Ποιος φροντίζει όσους μας φροντίζουν; η απλήρωτη δουλειά μετά τη δουλειά αξίζει όσο το 5% του αεπ της εε

Αν είσαι μητέρα, γιαγιά, θεία, κόρη, αδελφή, σύζυγος, το να φροντίζεις παιδιά, ηλικιωμένους ή άτομα που χρήζουν μακροχρόνια φροντίδα, δεν θεωρείται δουλειά, αλλά καθήκον. Αν δεν το κάνεις εσύ ποιος άλλος θα το κάνει; Το ίδιο ισχύει θεωρητικά και για τους άντρες, αλλά ας μη γελιόμαστε εννιά στις δέκα φορές οι αόρατοι και απλήρωτοι φροντιστές είναι γένους θηλυκού.

Σύμφωνα με έρευνα του ΟΗΕ, οι γυναίκες σε παγκόσμιο επίπεδο αφιερώνουν υπερδιπλάσιες ώρες καθημερινά σε εργασίες φροντίδας από ό,τι οι άντρες. Το 45% των γυναικών παραγωγικής ηλικίας, δεν συμμετέχει στην αγορά εργασίας λόγω μη αμειβόμενων υποχρεώσεων φροντίδας, σε σύγκριση με μόλις το 5% των ανδρών. Στην Ευρώπη οι ανισότητες δεν είναι τόσο ακραίες, αλλά εξακολουθούν να υφίστανται.

Τα δύο παραπάνω προγράμματα πιθανόν είναι σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών για φροντίδα. Όσο ο πληθυσμός γερνάει, τόσο αυξάνονται και οι ανάγκες για μακροχρόνια φροντίδα, που εξακολουθούν να παρέχουν στην συντριπτική τους πλειοψηφία γυναίκες. Είτε αμισθί, ως μέλη της οικογένειας, είτε πολλές φορές με μαύρη και αδήλωτη εργασία.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Eurofound στο πλαίσιο της έρευνας CARE, το 45,3% του πληθυσμού της ΕΕ παρέχει κάποια μορφή μη αμειβόμενης φροντίδας, σε παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία – μέλη της οικογένειας ή σε όλους τους παραπάνω.

Η συνθήκη αυτή καθιστά την μη αμειβόμενη φροντίδα μία από τις πιο διαδεδομένες  μορφές παραγωγικής δραστηριότητας στην Ευρώπη.

Περίπου το 34,4% του πληθυσμού της ΕΕ παρέχει φροντίδα σε παιδιά και το 21,3% παρέχει μακροχρόνια φροντίδα. Μεταξύ όσων παρέχουν φροντίδα, η δέσμευση είναι σημαντική: οι μη αμειβόμενοι φροντιστές αφιερώνουν κατά μέσο όρο 29,7 ώρες την εβδομάδα σε δραστηριότητες φροντίδας.

Η πλειοψηφία των μη αμειβόμενων φροντιστών ασκεί επίσης αμειβόμενη εργασία. Το 61% των φροντιστών μακροχρόνιας φροντίδας και το 67% των ατόμων που παρέχουν φροντίδα σε παιδιά ασκούν επίσης αμειβόμενη εργασία, καθιστώντας την εναρμόνιση της φροντίδας και της απασχόλησης μια καθημερινή πρόκληση για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Η μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας, μολονότι δεν αναγνωρίζεται, συνεισφέρει σε τεράστιο βαθμό στην ευρωπαϊκή οικονομία. Το Eurofound εκτιμά την οικονομική αξία της μη αμειβόμενης φροντίδας παιδιών στην ΕΕ σε περίπου 470 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως – ποσό που αντιστοιχεί στο 4,1% του ΑΕΠ.

Οι εκτιμήσεις του κόστους αντικατάστασής της κυμαίνονται από 335 δισεκατομμύρια ευρώ έως 689 δισεκατομμύρια ευρώ (2,9–5,9% του ΑΕΠ) – ανάλογα με το πού τοποθετείται ο πήχης για τον μισθό αναφοράς.

Για τη μακροχρόνια φροντίδα, συγκρίσιμες εκτιμήσεις που χρησιμοποιούν μεθόδους κόστους αντικατάστασης κυμαίνονται από 0,9% του ΑΕΠ στη Γερμανία έως 4,2% του ΑΕΠ στη Γαλλία.