Ο ζελένσκι αποφάσισε να έρθει σε δημόσια ρήξη με τον τραμπ – ίσως γιατί δεν έχει τίποτα πια να χάσει

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δείχνει αποφασισμένος να εγκαταλείψει την τακτική κατευνασμού του Ντόναλντ Τραμπ. Τις τελευταίες ημέρες έχει έρθει σε ανοιχτή ρήξη με τον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς συνειδητοποιεί ότι πιθανόν δεν έχει να περιμένει τίποτα.

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Wall Street Journal, η απόφαση ελήφθη την περασμένη Τρίτη, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ταξίδευε με τρένο από το Κίεβο προς την Πολωνία. Ήταν η δεύτερη φορά το Κίεβο δέχθηκε επίθεση από ρωσικούς πυραύλους. Χωρίς να υπάρξει η καθιερωμένη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ.

Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ντόναλντ Τραμπ στον ΟΗΕ / REUTERS/Kylie Cooper/File Photo

Και ταξιδεύοντας προς Λονδίνο και Βρυξέλλες, ο Ζελένσκι αποφάσισε να ασκήσει δημόσια κριτική στην προσέγγιση του Τραμπ, παρά τον κίνδυνο να τον εξοργίσει ακόμη περισσότερο. Στόχος του, κατά το ρεπορτάζ, είναι να στείλει ένα μήνυμα στην κοινή γνώμη των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Ότι η Ουκρανία θα αμυνθεί με όποιον τρόπο κρίνει απαραίτητο. Και πως δεν φέρει καμία ευθύνη ούτε για τη ρωσική εισβολή ούτε για τις υψηλές τιμές των καυσίμων παγκοσμίως. Κάτι για το οποίο τον έχει κατηγορήσει ο Ντόναλντ Τραμπ, αγνοώντας τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν.

Η Ουκρανία έχει πολλά να χάσει από τη σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο. Πλέον είναι η φτωχότερη χώρα της Ευρώπης. Βρίσκεται ήδη στον πέμπτο χρόνο πολέμου. Η αμερικανική βοήθεια είναι πολύτιμη. Αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών, τις συμβάσεις για το σύστημα Starlink, καθώς και την πώληση αμερικανικών όπλων και πυρομαχικών στην Ευρώπη, τα οποία προορίζονται για χρήση στην Ουκρανία.

Στις αρχές του 2025, ο Τραμπ διέκοψε σχεδόν κάθε άλλη μορφή αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η Ευρώπη έχει αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης της χώρας. Αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τις αμερικανικές δυνατότητες σε επίπεδο δορυφορικών συστημάτων και πληροφοριών. Επιπλέον, η Ουάσιγκτον αποτελεί κρίσιμο πυλώνα του δυτικού καθεστώτος κυρώσεων, το οποίο διατηρεί την οικονομική πίεση στη Ρωσία.

Αυτή η πολιτική των κυρώσεων κινδυνεύει πλέον να αποδυναμωθεί. Αιτία, η συμφωνία για αγορά από τις ΗΠΑ ρωσικού ντίζελ και η άρση των περισσότερων κυρώσεων. Αυτές επρόκειτο να επιβληθούν βάσει νομοσχεδίου το οποίο είχε εγκριθεί και από τα δύο κόμματα. Το είχε υπογράψει ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο μήνα.

Λίγο πριν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώσει τη συμφωνία για το ντίζελ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε φιλικές συνομιλίες στο Κίεβο με ομάδα Αμερικανών νομοθετών που υποστηρίζουν την Ουκρανία. Οι Ρεπουμπλικανοί της αντιπροσωπείας πρότειναν στους Ουκρανούς αξιωματούχους την ιδέα να παρέχουν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία πρόσβαση στο σύστημα Starlink σε βάθος έως και περίπου 200 μιλίων εντός της ρωσικής επικράτειας, ώστε τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) να μπορούν να εντοπίζουν και να πλήττουν ρωσικούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων. Σε αντάλλαγμα, το Κίεβο θα μπορούσε να σταματήσει τους βομβαρδισμούς ρωσικών διυλιστηρίων, ανέφεραν. Και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμφώνησε ότι επρόκειτο για καλή ιδέα.

Την ίδια ημέρα, στο Μαϊάμι, οι διαπραγματευτές του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, πίεσαν τους Ουκρανούς αξιωματούχους να σταματήσουν τα πλήγματα κατά των διυλιστηρίων, χωρίς να προσφέρουν κάποιο αντάλλαγμα, σύμφωνα με αρκετούς συμμετέχοντες. Και σύμφωνα με τις ίδιες πηγές οι Αμερικανοί ανέφεραν επανειλημμένα ότι παρείχαν στο Κίεβο πολύτιμες πληροφορίες, με τρόπο ώστε να φαίνεται ότι επρόκειτο για έμμεση προειδοποίηση ότι η παροχή αυτή θα μπορούσε να διακοπεί. Τουλάχιστον έτσι το εξέλαβαν Ουκρανοί και Ευρωπαίοι συμμετέχοντες στη συνάντηση. Αμερικανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν ότι διατυπώθηκε απειλή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει παράπονα ότι τα ουκρανικά πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων ευθύνονται για τις υψηλές τιμές των καυσίμων. Και αυτό το κόστος, οι Ρεπουμπλικάνοι φοβούνται ότι θα μπορούσε να τους βλάψει στις ενδιάμεσες εκλογές, στις αρχές Νοεμβρίου.