Μανιφέστο τσίπρα: τρεις δυνάμεις, μία συμπαράταξη και η ελπίδα για μια κυβερνώσα αριστερά της νέας εποχής

Κάπως έτσι σιγά, σιγά γεννιέται ένα νέο κόμμα που ένα κομμάτι της κοινωνίας περιμένει με αγωνία όχι τώρα ή τους τελευταίους μήνες, αλλά εδώ και πολύ καιρό. Κι αυτό επειδή ήταν αρκετοί εκείνοι που ουδέποτε συμφιλιώθηκαν με την επιλογή του Αλέξη Τσίπρα να παραιτηθεί το καλοκαίρι του 2023.

Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά είναι Ιστορία. Στο σήμερα και στις τεκτονικές αλλαγές που έχουν επέλθει στον κόσμο την τελευταία τριετία, το μανιφέστο που συνέταξε η ομάδα εργασίας του Ινστιτούτου Τσίπρα, έρχεται να δώσει απαντήσεις, να προκαλέσει συζητήσεις, να βάλει ένα νέο πλαίσιο άσκησης πολιτικής και κυρίως να τονίσει ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός:

Εάν λοιπόν, παρά τα όποια λάθη και τις αστοχίες, πέτυχε στη μεγάλη εικόνα -και το έπραξε κυρίως έντιμα και χωρίς να σκάει μπροστά της το ένα σκάνδαλο μετά το άλλο- γιατί να μην το καταφέρει και πάλι, και μάλιστα σε συνθήκες που δεν έχουν σχέση με την περίοδο των Μνημονίων;

Το μανιφέστο Τσίπρα είναι πλέον μια πραγματικότητα. Πολλά απ’ όσα περιλαμβάνει τα έχει αναφέρει ή αναδείξει ο ίδιος στις ομιλίες του το τελευταίο διάστημα στις παρουσιάσεις της Ιθάκης. Ακολουθούν τα βασικά σημείο από το μανιφέστο:

Ο κόσμος όπως τον γνωρίζαμε αλλάζει μπροστά στα μάτια μας. Οι βεβαιότητες των μεταπολεμικών κοινωνιών καταρρέουν. Ζούμε μια εποχή στην οποία οι ανισότητες βαθαίνουν και διευρύνονται, η κλιματική κρίση επεκτείνεται σε όλες τις γωνιές της γης, οι δυσοίωνες γεωπολιτικές εξελίξεις συντείνουν στην κατάρρευση του Διεθνούς Δικαίου, η ψηφιακότητα αλλάζει όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας μας και οι αλόγιστες χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης συχνά έρχονται σε αντίθεση με τις μεταπολεμικές δημοκρατικές κατακτήσεις. Μέσα σ’ όλα αυτά η πολιτική και οι ιδέες έχουν πάψει να εμπνέουν. Κόντρα στους καιρούς εμείς πιστεύουμε και στην πολιτική και στις ιδέες. Και θέλουμε ν’ αλλάξουμε αυτή την κρίση εμπιστοσύνης προς αυτές. Σε αυτές τις συνθήκες θεωρούμε πως η διάκριση Αριστεράς-Δεξιάς όχι μόνο δεν είναι ξεπερασμένη όπως διατείνονται ορισμένοι, στρώνοντας ουσιαστικά το δρόμο για την άκρα δεξιά, αλλά είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, καθώς αποτυπώνει τις συγκρουόμενες απαντήσεις στα κρίσιμα προβλήματα της εποχής. Υπό αυτούς τους όρους, η σύγκλιση των τριών ρευμάτων της Αριστεράς του 20ού αιώνα, της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής και Ανανεωτικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας, αναδεικνύεται σε κρίσιμη πολιτική αναγκαιότητα.

Η σύγκλιση των τριών ρευμάτων, λοιπόν, δεν μπορεί να γίνει με όρους του προηγούμενου αιώνα, αλλά με μια νέα πολιτική λογική που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής: δημοκρατική, εφαρμόσιμη και ταυτόχρονα μετασχηματιστική.

Σήμερα, η πρόκληση δεν είναι η επιλογή ανάμεσα στη σταδιακή αλλαγή και τη ρήξη, αλλά η σύνθεσή τους σε μια νέα πολιτική στρατηγική. Οι σύγχρονες συνθήκες απαιτούν μεταρρυθμίσεις προς όφελος των πολλών, αλλαγές με βάθος και διάρκεια, που να ανοίγουν δρόμους για ουσιαστικούς κοινωνικούς μετασχηματισμούς, καθώς και ρήξεις όπου οι δομές εξουσίας αναπαράγουν ανισότητες και αδιέξοδα. Γιατί για την σύγχρονη Αριστερά η πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού αλλά η διεύρυνση των ορίων του εφικτού.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σοσιαλδημοκρατία οφείλει να απομακρυνθεί από τις λογικές διαχείρισης και να συναντηθεί με το πνεύμα του ριζοσπαστισμού στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων και της διαφθοράς· η ριζοσπαστική και ανανεωτική Αριστερά να επεξεργαστεί ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες πολιτικές για την παραγωγική ανασυγκρότηση και τη θεσμική ανασύνταξη της χώρας· και η πολιτική οικολογία να ενσωματωθεί στον πυρήνα ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης που θα συνδυάζει βιωσιμότητα, ενεργειακή ασφάλεια και κοινωνική δικαιοσύνη.

-υπερασπίζεται τα δημόσια αγαθά – την ενέργεια, το νερό, το περιβάλλον – ως θεμέλια συλλογικής ασφάλειας,

-ενισχύει τη δημοκρατία, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την ισότιμη εκπροσώπηση και μεταχείριση, ως προϋποθέσεις εμπιστοσύνης,