Από τον πόλεμο στην εσωτερική κρίση: ο πραγματικός λόγος που ο ζελένσκι αποφεύγει τις κάλπες

Πίσω από την άρνηση του Ζελένσκι για εκλογές κρύβεται ο φόβος της πολιτικής του συντριβής

Πίσω από τη βιτρίνα της εθνικής ενότητας και την προσεκτική επίκληση των αντικειμενικών δυσκολιών που γεννά η εμπόλεμη κατάσταση, κρύβεται μια διαφορετική, πολύ πιο περίπλοκη πραγματικότητα. Αναλυτές και πολιτικά γεγονότα στο Κίεβο καταδεικνύουν ότι ο Ζελένσκι δεν αποφεύγει τις εκλογές αποκλειστικά λόγω της συνεχιζόμενης ρωσικής επιθετικότητας. Η ραγδαία φθορά της δημοτικότητάς του, οι αλλεπάλληλες αποκαλύψεις για εκτεταμένη διαφθορά στα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης και η ανάδειξη ισχυρών εσωκομματικών ή πρώην κυβερνητικών ανταγωνιστών, συνθέτουν το πραγματικό σκηνικό του φόβου για την προεδρική διοίκηση.

Σε σημερινή ενημέρωση επιλεγμένων δημοσιογράφων, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιχείρησε να δικαιολογήσει την απόλυτη άρνησή του επικαλούμενος αμιγώς στρατιωτικά επιχειρήματα. Υποστήριξε ότι η διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου ενέχει τον κίνδυνο καταστροφής της χώρας, ειδικά όταν η Ρωσία δεν δείχνει καμία απολύτως διάθεση για εκεχειρία. Για να ενισχύσει τη θέση του και να αναδείξει τον υπαρξιακό κίνδυνο, αναφέρθηκε διεξοδικά στους αριθμούς του μετώπου: η Μόσχα διαθέτει ήδη ένα απόθεμα 600 έως 630 βαλλιστικών πυραύλων υψηλής ταχύτητας –το πλέον ισχυρό της όπλο– κατασκευάζοντας λίγο πάνω από 100 επιπλέον κάθε μήνα, με τη μέγιστη ετήσια παραγωγική της ικανότητα να αγγίζει τους 1.300.

Ο Ουκρανός πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις τεράστιες ελλείψεις της χώρας του σε αντιαεροπορική άμυνα απέναντι σε αυτές τις επιθέσεις που πλήττουν τις υποδομές και την πρωτεύουσα. Ανέφερε ότι το Κίεβο ζήτησε 360 πυραύλους αναχαίτισης Patriot, ελπίζοντας να εξασφαλίσει τουλάχιστον 300 ενόψει του επερχόμενου χειμώνα. Αναγνωρίζοντας τη δυσκολία της κατάστασης, δεδομένου ότι η παγκόσμια ετήσια παραγωγή των κορυφαίων αναχαιτιστικών PAC-3 περιορίζεται στους 600, κάλεσε τις ΗΠΑ να παραχωρήσουν ένα μικρό ποσοστό, της τάξης του 5% έως 10%, από τα δικά τους αποθέματα. Παράλληλα, επισήμανε τις τρέχουσες συμφωνίες με τη Γαλλία για τουλάχιστον ένα σύστημα SAMP/T και με τη Γερμανία για την προμήθεια περίπου 600 πυραύλων PAC-2 και PAC-3, οι οποίοι ωστόσο αναμένονται σε βάθος χρόνου (2027-2028).

Παρά ταύτα, τα στρατιωτικά επιχειρήματα φαίνεται να αποτελούν ένα βολικό προκάλυμμα για την απόκρυψη μιας βαθύτατης κυβερνητικής σήψης. Η εικόνα που εκπέμπει το Κίεβο το τελευταίο διάστημα δεν είναι αυτή ενός αρραγούς, ενωμένου εθνικού μετώπου, αλλά μιας διοίκησης που κλυδωνίζεται από διαδοχικά πολιτικά και οικονομικά σκάνδαλα. Η εσωτερική κρίση κορυφώθηκε όταν ο αποπεμφθείς, ιδιαίτερα δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας, Μιχαήλο Φεντόροφ, απηύθυνε ένα εννιάλεπτο βιντεοσκοπημένο μήνυμα προς τον ουκρανικό λαό μέσω του YouTube στις 18 Αυγούστου.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η πεισματική άρνηση διεξαγωγής εκλογών αποκτά απόλυτο νόημα όταν εξεταστούν οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες αποκαλύπτουν τον πραγματικό, πολιτικό φόβο του προέδρου: την εξαιρετικά πιθανή απώλεια της εξουσίας. Η αποπομπή του Μιχαήλο Φεντόροφ δεν πέρασε απαρατήρητη από τη δοκιμαζόμενη ουκρανική κοινωνία. Την επόμενη κιόλας ημέρα από την απομάκρυνσή του, ξέσπασαν δυναμικές διαδηλώσεις στο Κίεβο και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Αυτό που ξεκίνησε ως κοινωνικό αίτημα για την επαναφορά του υπουργού, γρήγορα μετεξελίχθηκε σε μια ευρύτερη αντικυβερνητική κίνηση με κεντρικό αίτημα την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Τα σκάνδαλα διαφθοράς και η απειλή Φεντόροφ αναγκάζουν τον Ζελένσκι να αναβάλει συνεχώς τις κάλπες

Τα στατιστικά στοιχεία που δημοσίευσε το Ινστιτούτο Αξιολόγησης είναι αμείλικτα για τον σημερινό ηγέτη της χώρας. Μέσα στην πρώτη εβδομάδα των διαδηλώσεων (20-21 Ιουλίου), η εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Φεντόροφ εκτοξεύτηκε από το 35% στο εντυπωσιακό 65%, με το 72% των ερωτηθέντων πολιτών να τάσσεται ξεκάθαρα κατά της προεδρικής απόφασης για την απόλυσή του. Ακόμη πιο ανησυχητικά, ωστόσο, για το Προεδρικό Μέγαρο υπήρξαν τα ευρήματα των μετρήσεων στις αρχές Αυγούστου. Σε ερώτημα για ενδεχόμενες προεδρικές εκλογές, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι διατηρεί μεν την πρωτιά αλλά με ένα εξαιρετικά ισχνό 25,2%. Ακολουθείται σε απόσταση αναπνοής από τον πρώην αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων, Βαλέρι Σαλούσνι, ο οποίος συγκεντρώνει 16,7%, ενώ ο Φεντόροφ εδραιώνεται ισχυρά στην τρίτη θέση με 12,5%. Το άθροισμα των ποσοστών των ισχυρών πολιτικών του αντιπάλων, σε συνδυασμό με τη ραγδαία φθορά της δικής του εικόνας εξαιτίας των σκανδάλων, καθιστά το ενδεχόμενο μιας κάλπης έναν πραγματικό πολιτικό εφιάλτη για τον Ζελένσκι.