Πέντε χρόνια ακρίβειας: 39% αυξήθηκε ο πληθωρισμός στα τρόφιμα - 31% στη στέγαση

Ο αυξημένος πληθωρισμός, εν μέσω του ενεργειακού σοκ που έφερε η κρίση στη Μέση Ανατολή, είναι η νέα πραγματικότητα για την ευρωπαϊκή οικονομία. Ο στασιμοπληθωρισμός, δηλαδή ο συνδυασμός επίμονων ανατιμήσεων και αναιμικής ανάπτυξης, είναι  προς το παρόν ένα απευκταίο αλλά πιθανό σενάριο.

Σε παλιότερη σχετική έρευνα διαπιστώθηκε ότι ενώ αθροιστικός πληθωρισμός 2019-2024 ανήλθε στο 15%, για τα χαμηλότερα εισοδήματα ήταν ως και τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος. Για όσους είχαν μηνιαίο εισόδημα από 750 ως 1.100 ευρώ, ο μέσος σωρευτικός πληθωρισμός ξεπέρασε το 19%. Στα εισοδήματα από 750 ως 1.100 ευρώ ο πληθωρισμός προσέγγισε το 18% κ.ο.κ.  Για τα υψηλότερα εισοδήματα, από 3.500 ευρώ και πάνω, η πληθωριστική επιβάρυνση ήταν της τάξης του 10%.

Η αιτία είναι ότι οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα, ενοίκια, ενέργεια, που είναι και οι πιο υψηλές επιβαρύνουν δυσανάλογα τους ασθενέστερους οικονομικά.

Η εγκύκλιος, που εκδίδεται σε μηνιαία βάση από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και τη Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Συμβάσεων, αξιοποιεί τα στοιχεία από τους υποδείκτες τιμών καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ, σε βάθος πενταετίας. Για τις κρατικές υπηρεσίες λειτουργεί ως δείκτης για την αναπροσαρμογή των δημόσιων συμβάσεων.

Αν και στις πρώτες θέσεις βρίσκονται οι αεροπορικές μεταφορές και οι πτήσεις εξωτερικού, που δεν αφορούν τους πιο φτωχούς, τα τρόφιμα και η στέγαση ξεχωρίζουν ως οι κατηγορίες με τις πιο επιβαρυντικές ανατιμήσεις. Συγκεκριμένα, τα είδη διατροφής – μη αλκοολούχα ποτά  έχουν ανατιμηθεί σωρευτικά κατά 39%.

Η στέγαση έχει ακριβύνει κατά 31,2%. Στα παραπάνω δεν περιλαμβάνονται οι ανατιμήσεις των τελευταίων μηνών. Το ίδιοι διάστημα ο μέσος μικτός μισθός του ιδιωτικού τομέα (με βάση τα επίσημα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ), αυξήθηκε ονομαστικά σχεδόν 22%, δηλαδή με πιο αργό ρυθμό από ό,τι ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

Υπενθυμίζεται ότι τα παραπάνω στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τις νέες ανατιμήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια που φέρνει η έλλειψη καυσίμων, συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή.  Εκρηκτικές αυξήσεις παρουσίασε και η ενοικίαση οχημάτων (+90,14%). Γενικά οι υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών έχουν ακριβύνει κατά 75%. Σε συνδυασμό με την ακρίβεια στα τουριστικά καταλύματα, το υψηλό κόστος μεταφορών είναι μία από τις αιτίες που οι διακοπές είναι άπιαστο όνειρο για τον έναν στους δύο κατοίκους της Ελλάδας.

Στην αγορά τροφίμων η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική. Το μοσχάρι αποτελεί τη μεγαλύτερη έκπληξη στα βασικά τρόφιμα με αύξηση 74,36%, ακολουθούμενο από το αρνί και κατσίκι (+72,58%). Τα παραδοσιακά κρέατα της ελληνικής κουζίνας έχουν καταστεί είδη σχεδόν πολυτελείας. Τα κρέατα γενικά έχουν αυξηθεί κατά 52,11%, ενώ τα πουλερικά ακολουθούν με +35,36%.

Ανάμεσα στα τρόφιμα με την υψηλότερη σωρευτική αύξηση ξεχωρίζουν και οι σοκολάτες (+57,82%), το κακάο σε σκόνη (+55,60%) και τα αλιπάστα ψάρια (+33,48%).

Στον τομέα της εστίασης, τα εστιατόρια και οι καφετέριες έχουν αυξήσει τις τιμές τους κατά 30,92% από το 2021, ενώ τα κυλικεία κατά 26,74%. Τα ξενοδοχεία-καταλύματα εμφανίζουν αύξηση 43,74%.