Μπορεί να αποφευχθεί η ύφεση στην παγκόσμια οικονομία μετά το σοκ στη Μέση Ανατολή;

Η εύθραυστη ανακωχή των 15 ημερών ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ-Ισραήλ έχει μεταφέρει τις ανησυχίες πλέον όχι στη διάρκεια του πολέμου, αλλά στις συνέπειές του.

Το βασικό ερώτημα είναι αν προλαβαίνει η παγκόσμια οικονομία να αποφύγει την ύφεση. Στις Βρυξέλλες, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στα επιτελεία των μεγάλων οικονομιών, η προσοχή στρέφεται πλέον στο αποτύπωμα που έχει ήδη αφήσει το σοκ των προηγούμενων εβδομάδων, με υψηλό ενεργειακό κόστος, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και ένα κύμα αναθεωρήσεων αναφορικά με την πορεία της πραγματικής οικονομίας.

Στο παρασκήνιο, κυβερνήσεις και θεσμοί επιχειρούν να αξιοποιήσουν την ανάπαυλα για να αποτρέψουν νέο κύμα ανατιμήσεων και ταυτόχρονα επεξεργάζονται σενάρια για την περίπτωση που η ανάπτυξη δεν ανακάμψει

Οι ενδείξεις από τη διεθνή αγορά δείχνουν ότι η κρίση δεν περιορίστηκε στις τιμές των καυσίμων. Στην Ασία, όπου καταγράφονται πρώτα οι μεταβολές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η αύξηση των τιμών σε πετροχημικά προϊόντα και πρώτες ύλες έχει ήδη περάσει στη βιομηχανική παραγωγή. Πλαστικές ρητίνες, λιπάσματα και ενδιάμεσα υλικά καταγράφουν ανατιμήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 50%, δημιουργώντας ένα ντόμινο αυξήσεων στο κόστος παραγωγής.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πηγές από το Eurogroup αναφέρουν ότι αρκετά κράτη-μέλη επανεξετάζουν ήδη τους στόχους τους για το 2026

Στο επίπεδο των μακροοικονομικών προβλέψεων, οι αναθεωρήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει. Στην Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος τοποθετεί την ανάπτυξη κοντά στο 1,9%, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι μπορεί να κινηθεί ακόμη χαμηλότερα, γύρω στο 1,8%. Αντίστοιχα, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή καταγράφει αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από τον στόχο του 2%.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πηγές από το Eurogroup αναφέρουν ότι αρκετά κράτη-μέλη επανεξετάζουν ήδη τους στόχους τους για το 2026. Η συζήτηση έχει μετακινηθεί από τη δυναμική ανάπτυξης στη διατήρηση σταθερών ρυθμών, με έμφαση στην αποφυγή μιας απότομης επιβράδυνσης.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί τις εξελίξεις σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Οι πιέσεις από την ενέργεια και τις τιμές δημιουργούν ένα πλαίσιο στο οποίο η νομισματική πολιτική καλείται να ισορροπήσει μεταξύ πληθωρισμού και ανάπτυξης.

Στην Ελλάδα, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι υπάρχει έντονος προβληματισμός για τη διάρκεια της κρίσης και για την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων εργαλείων

Τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης αποτυπώνονται ήδη στην καταναλωτική συμπεριφορά. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε στις 106,8 μονάδες τον Μάρτιο, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη επιδεινώθηκε στις -52,5 μονάδες.