Γιατί η ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος – με την ελλάδα να βρίσκεται σε hotspot

Ο πρωτόγνωρος πρόωρος καύσωνας του Ιουνίου και η ξηρασία που πλήττει την αγροτική παραγωγή, τη ναυσιπλοΐα και την παραγωγή ενέργειας θα μπορούσαν να γίνουν η νέα κανονικότητα για την Ευρώπη, η οποία θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Η μέση θερμοκρασία του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων των ωκεανών, αυξάνεται σήμερα κατά 0,27 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, ενώ στην Ευρώπη κατά περίπου 0,56 βαθμούς, σύμφωνα με την κλιματική υπηρεσία του Copernicus, του ευρωπαϊκού δικτύου παρατήρησης της Γης.

Ως αποτέλεσμα, η Ευρώπη είναι σήμερα 2,5 βαθμούς Κελσίου θερμότερη σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, σχεδόν δύο φορές πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο των 1,4 βαθμών.

Ένας λόγος της διαφοράς είναι το γεγονός ότι η θερμοκρασία στην ξηρά αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι στους ωκεανούς, οι οποίοι μπορούν να απορροφήσουν μεγαλύτερες ποσότητες θερμότητας, και επιπλέον ψύχονται μέσω της εξάτμισης.

Η Ευρώπη όμως έχει την πρωτιά όσον αφορά την ξηρά, με το ρυθμός αύξησης των 0,56 βαθμών ανά δεκαετία να ξεπερνά τη Βόρεια Αμερική (0,42 βαθμοί), τη Νότια Αμερική (0,27 βαθμοί), την Αυστραλία (0,23 βαθμοί), την Αφρική (0,36 βαθμοί) και την Ασία (0,46 βαθμοί).

H Ευρώπη (σκούρο πορτοκαλί) θερμαίνεται ταχύτερα από τις υπόλοιπες ηπείρους (ανοιχτό πορτοκαλί) και βρίσκεται πίσω μόνο σε σχέση με την Αρκτική Ικόκκινο)> Η διακεκομμένη γραμμή αντιστοιχεί στον παγκόσμιο μέσο όρο (C3S/ECMWF)

Η διαφορά σε σχέση με τις άλλες ηπείρους οφείλεται σε έναν συνδυασμό γεωγραφικών και μετεωρολογικών παραμέτρων, εξηγεί το Copernicus.

Ο πρώτος παράγοντας είναι το γεγονός ότι η Ευρώπη εκτείνεται μέχρι την Αρκτική, η οποία, παρόλο που δεν έχει ξηρά, είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη περιοχή του πλανήτη, με το θερμόμετρο να ανεβαίνει κατά 0,75 βαθμούς ανά δεκαετία.

Βασικός λόγος είναι το λιώσιμο του θαλάσσιου πάγου, ο οποίος κανονικά ανακλά την ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο Διάστημα. Η απώλεια πάγου αφήνει εκτεθειμένες μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις, οι οποίες απορροφούν ακτινοβολία.

Ένας δεύτερος παράγοντας είναι η μείωση της χιονοκάλυψης στην ίδια την Ευρώπη, με αποτέλεσμα την απορρόφηση περισσότερης ηλιακής ακτινοβολίας από το έδαφος. Τον Μάρτιο του 2015, αναφέρει ο Guardian, οι εκτάσεις που καλύπτονταν από πάγο ήταν μειωμένες κατά περίπου 1,3 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα –περισσότερο από τη συνολική έκταση της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Ελβετίας και της Αυστρίας- σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, μια πτώση κατά 31%.