Χάθηκε η ευκαιρία ενίσχυσης της παιδικής προστασίας και από το ταμείο ανάκαμψης

Η φρικιαστική υπόθεση της Κυψέλης ανέδειξε την αποτυχία του συστήματος παιδικής προστασίας, καθώς όπως έγινε γνωστό, η οικογένεια ήταν γνωστή στις αρμόδιες αρχές, όπως η εισαγγελία ανηλίκων και η αστυνομία. Η διαπίστωση της αποτυχίας αυτής, με τη σειρά της, ανακίνησε τη συζήτηση για τα έργα παιδικής προστασίας που είχαν προβλεφθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά στη συνέχεια απεντάχθηκαν — γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη κοινωνική δυσφορία.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι ακόμη πιο απελπιστική: παρότι, πράγματι, έργα παιδικής προστασίας που είχαν ενταχθεί στο Ταμείο, απεντάχθηκαν και αντιμετωπίζουν πολλαπλά προβλήματα και καθυστερήσεις στην υλοποίησή τους, θα υλοποιηθούν με περικοπές ή είναι άγνωστο αν θα υλοποιηθούν καν, κανένα από αυτά τα έργα δεν ήταν σχεδιασμένο να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του συστήματος που οδηγούν σε υποθέσεις σαν αυτή της Κυψέλης, δηλαδή να οργανώσουν την έγκαιρη, προληπτική και αποτελεσματική παρέμβαση σε υποθέσεις σοβαρής κακοποίησης και παραμέλησης.

Υπό προϋποθέσεις, μόνο ένα από τα έργα μπορεί να βοηθήσει έφηβα παιδιά που έχουν ήδη ενταχθεί στο ιδρυματικό σύστημα, κατόπιν εισαγγελικής απομάκρυνσης από τις οικογένειές τους, και ίσως σε κάποιο βαθμό να αντιμετωπίσει το ζήτημα των εισαγγελικών παιδιών που λιμνάζουν στα παιδιατρικά νοσοκομεία για μήνες ή και, σε κάποιες περιπτώσεις, για χρόνια. Και βέβαια, κάποια από τα έργα που προβλέπονταν θα είχαν βοηθήσει σε άλλους πολύ σημαντικούς τομείς, όπως πρωτίστως στην κατεύθυνση της αποΐδρυματοποίησης — αν είχαν υλοποιηθεί στοιχειωδώς.

Συγκεκριμένα, στη δράση της παιδικής προστασίας, στο Ταμείο είχαν ενταχθεί τέσσερα έργα.

Αυτό ήταν το έργο που, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να βοηθήσει παιδιά σαν κι αυτά της Κυψέλης, αφού ανήκουν στις ηλικίες για τις οποίες, εκτός των άλλων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν, πρόσφατη έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη διαπιστώνει ότι, ελλείψει θέσεων σε κατάλληλες δομές, κλείνονται σε μονάδες ψυχιατρικής νοσηλείας, χωρίς να νοσούν.

Κάποιοι από αυτούς τους στόχους θα συρρικνώνονταν σημαντικά με τον καιρό. Στο μέτρο που αφορούσε την αναδοχή, από το 2024, αποφασίστηκε ότι στόχος είναι οι 100 ανήλικοι αντί των αρχικών 160, αλλά ούτε κι έτσι επιτεύχθηκε η υλοποίηση. Στις ενδιάμεσες τροποποιήσεις του έργου, η πρόοδος σταθερά παρέμενε στα 0 παιδιά, ενώ το αρχικό χρονοδιάγραμμα που προέβλεπε την ολοκλήρωση του έργου μέχρι το τέλος του 2023 άρχισε να παίρνει παρατάσεις.

Αντίστοιχη μοίρα είχαν και οι βρεφονηπιακοί σταθμοί. Ξεκινώντας με τη φιλοδοξία να αξιοποιηθούν 70 εκ. ευρώ του ΤΑ για να δημιουργηθούν 50.000 θέσεις για παιδιά σε σταθμούς μέχρι το τέλος του 2023, τελικά απεντάχθηκε κι αυτό το έργο πλήρως με την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το καλοκαίρι του 2025.

Στην απένταξη οδηγήθηκε και η δημιουργία των Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης, ύψους 15 εκ. ευρώ.

Όσο για τα απενταγμένα έργα, οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι ο λόγος της απένταξής τους ήταν η χαμηλή ανταπόκριση στις σχετικές προσκλήσεις ενδιαφέροντος που έπεσε σε ποσοστό κάτω του 20% των αρχικών στόχων, με αποτέλεσμα τα έργα να απορριφθούν στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις της πορείας του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ωστόσο, ειδικά για το πρόγραμμα επαγγελματικής αναδοχής ανάπηρων παιδιών, πηγές του in αναφέρουν ότι η προσπάθεια προσέλκυσης υποψηφίων αναδόχων από την πλευρά του υπουργείου Οικογένειας ήταν ανύπαρκτη.