«δικαίωμα στο θάνατο»: πώς διαφέρουν οι νόμοι για την υποβοηθούμενη αυτοκτονία από χώρα σε χώρα

Ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Ισπανία και η Αυστρία έχουν όλες θεσπίσει νόμους για την υποβοηθούμενη ευθανασία από το 2015 – όταν οι βουλευτές του Ηνωμένου Βασιλείου ψήφισαν για τελευταία φορά επί του θέματος – με ορισμένες από αυτές να επιτρέπουν την υποβοηθούμενη ευθανασία και σε άτομα που δεν πάσχουν από ανίατη ασθένεια.

Ενώ οι περισσότερες δικαιοδοσίες απαγορεύουν την ιατρική βοήθεια για τον θάνατο, οι νόμοι περί υποβοηθούμενης ευθανασίας σε όλο τον κόσμο ποικίλλουν, σύμφωνα με το BBC.

Το Όρεγκον ήταν ένα από τα πρώτα μέρη στον κόσμο που προσέφερε βοήθεια για τον θάνατο σε ορισμένους ασθενείς, το 1997, και έτσι διαθέτει εμπειρία σχεδόν 30 ετών. Έχει καταστεί το πρότυπο βάσει του οποίου διαμορφώθηκαν οι νόμοι για την υποβοηθούμενη ευθανασία σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ.

Στο Όρεγκον, η υποβοηθούμενη ευθανασία είναι διαθέσιμη σε ασθενείς τελικού σταδίου, ενήλικες με πλήρη διανοητική ικανότητα, των οποίων η διάρκεια ζωής εκτιμάται σε έξι μήνες – και πρέπει να εγκριθεί από δύο γιατρούς.

Από το 1997, 5.520 άτομα έχουν λάβει συνταγή για θανατηφόρα δόση φαρμάκου – με 3.691 θανάτους.

Σε μια έκθεση του 2025, το 61% των ασθενών που ζήτησαν βοήθεια για να πεθάνουν έπασχαν από καρκίνο, το 14% από νευρολογική πάθηση όπως η νόσος των κινητικών νευρώνων και το 11% από καρδιακή νόσο. Από τους 400 ασθενείς που έλαβαν θανατηφόρα δόση φαρμάκου πέρυσι, η συντριπτική πλειοψηφία (89%) ανέφερε ως κύριο λόγο ανησυχίας την απώλεια της αυτονομίας, ενώ άλλοι ανέφεραν:

Στο Όρεγκον, όπως και σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ που επιτρέπουν την υποβοηθούμενη ευθανασία, το θανατηφόρο φάρμακο πρέπει να χορηγείται από τον ίδιο τον ασθενή – το ίδιο προτείνεται και στην Αγγλία και την Ουαλία. Περίπου ένας στους τρεις από όσους τους έχει συνταγογραφηθεί θανατηφόρα δόση δεν προχωρά στην εφαρμογή της.

Το Όρεγκον είναι σημαντικό για τους υποστηρικτές της υποβοηθούμενης ευθανασίας στην Αγγλία και την Ουαλία, καθώς επισημαίνουν ότι η πρακτική αυτή έχει παραμείνει περιορισμένη σε ενήλικες με ανίατες ασθένειες από την εισαγωγή της. Ωστόσο, οι αντίπαλοι υποστηρίζουν ότι ορισμένοι από τους κανόνες έχουν χαλαρώσει. Η απαίτηση διαμονής έχει καταργηθεί, πράγμα που σημαίνει ότι η διαδικασία είναι ανοιχτή σε άτομα από εκτός της πολιτείας. Ο αριθμός των υποβοηθούμενων θανάτων έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά με την πάροδο των ετών.

Είχε προγραμματιστεί η επέκτασή της και σε άτομα με ψυχικές ασθένειες, αλλά η διαδικασία αυτή έχει πλέον ανασταλεί.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι όσο περισσότερο διευρύνεται ο νόμος, τόσο περισσότερο θα τίθενται σε κίνδυνο τα άτομα με αναπηρία και οι ευάλωτες ομάδες. Έχει επίσης σημειωθεί δραματική αύξηση στον αριθμό των ατόμων που κάνουν χρήση του MAID.