Μανώλης πλειώνης: «είναι καιρός να αξιοποιήσουμε την ελληνική επιστημονική κοινότητα για την ελλάδα»

Σε μία μεσογειακή χώρα όπως η Ελλάδα που βρίσκεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες γεωγραφικές ζωνές για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, το ζήτημα της πολιτικής προστασίας, με την έννοια της θωράκισης απέναντι στα ακραία φαινόμενα και τις απροβλέπτες καταστροφές, έχει πλέον καταστεί ένα από τα βασικά ζητήματα της χώρας. Όπως παρατηρεί ο Μανώλης Πλειώνης μιλώντας στο in, πλέον οι πολιτικές δυνάμεις μιλούν όλες για πρόληψη, εντούτοις συχνά δεν συνοδεύουν τις σχετικές εξαγγελίες με κάποιο ρεαλιστικό σχέδιο για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Αποκορύφωμα η ΔΕΘ του 2023, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την πρόθεσή του να υπάγει το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας — πρόταση την οποία αναγκάστηκε να ανακαλέσει ύστερα από μεγάλες αντιδράσεις εντός κι εκτός της χώρας για την απόπειρα παρέμβασης στην επιστημονική έρευνα.

Κι αν τα ζητήματα της καταγραφής των δεδομένων, της επιστημονικής έρευνας, της πολιτικής προστασίας και της αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης τείνουν να αντιμετωπίζονται ως διακριτά προβλήματα, εκεί ακριβώς μπορεί να αναζητηθεί και ο λόγος που η πολιτεία δείχνει να αποτυγχάνει σε όλους αυτούς τους τομείς.

Όπως εξηγεί στο in ο κ. Πλειώνης, που δίπλα στις επιστημονικές του ιδιότητες έχει πρόσφατα προστεθεί και ο ρόλος του τομεάρχη Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, οι προκλήσεις αυτές πρέπει να αντιμετωπιστούν ενιαία: η επιστημονική κοινότητα και έρευνα να εμπλακεί ενεργητικά στην πολιτική προστασία, μαζί με την κοινωνία, την τοπική αυτοδιοίκηση, πάντα με τη συνδρομή της πολιτείας.

Το σχέδιο που έχει καταρτίσει ο τομέας του κ. Πλειώνη επικοινωνεί με μία σειρά άλλων τομέων της ΕΛ.Α.Σ και περιλαμβάνει προτάσεις για την αναδιάρθρωση της πυροσβεστικής, μόνιμο μηχανισμό αποζημιώσεων από φυσικές καταστροφές για να μην αναζητούνται συνεχώς τα χρήματα για τους πληγέντες εκ νέου, χρήση νέων τεχνολογιών, δίκαιη ενεργειακή μετάβαση και πολλά ακόμα.

Έξω από τον ρόλο του στην ΕΛΑΣ ή ίσως παράλληλα και συμπληρωματικά με αυτόν, ο Μανώλης Πλειώνης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, σύμβουλος Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου, συντονιστής του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή – CLIMPACT, μέλος του Policy Advisory Group της Ευρωπαϊκής Αστρονομικής Εταιρείας και Αντεπιστέλλον Μέλος του Κόμβου – Δίκτυα του Παγκόσμιου Ελληνισμού.

Έχει επίσης διατελέσει Πρόεδρος του Τομεακού Επιστημονικού Συμβουλίου (ΤΕΣ) Περιβάλλοντος Ενέργειας και Βιώσιμης Κινητικότητας και μέλος του ΤΕΣ Φυσικής, της Εθνικής Αστρονομικής Επιτροπής, του European Space Science Committee, ενώ ήταν και στα ιδρυτικά μέλη τόσο της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας, όσο και της Ελληνικής Εταιρείας για τη Βαρύτητα, Σχετικότητα και Κοσμολογία.

Η μία φυσική καταστροφή αλληλεπιδρά με την άλλη και δημιουργεί ένα σύνθετο πρόβλημα, το οποίο πρέπει να το αντιμετωπίσουμε γνωρίζοντας εκ προοιμίου ποια είναι η τρωτότητα και η επικινδυνότητα κάθε περιοχής και κάθε οικοσυστήματος. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να κάνουμε πολιτικές πρόληψης – συγκεκριμένες όμως, γιατί όλοι πλέον μιλάνε για πρόληψη. Πολύ λίγοι έχουν όμως συγκεκριμένο πρόγραμμα για το πώς μπορούμε να να το υλοποιήσουμε.

Εμείς θεωρούμε ότι για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα τα μελλοντικά και να αναπτύξουμε πολιτικές ανθεκτικότητας για τη χώρα, είναι απαραίτητο να μελετήσουμε και να κατανοήσουμε το επίπεδο διακινδύνευσης που υπάρχει στις διαφορετικές περιοχές της χώρας, σε όλη την ελληνική επικράτεια, ακόμα και σε επίπεδο δημοτικών διαμερισμάτων.

Τώρα που κατεβήκαμε με τον Αλέξη Τσίπρα στην Κρήτη, επισκεφθήκαμε τον Δήμο Αγίου Βασιλείου, όπου είχαμε τη μεγάλη καταστροφή λόγω πυρκαγιάς και δυστυχώς την απώλεια δύο πυροσβεστών. Συζητώντας και με τους πυροσβέστες, συνειδητοποιήσαμε ότι είναι μια περιοχή που κάθε χρόνο έχουμε πυρκαγιές που στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι και πολύ δύσκολο να κατασβεστούν.