Η ΕΕ κάνει στροφή στο Μεταναστευτικό: Εγκρίθηκε ρύθμιση για κέντρα επιστροφών εκτός Ευρώπης

Μετά από πολλά χρόνια συζητήσεων, ιδεολογικών αντεγκλήσεων, αναποφασιστικότητας και αναποτελεσματικότητας, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά πλέον σε μια ουσιαστική μεταρρύθμιση του πλαισίου για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την περασμένη Πέμπτη τις βασικές αρχές της νέας ρύθμισης για τις επιστροφές των μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου απορρίπτονται. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόνο το 25% περίπου των παράτυπων μεταναστών που δεν δικαιούνται άσυλο επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους.

Κέντρα επιστροφής σε Αφρική

Με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να συνάψουν συμφωνίες με τρίτες χώρες εκτός Ένωσης για τη δημιουργία «κέντρων επιστροφής», στα οποία θα μεταφέρονται οι μετανάστες που δεν έχουν δικαίωμα ασύλου. Η Ελλάδα, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία και η Αυστρία συνεργάζονται ήδη για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων σε χώρες της Αφρικής, πιθανότατα στην Ουγκάντα και τη Ρουάντα. Το παράδειγμα δόθηκε με τη συμφωνία της Ιταλίας με την Αλβανία το 2023 για τη δημιουργία δύο «κέντρων επιστροφής» στο Σεντζίν και την Γκιάντρα για την επεξεργασία 36.000 επιστροφών ετησίως. Τα κέντρα που θα δημιουργηθούν στην Αφρική αναμένεται να είναι πολύ περισσότερα και μεγαλύτερα.

Πολιτικές αντιδράσεις και ανησυχίες

Το νέο αυτό πλαίσιο έχει διχάσει πολιτικά και ιδεολογικά την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι Σοσιαλιστές, οι Πράσινοι και η Ευρωπαϊκή Αριστερά ψήφισαν μαζικά κατά της νέας ρύθμισης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η πρόταση υπερψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, κάποιους ευρωβουλευτές του κεντρώου/φιλελεύθερου Renew Europe, και το σύνολο σχεδόν των ευρωομάδων των ευρωσκεπτικιστών και των ακροδεξιών. Η κριτική επικεντρώνεται στις ανησυχίες για τις συνθήκες κράτησης που θα ισχύουν στα «κέντρα επιστροφής» και στην πιθανότητα δημιουργίας μιας «μαύρης τρύπας» για τα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών. Η ρύθμιση προβλέπει ότι τα κέντρα θα επιτρέπεται να δημιουργηθούν μόνο σε χώρες που «σέβονται τα διεθνή πρότυπα και τις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Τι ακολουθεί

Οι κρίσιμες λεπτομέρειες αναμένεται να καθοριστούν κατά τη διάρκεια του λεγόμενου «τριλόγου» ανάμεσα στους διαπραγματευτές του Ευρωκοινοβουλίου, την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπό την προεδρία της Κύπρου, με στόχο το τελικό κείμενο της ρύθμισης να έχει συμφωνηθεί μέχρι τα τέλη Μαΐου και να ισχύσει από τον ερχόμενο Ιούλιο.