Αφθώδης πυρετός στη λέσβο: μπρος γκρεμός και πίσω χυτα -με θανατωμένα αιγοπρόβατα δίπλα σε περιοχή natura

Η απόφαση για την ταφή των ζώων που θανατώνονται λόγω του αφθώδους πυρετού, στον ΧΥΤΑ Λέσβου, ήρθε μετά την εκκωφαντική αφωνία εκ μέρους των δύο Δήμων του νησιού να ορίσουν έναν χώρο υγειονομικής ταφής των ζώων εδώ και πάνω από δύο μήνες που έχει κάνει την εμφάνιση του ο αφθώδης πυρετός στο νησί.

Η παράλληλη απουσία καθοδήγησης, βοήθειας αλλά και ελέγχου από την πλευρά του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προς την τοπική αυτοδιοίκηση του νησιού, με το ΥΠΑΑΤ να περιορίζεται στο να στέλνει αποφάσεις και αυστηρά πρωτοκόλλα, έκανε το πρόβλημα εκρηκτικό.

Αντιλαμβανόμενο την αδυναμία δήμων και περιφερειών να ορίσουν χώρους, παράλληλα με τον πολλαπλασιασμό των νεκρών ζώων, οδήγησε το ΥΠΑΑΤ να συμπεριλάβει τους ΧΥΤΑ ως νόμιμους χώρους ταφής νεκρών ζώων λόγω ζωονόσων, σε περίπτωση αδυναμίας εξεύρεσης άλλων χώρων.

Πιο συγκεκριμένα, βάσει το άρθρο 35 παρ. 1 του ν. 5087/2024, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 5251/2025, οι δήμοι οφείλουν να ορίζουν και να λειτουργούν χώρους υγειονομικής ταφής νεκρών ζώων.

Σε περίπτωση αδυναμίας, η ταφή πραγματοποιείται στον πλησιέστερο εν λειτουργία ΧΥΤΑ ή ΧΥΤΥ, κατόπιν σχετικής απόφασης και εισήγησης της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας.

Με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, οι μελέτες γύρω από τις αντοχές ενός ΧΥΤΑ ή οι περιβαλλοντικές μελέτες παρακάμπτονται.

Στην περίπτωση της Λέσβου, κομβικό ρόλο παίζει το γεγονός πως ο ΧΥΤΑ του νησιού βρίσκεται στα όρια μιας ευαίσθητης περιβαλλοντικά περιοχής σε άμεση γειτνίαση με προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και με υδρογραφικό δίκτυο/ρέματα της περιοχής Βάστριας- Κλεφτόβιγλας.

Σε απόσταση αναπνοής από τον ΧΥΤΑ βρίσκεται η νέα κλειστή ελεγχόμενη δομή μεταναστών στη Βάστρια, η δημιουργία της οποίας μέσα στο πευκοδάσος σήκωσε κύμα αντιδράσεων και προσφυγών στο ΣΤΕ λόγω της περιβαλλοντικά ευαίσθητης τοποθεσίας της.

Για τους ίδιους λόγους, αντιδράσεις είχαν προκληθεί και όταν ο ΧΥΤΑ βρισκόταν στη διαδικασία της χωροθέτησης του αρκετά χρόνια πίσω.

Στον ευρύτερο χώρο του ΧΥΤΑ θάβονται πλέον επισήμως τα ζώα που θανατώνονται για τον αφθώδη πυρετό στο νησί, όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Και όπως έχει φανεί μέχρι στιγμής, είναι πολλές οι φορές που δεν υπάρχει άλλη επιλογή.