετικά με τις μελλοντικές ευκαιρίες απασχόλησης.

Στη Γαλλία το νέο κύμα ακρίβειας έρχεται σε συνέχεια μιας δύσκολης περιόδου για την οικονομία, καθώς η συμπίεση του πραγματικού εισοδήματος έχει επηρεάσει ολόκληρη τη χώρα, από τις πιο φτωχές περιοχές του Βορρά, που έχουν πληγεί από την αποβιομηχάνιση, ως τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αστικές οικονομίες, όπως η Λυών και η Τουλούζη.

Η τρέχουσα αίσθηση οικονομικής δυσαρέσκειας τροφοδοτείται επίσης από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων. Οι περισσότερες γαλλικές περιφέρειες βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ στον δείκτη νεανικής ανεργίας, ειδικά για τα άτομα ηλικίας 15-24 ετών που δεν εργάζονται, δεν σπουδάζουν και δεν παρακολουθούν πρόγραμμα κατάρτισης (NEETs). Ως ιδιαίτερα προβληματικές αναφέρει πόλεις όπως η Χάβρη και η Μετς, με ποσοστά ανέργων και ΝEETs  διπλάσια του εθνικού μέσου όρου.

Επιπλέον, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει όλο και περισσότερες εργασίες που προηγουμένως ανατέθηκαν σε εργαζόμενους αρχικού επιπέδου, η αντιμετώπιση της υψηλής ανεργίας των νέων θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντική πρόκληση για τη γαλλική κυβέρνηση.