Καταγγελίες για σχολικά γεύματα με μούχλα και σκουλήκια – τι απαντά ο οπεκα και ποια είναι η μεγάλη εικόνα

Την περασμένη εβδομάδα έγιναν δύο καταγγελίες για αλλοιωμένα σχολικά γεύματα, με δυσάρεστη οσμή, μούχλα και έντομα, από δημοτικά σχολεία στο Πέραμα και στο Αιγάλεω. Οι καταγγελίες είδαν αρχικά το φως της δημοσιότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στη συνέχεια σε τηλεοπτικά ρεπορτάζ, με επώνυμες μαρτυρίες, φωτογραφίες και βίντεο. Έχουν κατατεθεί επίσημες καταγγελίες στις αρμόδιες διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, τον Ενιαίο Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) και τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), ο οποίος ανακοίνωσε ότι τις διερευνά.

Εκτός από τα αναμενόμενα μέτρα, που ούτως ή άλλως οφείλει να λάβει, ο ΟΠΕΚΑ πετάει το μπαλάκι στις Επιτροπές Παραλαβής των σχολείων, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο των σχολικών γευμάτων, αλλά και στους γονείς.

Ο πρόεδρος του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του δημοτικού σχολείου Κοντοκαλίου Τίμος Βενέτης μας λέει ότι η σχολική κοινότητα είναι ανάστατη, αφού όλα τα παιδιά, ακόμα και οι δάσκαλοι έφαγαν από την παρτίδα των γευμάτων που βρέθηκε το σκουλήκι.

Το κοινό πρόγραμμα των υπουργείων Παιδείας και Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής για τα σχολικά γεύματα καλύπτει φέτος 1.982 δημοτικά σχολεία σε όλη την επικράτεια. Όπως ενημερώνει ο ΟΠΕΚΑ η σημασία του προγράμματος έχει αναδειχθεί και σε αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής του από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στην οποία συμμετείχαν 18 δημοτικά σχολεία, 235 παιδιά, 231 γονείς και 109 εκπαιδευτικοί και διευθυντές: Το 88% των γονέων αξιολόγησε θετικά το πρόγραμμα, το 80% δήλωσε ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ το 92% εξέφρασε την επιθυμία να συνεχιστεί και να αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα.  Μόνο που  η αξιολόγηση έγινε σχεδόν πριν εννέα χρόνια, το 2017, όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές ανήλθε στο 2025 στα 1.820,20 ευρώ, αυξημένη κατά 5,5% σε σύγκριση με πέρυσι.

Η διατροφή έχει το μεγαλύτερο μερίδιο (20,4%), με μηνιαίο κόστος άνω των 371 ευρώ. Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά, ηλικίας έως 16 ετών δαπανά κατά μέσο όρο 2.700 ευρώ τον μήνα για αγορές, εκ των οποίων τα 550 πηγαίνουν στη διατροφή. Για τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά η πίεση είναι μεγαλύτερη. Τα φτωχά νοικοκυριά διαθέτουν το 31,9% του μέσου προϋπολογισμού τους για είδη διατροφής, έναντι 19,5% των μη φτωχών νοικοκυριών. Η διατροφική ανασφάλεια στην Ελλάδα αυξήθηκε το 2025, με το 7,5% του πληθυσμού να αντιμετωπίζει μέτρια εώς σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, έναντι 7% το 2024. Επίσης αυξήθηκε στο 12,7% το ποσοστό του πληθυσμού με οικονομική αδυναμία για διατροφή που να περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, έναντι 11,2% το 2024. Για τα φτωχά νοικοκυριά το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 41,6%.

Επιπλέον γίνονται απροειδοποίητοι επιτόπιοι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις των προμηθευτών, εβδομαδιαίες επικοινωνίες με τα σχολεία καθώς και επισκέψεις σε αυτά από υπεύθυνο συντονιστή του προγράμματος. Οι προμηθευτές οφείλουν να ακολουθούν συγκεκριμένες διαδικασίες, που αναφέρονται αναλυτικά στις προσκλήσεις και στις συμβάσεις του προγράμματος, ενώ υπάρχουν οικονομικές ρήτρες για περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.

Τα παραπάνω δεν τα αναφέρουμε για να δείξουμε κάποια υποτιθέμενη υπεροχή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας -η οποία δεν είναι άμεμπτη – έναντι του δημοσίου. Αντιθέτως, πρόκειται για διαδικασίες που θα όφειλε να ακολουθεί πρωτίστως η πολιτεία. Αυτό ήταν άλλωστε και το  κοινό αίτημα των ενώσεων συλλόγων γονέων με τους οποίους επικοινωνήσαμε, από το Πέραμα ως την Κέρκυρα: Η διατροφική ασφάλεια των παιδιών δεν πρέπει να επαφίεται σε ιδιώτες, αλλά να είναι μέριμνα της πολιτείας.