Τι κόβουν οι έλληνες για να τα βγάλουν πέρα: εστίαση, καύσιμα και διακοπές οι πρώτοι «χαμένοι»

Τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον κύκλο εργασιών σε εστίαση και καταλύματα το πρώτο τρίμηνο του 2026, χτύπησαν καμπανάκι. Με ετήσιες ανατιμήσεις της τάξης του 6,1%, μεσοσταθμικά και στους δύο κλάδους, θα περίμενε κανείς αντίστοιχα φουσκωμένους τζίρους, έστω πληθωριστικούς.

Στα μεν καταλύματα υπήρξε αύξηση του τζίρου κατά 3,1% το πρώτο τρίμηνο. Αν αφαιρέσουμε όμως την επίδραση του πληθωρισμού, σε πραγματικές τιμές έχουμε υποχώρηση 3%. Αυτό σημαίνει ότι οι επισκέπτες, Έλληνες και ξένοι, πλήρωσαν περισσότερα χρήματα, για να αγοράσουν μικρότερης πραγματικής αξίας υπηρεσίες, π.χ. λιγότερες ημέρες διανυκτέρευσης. Στη δε εστίαση, υπήρξε μείωση του τζίρου κατά -1,9%, που σημαίνει ότι σε αποπληθωρισμένες τιμές έχουμε μείωση της πραγματικής κατανάλωσης σχεδόν κατά – 5%.

Το ίδιο διάστημα, βάσει τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις σημείωσαν εντυπωσιακό άλμα, κατά 64,3% σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2025. Η άνοδος οφείλεται στην αύξηση της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης, δηλαδή του τουρισμού από το εξωτερικό, κατά 38,3% και της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι κατά 13,8%.

Τόσο οι Έλληνες, όσο και οι ξένοι τουρίστες, περιορίζουν τις εξόδους σε ταβέρνες, καφέ  και εστιατόρια και στρέφονται στην κατανάλωση στο σπίτι. Ωφελημένοι από αυτήν τη στροφή είναι τα σουπερμάρκετ, το έτοιμο και ημι-έτοιμο φαγητό και τα μίνι μάρκετ-franchise αλυσίδων, που αντικαθιστούν σταδιακά τα παραδοσιακά παντοπωλεία.

Ένας τομέας που προς το παρόν φαίνεται να αντέχει, είναι το ντελίβερι έτοιμου φαγητού. Πρόκειται για μια υποκατηγορία της εστίασης, διαδεδομένη αλλά όχι ικανή για να αντισταθμίσει τις απώλειες στο σύνολο του κλάδου. Επίσης το πρόχειρο – μη σερβιριζόμενο φαγητό είναι η υποκατηγορία με τις υψηλότερες σωρευτικές ανατιμήσεις σε σύγκριση με το 2020, που προσεγγίζουν το 38%, έναντι 33% στο σύνολο της εστίασης.

Η συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης σε συνδυασμό με την αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες θεωρούνται οι βασικοί υπεύθυνοι για την υποχώρηση του τζίρου στην εστίαση.

Η πτώση της κατανάλωσης είναι άμεση συνέπεια της ακρίβειας στα καύσιμα. Οι τιμές της αμόλυβδης αγγίζουν και ενίοτε ξεπερνούν τα 2 ευρώ το λίτρο, αυξημένες κατά 24,5% σε σύγκριση με το Φεβρουάριο, πριν ξεσπάσουν οι πολεμικές συγκρούσεις στο Ιράν.

Η κατανάλωση βενζίνης υποχώρησε κατά 2,2% το δίμηνο Μαρτίου–Απριλίου σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Για τον  Μάιο οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών εκτιμούν ανεπισήμως πτώση της τάξης του 5% — υπερδιπλάσια δηλαδή του προηγούμενου διμήνου.

Το σίγουρο είναι ότι οι Έλληνες θα περιορίσουν άλλη μια χρονιά τις διακοπές τους, όταν δεν τις θυσιάζουν εξ ολοκλήρου στον βωμό της ακρίβειας.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) ο ένας στους δύο Έλληνες δηλώνει ότι δεν θα κάνει διακοπές το καλοκαίρι. Το 34% λέει ότι θα πάει, αλλά λιγότερες ημέρες. Από όσους σχεδιάζουν διακοπές, το 53% επιλέγει εξοχικό, ιδιόκτητο ή συγγενών, ώστε να αποφύγει τα κόστη. Το 41% δηλώνει ότι θα μαγειρεύει κατά τη διάρκεια των διακοπών και το 45% θα μειώσει τις σχετικές δαπάνες.