Δωμάτιο με θέα… τα 30 - αναζητώντας το κλειδί της εξώπορτας

Σε ένα τυπικό διαμέρισμα της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης ή μιας επαρχιακής πόλης, το σκηνικό επαναλαμβάνεται: ένα γραφείο που αγόρασαν οι γονείς πριν από δεκαπέντε χρόνια για τις πανελλαδικές εξετάσεις φιλοξενεί πλέον έναν φορητό υπολογιστή τελευταίας τεχνολογίας, στοιβάζει πτυχία και μεταπτυχιακούς τίτλους, και εξυπηρετεί τις καθημερινές επαγγελματικές υποχρεώσεις ενός 30άρη. Η γονική εξάρτηση των νέων ενηλίκων στην Ελλάδα έχει πάψει πλέον να αποτελεί μια παρωδική φάση μετάβασης και έχει εξελιχθεί σε ένα βαθιά εδραιωμένο δομικό φαινόμενο.

Tο φαινόμενο της παρατεταμένης παραμονής των νέων στην Ελλάδα στην πατρική εστία

Το παιδικό δωμάτιο δεν άλλαξε κάτοικο· απλώς ο ένοικός του μεγάλωσε, απέκτησε εργασία, αλλά αδυνατεί να αποκτήσει το κλειδί της δικής του εξώπορτας.

Αν παρατηρήσει κανείς τους δείκτες της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Αρχής (Eurostat), η εικόνα της Ελλάδας ξεχωρίζει:

Τα νούμερα αυτά τοποθετούν σταθερά την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης στη γονική εξάρτηση, δίπλα σε χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης όπως η Κροατία, η Ιταλία και η Ισπανία.

Ποιος είναι ο κύριος καταλύτης αυτής της κατάστασης; Η απάντηση βρίσκεται στην αδυναμία διαχείρισης του κόστους διαβίωσης με τις αμοιβές της αγοράς εργασίας.

Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την επιβάρυνση κόστους στέγασης (housing cost overburden rate). Σύμφωνα με τα στοιχεία, πάνω από το 40% του πληθυσμού στις αστικές περιοχές δαπανά περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του αποκλειστικά για τη στέγαση (ενοίκιο, λογαριασμοί ενέργειας, κοινόχρηστα).

Για έναν νέο εργαζόμενο με εισαγωγικό ή μέσο μηνιαίο μισθό της τάξεως των 800 έως 950 ευρώ, τα αριθμητικά δεδομένα είναι αμείλικτα:

Παράλληλα, η επικράτηση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης, οι χαμηλόμισθες πρακτικές ασκήσεις και η αβεβαιότητα στην εξέλιξη της καριέρας εμποδίζουν τη θεμελίωση μιας μακροπρόθεσμης οικονομικής σταθερότητας. Η ανεξάρτητη διαβίωση δεν είναι απλώς δύσκολη -για την πλειονότητα των νέων- αποτελεί συνειδητό οικονομικό ρίσκο που μπορεί να οδηγήσει σε χρέη.

Η καθυστέρηση της ανεξαρτητοποίησης δεν είναι απλώς ένα ατομικό ή οικογενειακό ζήτημα. Παράγει αλυσιδωτές παρενέργειες που επηρεάζουν τη δομή ολόκληρης της χώρας.