Θερμική καταπόνηση: ανοχύρωτοι στον καύσωνα οι εργαζόμενοι - μπαλώματα με εγκύκλιο από το υπ. εργασίας

Η εβδομάδα του καύσωνα βρήκε άλλη μια φορά την Πολιτεία απροετοίμαστη σε ό,τι αφορά την προστασία των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση.

Τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, και ενώ ο καύσωνας είχε ήδη ξεκινήσει, το υπουργείο Εργασίας αρκέστηκε στο να ανασύρει από τα συρτάρια παλαιότερη εγκύκλιο του 2024, με γενικές συμβουλές χωρίς ισχυρή δεσμευτική ισχύ. Πρόκειται για εγκύκλιο που είχε υπογράψει  η παραιτηθείσα εδώ και έξι μήνες πρώην γενική γραμματέας εργασιακών σχέσεων Άννα Στρατινάκη.

Μόνο που ούτε η εγκύκλιος του υπουργείου ούτε οι επισημάνσεις της ΓΣΕΕ αρκούν για να προστατεύσουν τους εργαζόμενους από τη θερμική καταπόνηση, από τη στιγμή που δεν υπάρχει ένα πλήρες νομικό πλαίσιο, με μόνιμες υποχρεωτικές διατάξεις.

Κυριολεκτικά την πριν από λίγο, αργά το απόγευμα της Τρίτης 21 Ιουλίου (19.30),  μετά από έντονες διαμαρτυρίες των σωματείων, το υπουργείο Εργασίας εξέδωσε επιτέλους νέα εγκύκλιο, με έκτακτα μέτρα για την Τετάρτη 22 Ιουνίου. Στο ίδιο μοτίβο με τις προηγούμενες φορές, κηρύσσεται παύση  εργασιών μεταξύ 13.00 με 17.00, στην Αττική, Θεσσαλία, Ανατολική Πελοπόννησο και Ανατολική Στερεά Ελλάδα, όπου όπου βάσει την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία θα επικρατήσουν ακραίες θερμοκρασίες και υψηλά επίπεδα δυσφορίας.

Πόσο πιάνουν τόπο οι υπουργικές εγκύκλιοι;  Εφαρμόζονται στην πράξη ή μήπως οι εργοδότες τις γράφουν εκεί που δεν πιάνει μελάνι; Ή μήπως, ακόμα χειρότερα, τις αγνοούν – θέλοντας και μη – οι ίδιοι οι εργαζόμενοι στο κυνήγι του μεροκάματου;

Η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία και στην περίοδο του καύσωνα επαφίεται στην καλή διάθεση των εργοδοτών και στο ένστικτο αυτοσυντήρησης των εργαζομένων. Η προστασία από τη θερμική καταπόνηση αντί να θεωρείται προαπαιτούμενο και να εξασφαλίζεται με ρητούς κανόνες, συνεπείς ελέγχους και κυρώσεις στους παραβάτες, αντιμετωπίζεται ως κάτι έκτακτο, με ημίμετρα της τελευταίας στιγμής.

Ανάμεσα στα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα που προτείνονται, περιλαμβάνονται η παροχή άφθονου δροσερού πόσιμου νερού σε θερμοκρασία 10 έως 15 βαθμούς Κελσίου, παρεμβάσεις στις κτιριακές εγκαταστάσεις και προσαρμογή του μικροκλίματος, καθώς και οργάνωση του ωραρίου με διαλείμματα και αποφυγή επιβαρυντικών εργασιών τις ώρες αιχμής.

Επίσης προβλέπεται μείωση ή παύση της απασχόλησης σε θερμικά επιβαρυμένους χώρους μεταξύ 12:00 και 17:00, διαμόρφωση σκιερών ή κλιματιζόμενων χώρων ανάπαυσης και τήρηση κανόνων υγιεινής όπου λειτουργούν κλιματιστικά.

Η παύση των χειρωνακτικών υπαίθριων εργασιών καθίσταται υποχρεωτική μεταξύ 12:00 και 17:00 όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 40 βαθμούς με υγρασία τουλάχιστον 20%, ή τους 42 βαθμούς με υγρασία τουλάχιστον 14%, ή όταν ο βιοκλιματικός δείκτης WBGT (δείκτης ΘΥΒΜΑΣ) υπερβαίνει το 32,2.

Ειδικές προβλέψεις αφορούν τα εργοτάξια, όπου η θερμική καταπόνηση εντείνεται λόγω απουσίας σκίασης και συσσώρευσης θερμότητας από τα δομικά υλικά, καθώς και τους διανομείς με δίτροχα οχήματα, ανεξαρτήτως του είδους της σύμβασής τους. Η ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη διέπεται από ξεχωριστό ωράριο βάσει συλλογικής σύμβασης, ενώ προβλέπεται και διακοπή εργασιών σε ορυχεία και λατομεία.