«φρένο» στις βραχυχρόνιες μισθώσεις από την κομισιόν για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης

Νέα δεδομένα για τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του Νόμου για την Οικονομικά Προσιτή Στέγαση (Affordable Housing Act), που παρουσιάστηκε σήμερα.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ενισχυθεί η νομική ασφάλεια των εθνικών, περιφερειακών και δημοτικών αρχών που επιθυμούν να λάβουν μέτρα κατά των βραχυχρόνιων μισθώσεων, όταν αυτές συμβάλλουν στην περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και στην αύξηση του κόστους στέγασης.

Η στεγαστική κρίση αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για εκατομμύρια Ευρωπαίους. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, για το 51% των πολιτών που κατοικούν σε ευρωπαϊκές πόλεις, το κόστος της κατοικίας αποτελεί άμεση και επείγουσα ανησυχία.

Η Επιτροπή επισημαίνει τη μεγάλη άνοδο των βραχυχρόνιων μισθώσεων τα τελευταία χρόνια. Η δραστηριότητα στις τέσσερις μεγαλύτερες πλατφόρμες του κλάδου αυξήθηκε κατά 93% από το 2018 έως το 2024, ενώ σημαντικό μέρος αυτής της δραστηριότητας εντοπίζεται σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν έντονη στεγαστική πίεση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κέντρο της Μαδρίτης, όπου αντιστοιχούν περίπου 40 βραχυχρόνιες μισθώσεις για κάθε 100 κατοικίες που διατίθενται στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης. Στο Ζάγκρεμπ, την ίδια στιγμή, περισσότερο από το 19% των κατοικιών παραμένει κενό.

Η μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα μπορεί, βάσει την Επιτροπή, να περιορίσει το διαθέσιμο απόθεμα για μόνιμη κατοικία και να ενισχύσει τις αυξήσεις των τιμών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η ζήτηση είναι ήδη πολύ υψηλή.

Αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις και κράτη-μέλη έχουν ήδη προχωρήσει σε περιορισμούς των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ωστόσο, ορισμένα από τα μέτρα αυτά έχουν οδηγήσει σε δικαστικές διαμάχες σχετικά με τη συμβατότητά τους με το ευρωπαϊκό δίκαιο και τους κανόνες της ενιαίας αγοράς.

Ο νέος ευρωπαϊκός νόμος επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι αρμόδιες αρχές μπορούν να παρεμβαίνουν για την προστασία της οικονομικά προσιτής και διαθέσιμης κατοικίας.

Η στεγαστική πολιτική παραμένει στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών, των περιφερειών και των δήμων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα αποφασίζει ποια μέτρα θα εφαρμοστούν, αλλά θα παρέχει ένα κοινό πλαίσιο ώστε οι σχετικές αποφάσεις να μπορούν να λαμβάνονται με μεγαλύτερη νομική ασφάλεια.

Από την πλευρά της, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής Τερέσα Ριμπέρα σημείωσε ότι, όταν η αγορά αδυνατεί να εξασφαλίσει οικονομικά προσιτή κατοικία, οι δημόσιες αρχές έχουν ευθύνη να παρέμβουν. Όπως ανέφερε, ο νέος νόμος προσφέρει στις τοπικές αρχές το απαραίτητο πλαίσιο για να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις στη στέγαση.