Ενας στους 8 με ελαστική εργασία στην ελλάδα - τι ισχύει στην εε

Η υποαπασχόληση, με την έννοια του μερικού ωραρίου, του ορισμένου χρόνου εργασίας, της επισφαλούς εργασίας, δεν είναι φαινόμενο που πλήττει μόνο τους έλληνες εργαζόμενους.

Το αντίθετο. Προς διάψευση όσων επιχειρηματολογούν υπέρ… του εργασιακού παραδείσου των άλλων ευρωπαϊκών χωρών το Eurofound, το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας, οργανισμός της ίδιας της ΕΕ, διαπιστώνει ότι ένας στους 11 εργαζόμενους βρίσκεται σε κατάσταση ΙΝΕ. Τα αρχικά προέρχονται από τον όρο Involuntary Non-standard Employment που σημαίνουν ακούσια μη σταθερή απασχόληση.

Δηλαδή, εν έτει 2026, ένας στους 11 εργαζομένους -με επίσημα στοιχεία- σε μια Ευρωπαϊκή Ενωση όπου τα κέρδη ευημερούν, η ανάπτυξη -ακόμα και επιβραδυμένη λόγω των ευρύτερων γεωπολιτικών εξελίξεων- αποτυπώνεται επισήμως στα νούμερα, αναγκάζεται να δουλεύει σε καθεστώς επισφάλειας.

Το να βρίσκεται κανείς σε κατάσταση INE σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι παγιδεύονται μεταπηδώντας από τη μία θέση μερικής απασχόλησης, ορισμένου χρόνου στην επόμενη, επειδή δεν μπορούν να βρουν σταθερές εναλλακτικές λύσεις

Αξιοσημείωτο, δε, είναι το χάσμα μεταξύ των ποσοστών στις χώρες-μέλη της ΕΕ, καθώς κυμαίνονται από κάτω του 2% στη Ρουμανία και στη Λιθουανία έως πάνω από 18% στην Ιταλία και στην Ισπανία. Η Ελλάδα φιγουράρει στην 6η θέση μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ, με το υψηλότερο ποσοστό εργαζομένων που βρίσκονται σε αυτό το καθεστώς – με 12,5%. Προηγούνται η Ιταλία (18,4%), η Ισπανία (17%), η Κύπρος (15%), η Πορτογαλία (13,3%) και η Φινλανδία (13,2%).

Τα χαμηλότερα ποσοστά εντοπίστηκαν σε χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης με σχετικά πρόσφατα ενταχθέντα μέλη στην ΕΕ.  Τέλος στις πλουσιότερες χώρες, Αυστρία, Γερμανία, Δανία, Ολλανδία, Ιρλανδία, παρατηρούνται ποσοστά της τάξης του 4% – 5%.

Πρακτικά, το να βρίσκεται κανείς σε κατάσταση INE σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι παγιδεύονται μεταπηδώντας από τη μία θέση μερικής απασχόλησης, ορισμένου χρόνου ή εργασίας στη gig economy στην επόμενη, επειδή δεν μπορούν να βρουν σταθερές εναλλακτικές λύσεις, όπως μια σύμβαση αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης.

Ωστόσο, όταν αυτές οι συνθήκες γίνονται δεκτές ακούσια, λόγω έλλειψης πλήρους ή/και μόνιμης εναλλακτικής λύσης, οι εργαζόμενοι απορροφούν το κόστος της ευελιξίας χωρίς να αποκομίζουν τα οφέλη της. Αυτά τα κόστη περιλαμβάνουν χαμηλότερους ωρομίσθιο, μειωμένα δικαιώματα κοινωνικής προστασίας και αυξημένη ανασφάλεια στην απασχόληση, περιορισμένη πρόσβαση σε εκπαίδευση που χρηματοδοτείται από τον εργοδότη, επισημαίνουν οι ερευνητές του Eurofound.

Προσθέτουν, ακόμη, ότι σε επιμέρους κατηγορίες, ο αριθμός των ανθρώπων σε καθεστώς ΙΝΕ είναι πολύ υψηλότερος. Αυτές οι μορφές απασχόλησης είναι σημαντικά πιο διαδεδομένες μεταξύ των γυναικών, των νέων, των ατόμων με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο και των εκτός ΕΕ υπηκόων. Το χάσμα μεταξύ των φύλων οφείλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην ακούσια μερική απασχόληση, η οποία συγκεντρώνεται στις γυναίκες, ενώ η ακούσια προσωρινή απασχόληση επηρεάζει άνδρες και γυναίκες πιο ισότιμα.

Το μέγεθος του τομέα και της επιχείρησης έχει επίσης σημαντική σημασία: οι εργαζόμενοι σε νοικοκυριά, γεωργία, στέγαση και διοικητικές υπηρεσίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ποσοστά INE πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.