Οι επιπτώσεις του κλεισίματος των στενών του ορμούζ στην ελληνική οικονομία - τι δείχνει μελέτη του ιοβε

Άμεσες είναι οι επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, όπως διαπιστώνει ειδική έκθεση του ΙΟΒΕ. Κι αυτό διότι περίπου το 25% των ελληνικών εισαγωγών καυσίμων προέρχεται από χώρες του Κόλπου, αναδεικνύοντας τη σημασία της σταθερότητας της περιοχής για την εγχώρια αγορά ενέργειας.

Αξίζει δε να σημειωθεί πως η Ελλάδα εισάγει επίσης σημαντική ποσότητα λιπασμάτων, των οποίων οι εμπορικές ροές παρεμποδίζονται από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, αν και η προέλευση των ελληνικών εισαγωγών είναι κυρίως από χώρες εκτός του Κόλπου, όπως η Αίγυπτος, με αποτέλεσμα η έκθεση να προκύπτει έμμεσα από τη διακύμανση των διεθνών τιμών.

Επιπλέον, το Ιράν διαθέτει ακτογραμμή εκτός κόλπου, συνεπώς μπορεί να εξάγει χωρίς να διέρχονται τα πλοία από το Στενό. Στην παρακάτω ανάλυση ως χώρες που επηρεάζονται από το Στενό του Ορμούζ είναι: (1) Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), (2) Κατάρ, (3) Κουβέιτ, (4) Μπαχρέιν, (5) Ομάν, (6) Ιράκ και (7) Ιράν.

Οι εισαγωγές καυσίμων από τη Σαουδική Αραβία  αποτελούν σχεδόν το 30% των συνολικών εισαγωγών της Λιθουανίας και της Πολωνίας σε καύσιμα, ενώ υψηλό μερίδιο έχει και η Σλοβενία με 21,8%. Η Ελλάδα εισάγει το 5,4% των καυσίμων της (όλων των ειδών) από τη Σαουδική Αραβία, με το μέσο όρο της ΕΕ27 να είναι στο 4,6%.

Όπως σημειώθηκε όμως η Σαουδική Αραβία έχει το περιθώριο να εκτρέψει το εμπόριο της στην Ερυθρά Θάλασσα και ειδικότερα στο λιμάνι της Τζέντα. Σημειώνεται όμως, ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια διαφοροποίησης των εισαγωγών για την Ελλάδα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις φορέων της ελληνικής αγοράς πετρελαιοειδών, τα ελληνικά διυλιστήρια έχουν επάρκεια αποθεμάτων πετρελαίου τουλάχιστον δύο μηνών και ενδεχόμενη επέκταση μέχρι και για έξι μήνες, με σταδιακή αντικατάσταση των αποθεμάτων, έχοντας ήδη προχωρήσει σε διαφοροποίηση πηγών προμήθειας.

Ενδεικτικά, εκπρόσωπος μεγάλου επιχειρηματικού ομίλου διυλιστηρίων δηλώνει ότι έχουν διαφοροποιήσει τις πηγές και είναι σε θέση να αντικαταστήσουν έως και το 100% των ποσοτήτων από το Ιράκ με προμηθευτές από Αίγυπτο, Λιβύη και Βόρεια Θάλασσα.

Εκτός από τον κλάδο 6 και κλάδο 19 που αφορούν τα καύσιμα, η Ελλάδα εισάγει το 6,9% των βασικών μετάλλων από τις χώρες του Κόλπου και το 3,1% στον κλάδο άνθρακα και λιγνίτη, ενώ στους υπόλοιπους κλάδους τα μερίδια είναι χαμηλά.

Ειδικά σε σχέση με τα λιπάσματα, των οποίων οι εμπορικές ροές παρεμποδίζονται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η προέλευση των ελληνικών εισαγωγών είναι κυρίως από χώρες εκτός του Κόλπου, όπως η Αίγυπτος με μερίδιο περίπου 29% τη διετία 2024-2025, με αποτέλεσμα η έκθεση να προκύπτει έμμεσα από τη διακύμανση των διεθνών τιμών.

Σημειώνεται ότι οι εισαγωγές της Ελλάδας σε λιπάσματα ξεπερνούν τα €400 εκ. τη διετία 2024-2025, ενώ το μερίδιο των χωρών του κόλπου είναι σχεδόν μηδενικό. Αντίστοιχα, οι εισαγωγές της ΕΕ27 από τις χώρες του κόλπου είναι πολύ χαμηλές (<2% του συνόλου), καθώς εισάγεικυρίως από τη Ρωσία (24%) και την Αίγυπτο (16%).