Δημογραφικό: Μόλις 12 δήμοι σε όλη την Ελλάδα με θετικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων

Τις ακραίες ανισότητες που χαρακτηρίζουν τον πανελλήνιο χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποκαλύπτει η σαρωτική έρευνα του υπουργείου Εσωτερικών για την ποιότητα όλων των υπηρεσιών που υποχρεούνται να παρέχουν στους πολίτες οι δήμοι της χώρας.

Η ρεαλιστική εικόνα καταγράφει τοπικές αρχές δύο ή περισσοτέρων ταχυτήτων, με δήμους να επενδύουν σε εφαρμόσιμες πολιτικές και σύγχρονες υποδομές που αποδίδουν μετρήσιμα αποτελέσματα και άλλους να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε χρόνιες αδυναμίες και καταστροφικές παθογένειες.

Το νέο εργαλείο του υπουργείου Εσωτερικών (deiktesota.gov.gr) επιτρέπει αντικειμενικές συγκρίσεις με πραγματικά δεδομένα σε κρίσιμους τομείς: από το δημογραφικό και τη σχολική κοινότητα μέχρι τη βιώσιμη κινητικότητα, την ανακύκλωση και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων.

Δημογραφική κατάρρευση

Το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα αφορά το Δημογραφικό. Από τους 332 δήμους της χώρας, μόλις 12 κατέγραψαν οριακό, θετικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων.

Αντίθετα, σε αρκετές περιοχές καταγράφεται ταχεία συρρίκνωση πληθυσμού. Ενδεικτικά, στον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων χάθηκε μέσα σε έναν χρόνο το 1,38% των ενεργών δημοτών, ενώ αντίστοιχα υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν στα Βόρεια Τζουμέρκα, στη Νέα Ζίχνη και σε νησιωτικούς δήμους όπως τα Ψαρά και η Σέριφος.

Την ίδια ώρα, ακριτικοί ή μικροί νησιωτικοί δήμοι όπως Μεγίστη, Κάλυμνος, Λειψοί, Σίκινος και Αντίπαρος εμφανίζουν έστω μικρό θετικό ισοζύγιο, γεγονός που δείχνει ότι ακόμη και σε περιοχές με περιορισμένο πληθυσμό μπορεί να ανατραπεί η αρνητική τάση.

Σχολεία και μαθητές

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη αν εξεταστεί η αναλογία μαθητών. Σε ορεινούς και απομονωμένους δήμους, όπως η Λίμνη Πλαστήρα και η Αργιθέα, αντιστοιχούν μόλις 1-2 μαθητές ανά 1.000 κατοίκους. Στον αντίποδα, σε δυναμικές περιοχές όπως το Αργος-Μυκήνες, η Θήρα και η Μύκονος, οι αριθμοί εκτοξεύονται, φτάνοντας μέχρι και τους 486 μαθητές ανά 1.000 κατοίκους.

Βιώσιμη κινητικότητα

Στον τομέα της βιώσιμης κινητικότητας, η εικόνα είναι εξίσου αντιφατική. Δήμοι όπως η Λάρισα και ο Βόλος έχουν επενδύσει σημαντικά σε ποδηλατόδρομους, φτάνοντας τα 31,7 και 25 χιλιόμετρα αντίστοιχα.

Ωστόσο, 58 δήμοι της χώρας δεν διαθέτουν ούτε ένα μέτρο ποδηλατόδρομου, ανάμεσά τους και μεγάλοι αστικοί δήμοι της Αττικής. Αντίστοιχα, σε ό,τι αφορά την προσβασιμότητα των πεζοδρομίων, 66 δήμοι δηλώνουν μηδενική ύπαρξη πεζοδρομίων με πλάτος άνω του 1,5 μέτρου.

Ανακύκλωση

Στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων, οι επιδόσεις δεν σχετίζονται απαραίτητα με το μέγεθος του δήμου. Μικροί νησιωτικοί δήμοι όπως η Γαύδος, οι Παξοί και η Τήλος καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά ανακύκλωσης, φτάνοντας έως και το 34,9%. Αντίθετα, οι μεγάλοι αστικοί δήμοι εμφανίζουν χαμηλές επιδόσεις. Ο Δήμος Αθηναίων, παρότι παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα αποβλήτων (πάνω από 360.000 τόνους), ανακυκλώνει μόλις το 4,57%.

Smart cities

Στην κατηγορία της ψηφιακής μετάβασης ο Δήμος Χανίων κατατάσσεται στην πρώτη θέση, ενώ στον αντίποδα δήμοι όπως η Ανατολική Μάνη, η Αρχαία Ολυμπία και τα Γρεβενά εμφανίζουν σχεδόν ανύπαρκτους ρυθμούς ψηφιακής μετάβασης.

Πολιτική προστασία

Κρίσιμο δείκτη αποτελεί η προσαρμογή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Την πρωτιά κατέχει ο Δήμος Αγίας Βαρβάρας, ενώ σημαντικές επενδύσεις σε συστήματα πυρανίχνευσης καταγράφονται σε Ξάνθη, Δράμα, Ιλιον, Καβάλα και Σαλαμίνα.