Eνεργειακή κρίση: τα τρία σενάρια για το φυσικό αέριο που θα κρίνουν τον ευρωπαϊκό χειμώνα

Σχεδόν δυόμιση φορές ακριβότερα από πέρυσι θα αγοράσουν φέτος το χειμώνα οι Ευρωπαίοι το φυσικό αέριο όπως αναφέρεται νέα έκθεση της Οxford Economics. Συγκεκριμένα, οι αναλυτές του διεθνούς οίκου προβλέπουν ότι η τιμή του φυσικού αερίου αναμένεται να κινηθεί κατά μέσο όρο στα 85 ευρώ/MWh από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο  140% υψηλότερα από την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Εννοείται ότι η αύξηση στο φυσικό αέριο δεν θα επηρεάσει μόνο τη θέρμανση των σπιτιών μας, αλλά θα περάσει στους λογαριασμούς ρεύματος, στον πληθωρισμό και στα επιτόκια.

Από τον Μάρτιο του 2026 οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ουσιαστικά σταματήσει, επειδή τα φορτία δεν μπορούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ. Οι δύο χώρες κάλυπταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών LNG. Το ευρωπαϊκό χρηματιστήριο αερίου (TTF στο Άμστερνταμ) κινήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά μέσο όρο στα 75 ευρώ/MWh, όταν πριν την κρίση στη Μέση Ανατολή οι τιμές είχαν πέσει ακόμα και στα 25-26 ευρώ/ MhW. Οι αναλυτές δεν περιμένουν ουσιαστική βελτίωση μέσα στο 2026.

Λόγω των υψηλών τιμών, η ΕΕ δεν μπόρεσε να γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου  το καλοκαίρι. Σήμερα είναι γεμάτες περίπου κατά 70%, δηλαδή 75 δισ.κυβικά μέτρα αερίου. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Στο βασικό σενάριο, η Ευρώπη θα καταναλώσει περίπου 59 δισ. κυβικά μέτρα από τα αποθέματα μέσα στον χειμώνα και θα φτάσει την 1η Απριλίου 2027 με αποθήκες γεμάτες μόλις κατά 17%. Η Oxford Economics δεν προβλέπει φυσικές ελλείψεις αερίου, προβλέπει όμως ακριβό φυσικό αέριο.

Η κατάσταση δεν συγκρίνεται με την ενεργειακή κρίση του 2022-2022. Τότε το φυσικό αέριο είχε φτάσει σχεδόν στη διπλάσια τιμή από τη φετινή πρόβλεψη στο τρίτο τρίμηνο του 2022 (πάνω από 200 ευρώ τη μεγαβατώρα).

Η Ευρώπη καταναλώνει σήμερα περίπου 20% λιγότερο αέριο από το 2021 και έχει χτίσει υποδομές για εισαγωγές LNG με πλοία. Έτσι μπορεί να αγοράζει φορτία από διαφορετικές αγορές και δεν εξαρτάται μόνο από αγωγούς. Το LNG αντιστοιχούσε στο 46% των εισαγωγών αερίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι 20% το 2021.

Στο απαισιόδοξο σενάριο, η Ασία ανταγωνίζεται έντονα την Ευρώπη για το LNG και το φυσικό αέριο φτάνει τα 107 ευρώ/MWh

Στο βασικό σενάριο η τιμή στο φυσικό αέριο κινείται γύρω στα 85 ευρώ/MWh και οι αποθήκες στο τέλος του χειμώνα θα είναι γεμάτες μόλις κατά 17% (με ορόσημο την 1η Απριλίου 2027).

Στο απαισιόδοξο σενάριο ο χειμώνας είναι βαρύς και η Ασία ανταγωνίζεται έντονα για τα φορτία LNG. Η τιμή ανεβαίνει στα 107 ευρώ/MWh και οι αποθήκες πέφτουν κοντά στο 10%, επίπεδο που θεωρείται κρίσιμο για τη λειτουργία του συστήματος.

Ο κίνδυνος μεγαλώνει αν προκύψουν ταυτόχρονα προβλήματα στους βασικούς προμηθευτές της Ευρώπης, δηλαδή στο αμερικανικό LNG και στους αγωγούς από τη Νορβηγία.

Στο αισιόδοξο σενάριο ο χειμώνας είναι ήπιος, η ζήτηση στην Ασία υποχωρεί και η προσφορά LNG βελτιώνεται. Η τιμή περιορίζεται στα 57 ευρώ/MWh και οι αποθήκες κλείνουν τον χειμώνα στο 30%. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές μένουν υψηλότερες από πέρσι.