Πέρα από το αεπ... – οηε και επιστήμονες αναζητούν νέο μέτρο της ευημερίας

Με τους οικονομολόγους να αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο ότι το ΑΕΠ δεν είναι αξιόπιστο μέτρο της κοινωνικής ευημερίας, ο ΟΗΕ καλεί επιστήμονες από όλο τον κόσμο να προτείνουν νέους δείκτες.

Οι προτάσεις που αναμένονται το 2026 από επιτροπή ειδικών που διόρισε ο οργανισμός θα μπορούσαν να έχουν ευρείες συνέπειες για τις οικονομίες και την υγεία του πλανήτη, επισημαίνει το τελευταίο editorial του περιοδικού Nature, το οποίο καλεί τους επιστήμονες να συμμετάσχουν στην προσπάθεια.

Εδώ και καιρό όμως οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η χρήση του ΑΕΠ είναι προβληματική, ειδικά όταν η επιδίωξη για ανάπτυξη υπονομεύει άλλες φιλοδοξίες που αποτυπώνονται στους SDG.

Οι πολιτικές για συνεχή αύξηση του ΑΕΠ συχνά παραβλέπουν το περιβαλλοντικό κόστος (Reuters)

Στόχος της 14μελούς επιτροπής του ΟΗΕ, της οποίας προεδρεύουν ο οικονομολόγος Κοσίκ Μπάσου του Πανεπιστημίου Κορνέλ και η συνάδελφός του Νόρα Λάστινγκ του Πανεπιστημίου Τουλέιν της Νέας Ορλεάνης, εξετάζει μια γκάμα υποψήφιων δεικτών, καθένας από τους οποίους θα πρέπει να έχει ίση βαρύτητα με το GDP.

Η πολυπλοκότητα αυτής της προσπάθειας γίνεται εμφανής σε μελέτη που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στο Nature και περιγράφει 35 κοινωνικούς και οικολογικούς δείκτες για τα ζητήματα που εξετάζει η επιτροπή.

Από τους δείκτες αυτούς, οι 13 αφορούν το περιβάλλον και βασίζονται στην ιδέα των Πλανητικών Ορίων που προτείνουν περιβαλλοντικοί επιστήμονες. Πρόκειται για αριθμητικά όρια που αφορούν εννέα συστημικές διαδικασίες της Γης, όπως η άνοδος της θερμοκρασίας, η μείωση της βιοποικιλότητας και η ρύπανση. Σύμφωνα με προηγούμενη μελέτη, ο πλανήτης έχει ήδη υπερβεί επτά από τα εννέα όρια.

Οι υπόλοιποι 22 προτεινόμενοι δείκτες έχουν κοινωνικό χαρακτήρα και συνδέονται με άλλους SDG όπως ο υποσιτισμός (SDG2), ο αναλφαβητισμός (SDG4) και η έλλειψη υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης (SDG6).

Οι δείκτες που προτείνει η νέα μελέτη δεν περιλαμβάνει παράγοντες που εξετάζονται στο ΑΕΠ, όπως οι δαπάνες και οι επενδύσεις, μια επιλογή που αναμένεται να γίνει αντικείμενο συζήτησης και αντιπαράθεσης μεταξύ οικονομολόγων.

Η εξέλιξη της διαδικασίας του ΟΗΕ θα μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο για την οικονομία, την ευημερία και την υγεία του πλανήτη.