Ρέκβιεμ για ένα κόμμα που έχει κλείσει τον κύκλο του – αυγή για μια νέα ελπίδα για την κοινωνία

Από πολλές απόψεις δεν είναι μια καθόλου όμορφη εικόνα. Ένα κόμμα που το 2012-2015 έκανε τη μεγαλύτερη πολιτική έκπληξη στην Ευρώπη, αυτή τη στιγμή αποδιαρθρώνεται πλήρως. Διαλύεται σε πραγματικό χρόνο. Μικρή σημασία έχουν οι λεπτομέρειες των εξελίξεων, το ποιος ή ποια θα πάρει τα κλειδιά από ένα πολιτικό οικοδόμημα που έχει καταρρεύσει. Ακόμη πιο μικρή σημασία έχουν οι προσωπικοί σχεδιασμοί, οι φιλοδοξίες, οι όποιοι χειρισμοί ή υπολογισμοί. Με μια έννοια, το αποτέλεσμα μετράει. Και αυτό είναι ότι πολύ απλά ο ΣΥΡΙΖΑ διαλύεται.

Προφανώς, εδώ δεν φτάσαμε από τη μια μέρα στην άλλη. Όμως, δεν είναι και σωστό να πούμε ότι για όλα φταίει η εμφάνιση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Γιατί πολύ απλά, η διάλυση είχε γίνει νωρίτερα.

Για την ακρίβεια ο κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ, είχε κλείσει στις εκλογές του 2019. Το κόμμα είχε πάρει ένα αξιοπρεπές ποσοστό, αρκετά πάνω από τις προσδοκίες, κάτι που αποδείκνυε ότι διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς με σημαντικό μέρος της κοινωνίας και μια καινούρια σελίδα άνοιγε για τη χώρα, σε μεγάλο βαθμό επειδή ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ που κατάφερε να βγάλει τη χώρα από τα μνημόνια.

Αυτό δεν έγινε τότε. Ούτε νέα σχήματα για να υποδεχτούν την κοινωνία (και όχι απλώς κάποια ανοίγματα προς το κέντρο) διαμορφώθηκαν, ούτε σοβαρή προγραμματική επεξεργασία έγινε. Κυρίως δεν υπήρξε κανένα πραγματικό βήμα προς την αποφασιστική τομή με το παρελθόν που μια νέα εποχή απαιτούσε.

Αυτό οδήγησε στο καταστροφικό αποτέλεσμα του 2023 που ανέδειξε το βαθύ ρήγμα ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και ένα σημαντικό τμήμα των λαϊκών στρωμάτων. Εκείνων ακριβώς που έδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ τη δυναμική που τον οδήγησε στην κυβερνητική εξουσία

Με αυτή την έννοια, η κριτική ως προς το γιατί λαμβάνονται πρωτοβουλίες που υποτίθεται ότι διαλύουν ένα κόμμα που το 2023 ήταν ακόμη αξιωματική αντιπολίτευση, παραβλέπει ότι η διάλυση δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά ήδη αρκετά πριν το 2019.

Γιατί η κατάσταση με τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν εδώ και καιρό λίγο σαν το άμυαλο κογιότ σε εκείνο το καρτούν που βλέπαμε παιδιά στην τηλεόραση και που συνέχιζε να περπατάει στο κενό σαν κανονικά, μέχρι ότου κάποια στιγμή το συνειδητοποιούσε και έπεφτε.

Και ο ΣΥΡΙΖΑ από καιρό τώρα στο κενό περπατούσε, χωρίς βάση και γείωση στην πραγματικότητα. Απλώς τώρα το συνειδητοποίησε και αυτό πυροδοτεί τη διάλυση.

Προφανώς και όλα αυτά δεν θα είναι εύκολα, ακριβώς γιατί όχι μόνο η κοινωνία είναι δύσπιστη, αλλά και η ίδια η συγκυρία είναι πιο απαιτητική. Στην περίοδο των μνημονίων, όντως σε μια κρίσιμη στιγμή αρκούσε να υπάρξει η δύναμη που θα συσπείρωνε την κοινωνία γύρω από ένα αίτημα αντίστασης και μια παλλαϊκή απαίτηση να μπει φραγμός σε μια συνθήκη κοινωνικής καταστροφής. Σήμερα, αυτό που απαιτείται είναι πολύ πιο συστηματική ικανότητα διακυβέρνησης που να μπορεί να βγάλει τη χώρα από τη σημερινή μετατόπιση στο περιθώριο της Ευρώπης, να ανακόπτει την κοινωνική κρίση που φέρνει η ακρίβεια, και να προτείνει μια εναλλακτική αναπτυξιακή δυναμική σε ένα διεθνές περιβάλλον όλο και πιο πιεστικό.

Και αυτό σημαίνει, επίσης ότι σε όλη αυτή την προσπάθεια δεν μετρούν ούτε τα κομματικά σύμβολα, ούτε η επιδίωξη του ενός ή του άλλου στελέχους να διεκδικήσουν την κληρονομιά ενός κόμματος που στην πραγματικότητα ήδη δεν υπάρχει.