Παιδεία, στέγαση και αβέβαιο μέλλον: τι βγάζει τους νέους της ευρώπης στους δρόμους;

Από τη Γαλλία και την Ιταλία έως την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία, νέοι διαδηλώνουν διεκδικώντας καλύτερη εκπαίδευση, προσιτή στέγαση και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Οι κινητοποιήσεις θέτουν σημαντικές προκλήσεις σε κυβερνήσεις που βρίσκονται ήδη υπό πίεση, αναδεικνύοντας παράλληλα την αυξανόμενη δυσαρέσκεια της Gen Z για τις συνθήκες που διαμορφώνουν το μέλλον της.

Τα αιτήματα και οι αφορμές των κινητοποιήσεων διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στην Ισπανία, η έξωση της 87χρονης Μαρίκαρμεν Αμπασκάλ πυροδότησε κύμα διαμαρτυριών. Στη Γαλλία, μαθητές βγήκαν στους δρόμους για να στηρίξουν τους εκπαιδευτικούς που διαμαρτύρονταν για τις σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους.

Στην Αλβανία, οι φοιτητικές κινητοποιήσεις συνεχίζονται εδώ και μήνες. Αρχικά, οι διαμαρτυρίες στράφηκαν κατά των σχεδίων για την κατασκευή πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος, τα οποία υποστηρίζει η επενδυτική εταιρεία του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ.

Παρά τις διαφορετικές αφορμές τους, όλα αυτά τα κινήματα λειτούργησαν σαν μια μαύρη τρύπα που απορροφά κάθε μορφή δυσαρέσκειας προτού αυτή εκδηλωθεί σε μια ευρύτερη έκρηξη αγανάκτησης. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια γενιά νέων που φοβάται ότι δεν θα έχει τις ίδιες ευκαιρίες με τους γονείς της.

Ο Μάικλ Φρόμαν, πρόεδρος του Council on Foreign Relations (CFR), εκτιμά ότι οι διαδηλώσεις στη Γαλλία ενδέχεται να αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι μιας ευρύτερης πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η δυσαρέσκεια στη Γαλλία συνδέεται με αυτό που περιγράφει ως θεμελιώδη κατάρρευση του κοινωνικού συμβολαίου.

Όπως αναφέρει, η γαλλική κυβέρνηση δεν επενδύει αποτελεσματικά στο εκπαιδευτικό σύστημα, ενώ η χώρα καταγράφει εδώ και χρόνια υποτονική οικονομική ανάπτυξη και δεν προσφέρει μια βιώσιμη προοπτική ευημερίας. Παράλληλα, ένας στους πέντε νέους στη Γαλλία είναι άνεργος.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, οι κινητοποιήσεις εκδηλώνονται σε ένα δυσμενές οικονομικό περιβάλλον, με υψηλό δημόσιο χρέος που περιορίζει τα περιθώρια αύξησης των κρατικών δαπανών. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν την Τετάρτη (21/10) στα υψηλότερα επίπεδα από το 2002, ασκώντας πρόσθετη πίεση στα δημόσια οικονομικά.

Στη Γαλλία, οι μαθητικές κινητοποιήσεις στην αρχή της σχολικής χρονιάς επαναλαμβάνονται εδώ και εννέα χρόνια, καθώς οι νέοι επιστρέφουν στα σχολεία και στα πανεπιστήμια και διαπιστώνουν ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς και εξοπλισμό. Φέτος, ωστόσο, οι διαμαρτυρίες απέκτησαν μεγαλύτερη έκταση, με αιτήματα για μικρότερα τμήματα, περισσότερους πόρους για την εκπαίδευση, ανθεκτικότερες υποδομές και τερματισμό της αστυνομικής βίας κατά των νέων.

Στην Ιταλία, διαδηλωτές παρακολουθούν στενά τις κινητοποιήσεις στην Ισπανία για το στεγαστικό, οι οποίες κορυφώθηκαν τον Σεπτέμβριο και οδήγησαν τελικά την κυβέρνηση στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

Φοιτητές που συμμετείχαν σε κινητοποίηση στη Ρώμη δήλωσαν στο CNN ότι η πρόσβαση σε προσιτή στέγη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη δυνατότητα να σπουδάσει κανείς. Η Elisa Pastore, μία από αυτούς, ανέφερε ότι η ίδια και ο αδελφός της μετά βίας καταφέρνουν να πληρώνουν το ενοίκιο για το δωμάτιο που μοιράζονται στη Ρώμη, όπου σπουδάζουν.