Ηνωμένα αραβικά εμιράτα εκτός οπεκ: μια έξοδος που ξεπερνάει τις πετρελαϊκές αγορές

Στον ΟΠΕΚ θα ήθελαν η πρωτομαγιά να ήταν πρωταπριλιά και η έξοδος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να ήταν ψέμα. Ωστόσο, το Άμπου Ντάμπι όχι μόνο δεν συμβουλεύτηκε καν το Ριάντ πριν ανακοινώσει την αποχώρησή του, αλλά το τελευταίο που ηγείται του ΟΠΕΚ, έμαθε για την αποχώρηση από ένα δελτίο Τύπου. Η εξέλιξη σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής.

Η αποχώρηση του Άμπου Ντάμπι δεν είναι αντίδραση σε ένα μεμονωμένο παράπονο, αλλά η σύγκλιση τριών δυνάμεων: του πολέμου με το Ιράν, μιας βαθύτερης αντιπαλότητας με τη Σαουδική Αραβία και μιας στρατηγικής αναδιάταξης με την Ουάσινγκτον που διαμορφώνεται εδώ και χρόνια.

Επιπλέον σε αυτό το περιβάλλον πολέμου με τα ιρανικά πλήγματα σε υποδομές του Κόλπου και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, τα Εμιράτα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου, εντούτοις, δεν τους το επέτρεπαν οι ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ. Υπό αυτό το πρίσμα, η λογική της αποχώρησης είναι ορθολογική, λέει ο Χαντζάνι.

Ωστόσο, ο χρόνος και ο τρόπος της αποχώρησης αντανακλούν και κάτι βαθύτερο λέει ο ειδικός: τις συνέπειες μιας αντιπαλότητας με τη Σαουδική Αραβία που σιγόβραζε εδώ και καιρό. Ήδη από το 2016 το Άμπου Ντάμπι θεωρούσε τις ποσοστώσεις που τους είχαν κατανεμηθεί άδικες και ότι δεν αντανακλούσαν τη ραγδαία αυξανόμενη παραγωγική τους δυναμικότητα. Η Σαουδική Αραβία από την άλλη ήθελε περιορισμένη παραγωγή ώστε να κρατάει τις τιμές σε υψηλότερα επίπεδα.

Στην αποσκίρτηση έπαιξαν ρόλο και οι ΗΠΑ, καθώς ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ στήριξε δημόσια μια έκτακτη γραμμή ανταλλαγής δολαρίων για το Άμπου Ντάμπι τις ημέρες πριν από την ανακοίνωση για τον OPEC. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό επικρίνει το καρτέλ του ΟΠΕΚ ως εκμεταλλευτή της αμερικανικής στρατιωτικής προστασίας, έχει ουσιαστικά προσφέρει στο Άμπου Ντάμπι διπλωματική κάλυψη για να αποσκιρτήσει.

Η ευθυγράμμιση ανάμεσα στην επιθυμία των Εμιράτων να παράγουν ελεύθερα και στην επιθυμία της κυβέρνησης Τραμπ να δει περισσότερο πετρέλαιο στις παγκόσμιες αγορές σε χαμηλότερες τιμές δεν είναι συμπτωματική. Είναι, από δομική άποψη, μια ευθυγράμμιση συμφερόντων ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το Άμπου Ντάμπι που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και χρόνια.

Πλέον ο Χαντζάνι είναι πεπεισμένο ότι η Σαουδική Αραβία θα ηγείται ενός ασθενέστερου ΟΠΕΚ καθώς τα ΗΑΕ ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός του καρτέλ, αντιπροσωπεύοντας το 12% της συνολικής προσφοράς του OPEC πριν από τη σύγκρουση. Επίσης είχαν προηγθεί οι έξοδοι της Αγκόλας και του Κατάρ αποχώρησε το 2019.

Μόνο τα ΗΑΕ έχουν υιοθετήσει τη σκληρή γραμμή, απαιτώντας αποζημιώσεις, την άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και μια συνολική αναδίπλωση της ιρανικής ισχύος. Η αποχώρηση από τον OPEC είναι το αποτέλεσμα μιας γεωπολιτικής στάσης που πλέον διαφοροποιεί το Άμπου Ντάμπι όχι μόνο από το Ριάντ αλλά και από τη συναίνεση του Κόλπου ευρύτερα.

Τα ΗΑΕ έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα συμφέροντά τους εξυπηρετούνται καλύτερα αν ενεργούν ως κυρίαρχος δρώντας παρά ως μέλος καρτέλ. Το αν αυτός ο υπολογισμός θα αποδειχθεί σωστός εξαρτάται από το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος και ποια περιφερειακή αρχιτεκτονική θα προκύψει από αυτόν, καταλήγει ο ειδικός από το Ινστιτούτο Κουίνσι.