Η διεθνής οικονομική τρικυμία σε ένα φλιτζάνι – ή πως ο καφές γίνεται πολυτέλεια

Φανταστείτε να έχετε ξυπνήσει νωρίς στο Λονδίνο και αυτό που χρειάζεστε είναι ένας καφές. Και πως έναν από τους καλύτερους θα τον βρείτε σε ένα υπαίθριο καρότσι σε ιταλικό στιλ. Η τιμή του όμως είναι λίγο… αλμυρή για καφέ στο χέρι: 5 λίρες. Ή σχεδόν 6 ευρώ.

Αλλά ο καφές είναι πραγματικά καλός. Υψηλής ποιότητας Arabica. Και παρασκευάζεται σε ακριβή μηχανή. Αλλά για έναν παγωμένο λάτε θέλεις 5,20 ευρώ, για έναν λάτε 4,7 ευρώ  και 4,50 ευρώ για έναν μικρό ν flat white.

Ο καφές, κάποτε πολυτέλεια για πλούσιους σήμερα απόλαυση και συνήθεια για όλους, είναι πλέον κάτι περισσότερο από όλα αυτά. Είτε τον καταναλώνεις το πρωί, με παρέα, μόνος, στη βόλτα. Είναι ένας δείκτης του πληθωρισμού και του γεωπολιτικού χάους. Αλλά και των πολιτιστικών αναφορών που αλλάζουν. Δεν φαίνονται, αλλά είναι εκεί, μέσα στο φλιτζάνι.

Τα τελευταία χρόνια η βιομηχανία του καφέ έχει βρεθεί σε δυσκολίες. Και αυτές επηρεάζουν δύο από τις πιο δημοφιλείς ποικιλίες. Arabica και Robusta.

Το ένα είναι η κλιματική αλλαγή. Μια σειρά από γεγονότα άμεσα συνδεδεμένα με το κλίμα ώθησαν τις τιμές προς τα πάνω. Και έφτασαν σε υψηλά πολλών δεκαετιών.

Στις αρχές του 2024, το Βιετνάμ υπέστη τη χειρότερη ξηρασία εδώ και δεκαετίες, καθώς οι βροχοπτώσεις μειώθηκαν κατά 30%. Στα τέλη του 2025, ένας τυφώνας κατά τη συγκομιδή έπληξε και την παραγωγή. Και στη Βραζιλία, οι αγρότες εξακολουθούν να αγωνίζονται να ανακάμψουν από έναν σοβαρό παγετό το 2021 που κατέστρεψε την καλλιέργεια Arabica.

Κάπως έτσι, οι τιμές του Arabica ξεπέρασαν πέρυσι τα 4 δολάρια ανά λίβρα πράσινων κόκκων, από περίπου 1,20 δολάρια ιστορικά. Πλέον έχει σταθεροποιηθεί στα 3,08 δολάρια. Οι κόκκοι Robusta αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, φτάνοντας τα 2,59 δολάρια (1,92 λίρες) πριν σταθεροποιηθούν περίπου στα 1,56 δολάρια.

Κάθε πρωί στις 4:30 π.μ., χιλιάδες Βιετναμέζοι καλλιεργητές καφέ ελέγχουν τα smartphones τους για να δουν τις τιμές (και τις προβλεπόμενες μελλοντικές τιμές) των κόκκων robusta.

Το γραφείο της Υπηρεσίας Εξωτερικού Γεωργίας των ΗΠΑ στο Ανόι αναφέρει ότι με τις πληροφορίες τιμών τόσο εύκολα διαθέσιμες στο διαδίκτυο, πολλοί αγρότες επιλέγουν να αποθηκεύουν, αντί να πωλούν, τους κόκκους καφέ τους μετά τη συγκομιδή. Έχουν την ελπίδα ότι οι τιμές θα αυξηθούν περαιτέρω. Ουσιαστικά, παίζουν με τις αγορές.

Η σοδειά του Ιουλίου στη Βραζιλία είναι το επόμενο σημείο καμπής. Ορισμένοι αναλυτές αναμένουν μια πλούσια σοδειά Arabica, η οποία θα πρέπει να μειώσει τις τιμές. Και ο καφές ίσως γίνει πιο οικονομικός.