Κάποιος να θυμίσει στον κυριάκο μητσοτάκη την ιστορία του νίξον

Ο Ρίτσαρντ Νίξον δεν ήταν ένας τυχαίος πολιτικός. Καταρχάς ήταν ο άνθρωπος που κατάφερε να κερδίσει δύο διαδοχικές προεδρικές εκλογές, το 1968 και το 1972, παρότι φαινομενικά η φιλοδοξία του θα έπρεπε να είχε τελειώσει, εάν αναλογιστούμε ότι είχε υποστεί μεγάλη ήττα απέναντι στον Τζον Κένεντι το 1960. Μάλιστα είχε καταφέρει να κερδίσει δύο εκλογές σε μια εποχή που η τηλεόραση ήταν κυρίαρχη, παρότι ήταν αυτός που συνήθως στη βιβλιογραφία αναφέρεται ως ο πρώτος που έχασε εκλογές εξαιτίας κακής τηλεοπτικής παρουσίας (στο περίφημο debate με τον Κένεντι). Όμως, η πιο μεγάλη επιτυχία του ήταν ότι κατάφερε να κερδίσει προς τα δεξιά εκλογές σε μια εποχή που η Αμερική φαινόταν να πηγαίνει αρκετά προς τα αριστερά.

Αυτός ήταν και ο λόγος που ενεργοποιήθηκε αυτός ο παράνομος μηχανισμός και στην περίπτωση της διάρρηξης στα γραφεία της Εθνικής Επιτροπής του Δημοκρατικού Κόμματος, στο συγκρότημα Γουότεργκεϊτ, στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Ωστόσο, έχει ενδιαφέρον ότι παρότι η εμπλοκή ενός μηχανισμού κοντά στον Νίξον αποκαλύφθηκε τελικά και μάλιστα πριν από τις εκλογές του 1972, το πολιτικό κόστος δεν ήταν τόσο μεγάλο και ο Νίξον κέρδισε τις εκλογές.

Μόνο που η αλήθεια έχει την εκνευριστική ικανότητα να έρχεται στο προσκήνιο. Είναι λίγο σαν το μύθο για τον Μίδα και τα γαϊδουρινά αυτιά του. Σύμφωνα με αυτόν τον μύθο ο Απόλλωνας για να εκδικηθεί τον Μίδα που δεν είχε πάρει το μέρος του σε μια μουσική διαμάχη, του είχε δώσει αυτιά γαϊδάρου. Αυτό δεν άρεσε καθόλου στον Μίδα που προσπαθούσε διαρκώς να κρύψει αυτά τα αυτιά. Ο μόνος που γνώριζε το μυστικό ήταν ο κουρέας του. Τον όρκισε λοιπόν με ποινή θανάτου να μην το φανερώσει σε κανένα. Εκείνος, όμως, δεν άντεξε. Πήγε έτσι σ’ ένα χωράφι, έσκαψε ένα λάκκο και ψιθύρισε την ιστορία. Μετά σκέπασε το λάκκο με χώμα, κι έφυγε. Στο χώμα όμως φύτρωσαν καλάμια, τα οποία όταν φυσούσε αέρας έκαναν ήχους και έλεγαν το μυστικό, ότι δηλαδή ο βασιλιάς Μίδας είχε γαϊδουρινά αυτιά.

Αυτό που πια ξεδιπλώνεται μπροστά μας είναι η προσπάθεια της κυβέρνησης να συγκαλύψει αυτό το γεγονός με κάθε δυνατό τρόπο, την ώρα που διαρκώς έρχονται νέα στοιχεία στο φως που καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική τη διερεύνησή του.

Και εδώ πρέπει να πούμε ότι η συγκάλυψη αποτελεί ίσως μεγαλύτερη θεσμική παραβατικότητα. Γιατί εάν στη μία περίπτωση έχουμε κατάχρηση εξουσίας, στη δεύτερη περίπτωση έχουμε τη χειραγώγηση του κράτους και της Δικαιοσύνης στην προσπάθεια να συγκαλυφθεί η κατάχρηση εξουσίας, κάτι που αποτελεί ακόμη βαθύτερο θεσμικό τραύμα γιατί στην πραγματικότητα σημαίνει την ακύρωση της δυνατότητας των θεσμών να λειτουργούν ως εγγυητές των αρχών του κράτους δικαίου και ως πεδία που μπορούν να ανακόψουν τη θεσμική παραβατικότητα της κυβέρνησης.

Ακριβώς, για αυτό τον λόγο και δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι τελικά η κυβέρνηση θα καταφέρει να πετύχει τον σκοπό της, δηλαδή να αποφύγει την αναμέτρηση με τις ευθύνες της. Γιατί κάποια στιγμή δοκιμάζονται τα όρια της θεσμικής αντοχής της χώρας και τότε εκ των πραγμάτων θα πάμε σε διερεύνηση. Και η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με τη διπλή ευθύνη της: και σε σχέση με τις υποκλοπές καθαυτές και σε σχέση με την επιχείρηση συγκάλυψης.

Και τότε η άνοδος και η πτώση του Ρίτσαρντ Νίξον θα αποδειχτεί μια πολύ διδακτική ιστορία, στην οποία κάποιοι δεν έδωσαν έγκαιρα προσοχή.