Δημογραφικό: το εθνικό σχέδιο δράσης που μπήκε στο συρτάρι, τα «μάταια» επιδόματα και τα φωτεινά παραδείγματα

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το δημογραφικό, το πρώτο στο είδος του στην Ευρώπη, ανακοινώθηκε με ηχηρό τρόπο από την κυβέρνηση και συγκεκριμένα από την τότε υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Σοφία Ζαχαράκη (την οποία διαδέχτηκε η Δόμνα Μιχαηλίδου), τον Οκτώβριο του 2024, με ορίζοντα δράσης τη δεκαετία 2025-2035. Ομως, εκτός από κάποιες διεργασίες που είχαν προηγηθεί των ανακοινώσεων, η δημόσια διαβούλευση δεν έχει ξεκινήσει εδώ και σχεδόν έναν χρόνο. Το σχέδιο κατέληξε στο συρτάρι.

Αυτή είναι μια χρήσιμη πληροφορία για να θυμόμαστε σήμερα που με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς, η συζήτηση για το δημογραφικό επανέρχεται εμφαντικά στη δημόσια σφαίρα, με ειδήσεις όπως ότι 38 σχολεία στην Ηπειρο βάζουν λουκέτο λόγω έλλειψης μαθητών.

Η Αλεξάνδρα Τραγάκη, καθηγήτρια Οικονομικής Δημογραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και βασική δημιουργός του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το δημογραφικό, το οποίο διαρθρώνεται σε πέντε άξονες και περιλαμβάνει δεκάδες (μικρότερες και μεγαλύτερες) παρεμβάσεις, εξηγεί πως το πρόβλημα είναι βαθύτερο και απαιτεί δομικές αλλαγές στον τρόπο ζωής των Ελλήνων, αλλαγές που πρέπει να ενορχηστρωθούν από την Πολιτεία, η οποία έχει επιδείξει μια διαχρονική απροθυμία να εφαρμόσει -για λόγους οικονομικούς αλλά και τόλμης απέναντι στη λήψη ορισμένων αποφάσεων- τα απαιτούμενα μέτρα.

Αντίθετα με την ευρεία αντίληψη πως το δημογραφικό είναι πρόβλημα των τελευταίων 15 ετών, η αλήθεια είναι σύμφωνα με την κ. Τραγάκη, ότι οι ρίζες του δημογραφικού βρίσκονται στις αρχές της δεκαετίας του ’80.

Το 1987 είναι η πρώτη χρονιά στην Ελλάδα που ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα πέφτει κάτω από το 1,5.

Γιατί όμως οι γενιές των builders και των baby boοmers έκαναν περισσότερα από δύο παιδιά, επιλογή που δεν υιοθέτησαν οι επόμενες γενιές Ευρωπαίων;

Και τι είναι αυτό που ώθησε τους ανθρώπους στη δεκαετία του ’80 να αποποιηθούν το παραπάνω αξιακό σύστημα;

Σε κάθε περίπτωση, η ίδια τονίζει πως είναι λανθασμένη η αντίληψη ότι φταίει αποκλειστικά η οικονομική κρίση του 2010 για την υπογεννητικότητα στην Ελλάδα.

Την ίδια στιγμή, απαιτείται ενίσχυση της απασχόλησης όλων των κοινωνικών ομάδων που υποεκπροσωπούνται- γυναίκες, νέοι, πολίτες άνω των 55 ετών.

Οσο το μεγαλύτερο κομμάτι των Ελλήνων συγκεντρώνεται στην πρωτεύουσα, το δημογραφικό δεν θα λύνεται. Αυτό υποστηρίζει η κ. Τραγάκη τονίζοντας πως από όλες τις απόψεις, η Αθήνα είναι μια πόλη που δεν ευνοεί τη δημιουργία οικογένειας.