Γιατί η Ευρώπη μπορεί ακόμα να βρεθεί αντιμέτωπη με μια κρίση φυσικού αερίου χωρίς να υπάρχει έλλειψη
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσαν εκ νέου άνοδο, μετά από διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) που συνδέονται με τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Αυτό συμβαίνει την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται στην τελική φάση του σχεδίου της για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου.
Η κλίμακα των αναταραχών είναι περιορισμένη σε σύγκριση με την απώλεια ροών από τους ρωσικούς αγωγούς το 2021 και το 2022, ωστόσο η αντίδραση των τιμών ήταν δυσανάλογα μεγάλη.
Σύμφωνα με άρθρο των ερευνητών Marzia Sesini και James Kneebone στο The Conversation, αυτή η αντίθεση υποδηλώνει μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μεταφέρεται ο κίνδυνος στο ευρωπαϊκό σύστημα φυσικού αερίου.
Με την απομάκρυνση από το ρωσικό φυσικό αέριο, η ΕΕ έχει μειώσει την έκθεση σε διακοπές της φυσικής εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά δεν έχει εξαλείψει την έκθεση σε διακυμάνσεις των τιμών.
Η διακοπή των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου το 2021 και το 2022 ανέδειξε τους κινδύνους που συνδέονται με την εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή και από μια άκαμπτη υποδομή αγωγών.
Η αντίδραση της ΕΕ, που καθορίστηκε αρχικά στο Σχέδιο REPowerEU και στη συνέχεια αναπτύχθηκε περαιτέρω στον οδικό χάρτη για το 2025, στηρίζεται σε δύο πυλώνες: τη μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου και τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού – κυρίως μέσω της στροφής προς το LNG.
Αυτό ενίσχυσε την ανθεκτικότητα του φυσικού εφοδιασμού με φυσικό αέριο, αλλά πιθανώς άφησε την ΕΕ πιο εκτεθειμένη στη μεταβλητότητα των τιμών στις παγκόσμιες αγορές.
Οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μειώθηκαν απότομα μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, με το μερίδιο της Ρωσίας στη ζήτηση φυσικού αερίου της ΕΕ να μειώνεται από 39% το 2021 σε 12% το 2023.
Το 2024, η ΕΕ εξακολουθούσε να εισάγει περίπου 52 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου, γεγονός που αντανακλά τόσο την κλίμακα της μεταμόρφωσης όσο και τη δυσκολία πλήρους εξάλειψης ενός τόσο μεγάλου προμηθευτή.
