Γέροι στη δουλειά, νέοι στην ανεργία – το δημογραφικό και η αγορά εργασίας

Συνήθως κάθε συζήτηση για το δημογραφικό περιλαμβάνει προειδοποιήσεις για την αγορά εργασίας και τις συντάξεις.

Έτσι, στο νέο ενημερωτικό δελτίο του CEDEFOP, του Eυρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης, διαβάζουμε για το πώς η δημογραφική πρόκληση και η δίδυμη μετάβαση, αυξάνουν τη ζήτηση για εργαζόμενους με υψηλή εξειδίκευση.

Όπως υπογραμμίζει, αυτή η δημογραφική τάση ασκεί σημαντική πίεση στις αγορές εργασίας, καθώς η αναλογία των νέων εργαζομένων που εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό προς τους εργαζόμενους που συνταξιοδοτούνται θα μειωθεί.

Σε αρκετούς τομείς που αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις, όπως η υγεία, η περίθαλψη και οι κατασκευές, οι ελλείψεις αυτές οφείλονται κυρίως στην υψηλή ζήτηση αντικατάστασης.

Στα θετικά αναγνωρίζεται ότι στο μέλλον – σε μια πρόβλεψη με ορίζοντα το 2035, το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων όσον αφορά τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό προβλέπεται να μειωθεί. Όμως ακόμα και αυτή η μείωση θα είναι περιορισμένη και θα οφείλεται στον υψηλότερο ρυθμό αύξησης συμμετοχής των γυναικών σε σύγκριση με τους άνδρες.

Οι εκτιμήσεις του CEDEFOP για την επόμενη δεκαετία, προβλέπουν οριακή ετήσια αύξηση της απασχόλησης (0,4%) σε επίπεδο ΕΕ. Οι διαφοροποιήσεις στη μελλοντική απασχόληση σε διάφορους τομείς και επαγγέλματα θα καθοδηγούνται σε μεγάλο βαθμό από τη δίδυμηα (ψηφιακή και πράσινη) μετάβαση, παράλληλα με τις δημογραφικές αλλαγές.

Η υψηλότερη αύξηση της απασχόλησης εντοπίζεται σε κλάδους  που σχετίζονται με την υψηλή τεχνολογία και τις επιστήμες: Το περίφημο ακρωνύμιο STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics),  συμπεριλαμβανομένων των τομέων της έρευνας και ανάπτυξης (R&D), ο προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών, οι τομείς της αρχιτεκτονικής και των επιστημών της μηχανικής.

Η πράσινη μετάβαση θα οδηγήσει σε μείωση της απασχόλησης στην εξόρυξη άνθρακα (που προβλέπεται να έχει τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση έως το 2035) και στην κατασκευή καυσίμων, ενώ οι θέσεις εργασίας που σχετίζονται με τον ηλεκτρισμό προβλέπεται να αυξηθούν.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO), ο αριθμός των ατόμων άνω των 65 ετών, που υπερδιπλασιάστηκε τις τελευταίες δεκαετίες (από 324 εκατ. το 1990 σε 761 εκατ. το 2021), πρόκειται να διπλασιαστεί ως το 2050, φτάνοντας τα 1,6 δισ.

Ομοίως, ο πληθυσμός ηλικίας 55 έως 64 ετών αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, ενώ ο πληθυσμός ηλικίας 80 ετών και άνω αυξάνεται ακόμη ταχύτερα.