Η ελληνική νεολαία σε κρίση: αποκαλυπτική έρευνα για τις ηλικίες 17-35 ετών

Γι’αυτό και τα αποτελέσματα που παρουσιάζει δεν είναι κοφτά και μονοδιάστατατα, αλλά διαβάζονται σαν ρεαλιστικό αφήγημα, για το τι σημαίνει να είσαι νέος στην Ελλάδα σήμερα.

Το δείγμα της έρευνας ήταν τέσσερις ομάδες, αποτελούμενες από επτά νέους-νέες ηλικίας 17-35 ετών η κάθε μία, με ίση κατανομή ως προς το φύλο. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2025 και διαρθώνεται σε πέντε θεματικές, που καλύπτουν από τα προβλήματα της καθημερινότητας, τη σχέση των νέων με την Ελλάδα και την Ευρώπη, την κουλτούρα, την πολιτική, αλλά και την Αριστερά.

Ανησυχητικό είναι ότι σε μια ηλικία που θεωρητικά βρίσκεται κανείς στο απόγειο της κοινωνικότητας, χτίζει ουσιαστικές φιλίες και δεσμούς, αναζητά το νόημα της συλλογικότητας, δοκιμάζει κοινά εγχειρήματα, ταξιδεύει και πειραματίζεται, οι νέοι που συμμετείχαν περιγράφουν το αντίθετο: απομόνωση, αδυναμία σύνδεσης με τον κόσμο, διάρρηξη των κοινωνικών σχέσεων, μοναξιά.

Στην ηλικία μου η μητέρα μου με είχε 6-7-8 χρονών. Εγώ τι έχω; Τίποτα. Μένω μαζί τους, φιλοξενούμενη.

Στο απόγειο της οικονομικής κρίσης κάποια από τα βασικά προβλήματα ήταν η εξαιρετικά υψηλή νεανική ανεργία, οι καταρρακωμένοι μισθοί, η αδυναμία εύρεσης εργασίας στο αντικείμενο των σπουδών. Αυτοί ήταν άλλωστε οι παράγοντες που έσπρωχναν τους νέους πτυχιούχους – και όχι μόνο – σε αναζήτηση καλύτερης μοίρας στο εξωτερικό, στο μαζικό κύμα του brain drain.

Με τα λόγια μιας συμμετέχουσας στην έρευνα, η αίσθηση ότι ζεις με ψαλιδισμένα φτερά, ότι έχεις κολλήσει σε μια ρωγμή του χρόνου, όχι επειδή θες να χαρείς τη νιότη, αλλά επειδή δεν μπορείς να ανεξαρτητοποιηθείς, περιγράφεται ως εξής:

Με στατιστικούς όρους τα παραπάνω αποτυπώνονται στη δυσκολία των νέων να φύγουν από την οικογενειακή εστία, ακόμα και αν έχουν δουλειά. Mε βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, σχεδόν οι επτά στους δέκα ενήλικες νέους, 18-34 ετών στην Ελλάδα, μένουν με τους γονείς τους ή συνεισφέρουν/ωφελούνται από το οικογενειακό εισόδημα. Στις ηλικίες 20-24 ετών το ποσοστό όσων μένουν με τους γονείς τους είναι πάνω από 81%. Αντίστοιχα, πάνω από το 71% των νέων 25-29 ετών μένουν με τους γονείς τους. Πρόκειται για το τρίτο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, μετά την Κροατία και τη Σλοβακία,  30 ποσοστιαίες μονάδες πάνω τον μέσο όρο της ΕΕ.

Όταν ζητείται από τους συμμετέχοντες στην έρευνα να συγκρίνουν τη δική τους γενιά με τη γενιά των γονιών τους, ξεδιπλώνονται σε όλο τους το μεγαλείο οι αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τη σημερινή νεολαία στην Ελλάδα.

Με πολιτιστικούς όρους οι νέοι του σήμερα αφηγούνται  μια ιστορία προόδου και απελευθέρωσης:

Ψυχοκοινωνικά,  περιγράφεται μια ιστορία βάρους, πρόωρης ωρίμανσης και καθυστερημένης ενηλικίωσης: