Οι ανατροπές που φέρνει το χωροταξικό στον τουρισμό σε airbnb και ξενοδοχεία – οι αντιδράσεις

Με σαφές μήνυμα προς την αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb) και με αιχμή τις αυξανόμενες πιέσεις που καταγράφονται σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς, το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό βάζει στο τραπέζι περιορισμούς για τα Airbnb σε νεόδμητες κατοικίες στα νησιά, η θέσπιση των οποίων παραπέμπεται εντούτοις στο μέλλον. Γενικότερα, το σχέδιο, που παρουσιάστηκε χθες από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου και την υπουργό Τουρισμού κυρία Ολγα Κεφαλογιάννη τέθηκε χθες σε δεύτερη, ολιγοήμερη διαβούλευση, ανοίγει τον δρόμο για παρεμβάσεις στην ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας στην Ελλάδα, με την κυβέρνηση να επιδιώκει η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση να έχει υπογραφεί έως τα τέλη Ιουνίου.

Το νέο χωροταξικό πλαίσιο συνδέει τη λειτουργία της βραχυχρόνιας μίσθωσης με τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των προορισμών, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής ευρύτερων περιορισμών μέσω ειδικών νομοθετικών ρυθμίσεων. Όπως επισημαίνεται στο κείμενο της διαβούλευσης, η δραστηριότητα της βραχυχρόνιας μίσθωσης θα μπορεί να υπόκειται σε χωρικά διαφοροποιημένους όρους και περιορισμούς, ανάλογα με την κατηγοριοποίηση των περιοχών αλλά και τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά κάθε προορισμού.

Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει ότι οι σχετικές ρυθμίσεις θα διαμορφώνονται με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ αλλά και από το Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων ΟΠΣ-ΑΔΕ, ώστε να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για την έκταση και την ένταση της δραστηριότητας ανά περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, ανοίγει ο δρόμος για μία σειρά παρεμβάσεων, όπως ο καθορισμός ειδικών όρων διάθεσης ακινήτων σε βραχυχρόνια μίσθωση, ιδίως σε σχέση με τη χρήση τους ως κύρια κατοικία, η ρύθμιση της χρονικής διάρκειας δραστηριοποίησης ανά έτος, αλλά και η δημιουργία γεωγραφικών ζωνών όπου θα επιβάλλονται απαγορεύσεις ή περιορισμοί.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής φραγμών στην ανάπτυξη νέας προσφοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιοχές με αυξημένη πίεση ή ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, με ειδική αναφορά και στις νεόδμητες κατοικίες. Οι προβλέψεις αυτές θα λειτουργούν συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και θα εξειδικεύονται είτε μέσω ειδικών ρυθμίσεων είτε σε επόμενα επίπεδα χωρικού σχεδιασμού και ειδικότερα μέσω των Τοπικών και Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων (ΤΠΣ – ΕΠΣ) είτε μέσω των περιφερειακών χωροταξικών σχεδίων.

Η αντιμετώπιση των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης αποτελεί βασικό σημείο αντίδρασης του ξενοδοχειακού κλάδου. Κι αυτό διότι, το σχέδιο αν και προβλέπει δυνατότητα μελλοντικών περιορισμών και ειδικών ρυθμίσεων για τα Airbnb, οι ξενοδόχοι θεωρούν ότι ουσιαστικά όλα παραπέμπονται στο μέλλον, χωρίς άμεσες δεσμευτικές παρεμβάσεις.

Στις περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης περιλαμβάνονται τα νησιά της Σκιάθου, της Μυκόνου, της Σαντορίνης και της Κω (εκτός από την περιοχή Δικαίου που κατατάσσεται στις αναπτυσσόμενες), οι δημοτικές ενότητες Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά (Ζάκυνθος), Ερμούπολης Σύρου, Αφάντου, Ιαλυσού και Καλλιθέας Ρόδου, Τήνου (εκτός Εξωμβούργου και Πανόρμου), Κερκυραίων, Μαλίων και Χερσονήσου Ηρακλείου Κρήτης, Νέας Κυδωνίας Χανίων και η παραλία Πιερίας.

Σε αυτές, όπως προέβλεπε και το αρχικό σχέδιο που είχε τεθεί σε διαβούλευση, η ελάχιστη έκταση για τη δόμηση εκτός σχεδίου αυξάνεται στα 16 στρέμματα, τουλάχιστον έως ότου οριστούν διαφορετικά από τα ΤΠΣ-ΕΠΣ. Για τα νησιά της συγκεκριμένης κατηγορίας Α (Ελεγχόμενης Ανάπτυξης), τα νέα τουριστικά καταλύματα δεν θα μπορούν να ξεπερνούν τις 100 κλίνες. Επίσης, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 3, 4 ή 5 αστέρων (ή κλειδιών) ενώ θα παρέχονται κίνητρα για την ανάπτυξη οργανωμένων τουριστικών κατασκηνώσεων πολυτελούς διαβίωσης (τύπου glamping), όπως και σε όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες.

Στις αναπτυγμένες περιοχές (Β) το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων εκτός σχεδίου προτείνεται στα 12 στρέμματα, τουλάχιστον έως τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης από εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου (ΕΠΣ – ΤΠΣ). Τόσο τα νέα όσο και επεκτάσεις παλαιότερων καταλυμάτων θα πρέπει να είναι 3,4 ή 5 αστέρων.

Όσο για τα νησιά της κατηγορίας θα επιτρέπονται τουριστικά καταλύματα έως 350 κλίνες. Σε αυτά κατατάσσονται το Αγκίστρι, η Αίγινα, ο Πόρος, οι Σπέτσες, η Μήθυμνα Λέσβου, η Φολέγανδρος, η Πάτμος, η Σίφνος, η Πάρος και η Αντίπαρος κλπ.

Στις αναπτυσσόμενες περιοχές (Γ) στις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης (Δ) και στις περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης (Ε) έως ότου καθοριστούν ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης από τον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό, για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων _ αποκλειστικά 3,4 ή 5 αστέρων ή κλειδιών – στις εκτός σχεδίου περιοχές το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν ορίζεται στα οκτώ στρέμματα. Η ρύθμιση θα ισχύει και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.