Γιατί ο πόλεμος του Τραμπ στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει την κατάρρευση της στρατηγικής του

Ωστόσο, παρά αυτά τα ενθουσιώδη λόγια, στις 28 Φεβρουαρίου οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στο Ιράν, μια χώρα 4,6 φορές μεγαλύτερη από την Γερμανία, με πληθυσμό άνω των 90 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι δύο πόλεμοι στο Ιράκ μπορεί να ήταν μεγαλύτεροι (μέχρι στιγμής), αλλά ήταν εναντίον ενός μάλλον αδύναμου αντιπάλου. Το Ιράν, αντίθετα, είναι ένα πολιτισμικό κράτος με μεγάλο απόθεμα πυραύλων, drones, αλλά και με πατριωτική και θρησκευτική αφοσίωση. Το να το επιτεθείς σημαίνει να ξεκινήσεις τη μητέρα όλων των αιώνιων πολέμων.

Φυσικά, θα μπορούσε κανείς να απορρίψει τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ ως μια ακόμη ανειλικρινή δήλωση, που επινοήθηκε για να παραπλανήσει το αμερικανικό κοινό – και πολλοί σχολιαστές έκαναν ακριβώς αυτό. Αλλά τι σκοπό θα εξυπηρετούσε κάτι τέτοιο; Αν ο στόχος ήταν να περάσουν οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση του Τραμπ στις υποσχέσεις που έδωσε κατά τη διάρκεια της τελευταίας του προεκλογικής εκστρατείας, δεν έχει νόημα να αποκαλυφθεί η απάτη μόλις τρεις μήνες μετά τη δημοσίευση του εγγράφου και οκτώ μήνες πριν οι Αμερικανοί προσέλθουν στις κάλπες.

Κι όμως, εδώ είμαστε, πάλι σε πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τονίζει ο – γνωστός και στην Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης – Τζέιμς Κ. Γκάλμπρεϊθ, καθηγητής πολιτικής επιστήμης και κάτοχος έδρας στις σχέσεις κράτους και επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, με ανάλυσή του που δημοσιεύει το Social Europe.

Τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με το σχέδιο, αν… ποτέ υπήρχε κάποιο, βεβαίως. Τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά για τα πλοία των ΗΠΑ, της Ευρώπης, της Ιαπωνίας, της Νότιας Κορέας και του Ισραήλ. Οι παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου έχουν μειωθεί και θα υπάρξουν σοβαρές ελλείψεις σε βενζίνη, λιπάσματα και, εν καιρώ, τρόφιμα. Οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή του Περσικού Κόλπου έχουν καταστραφεί εν μέρει ή έχουν καταστεί άχρηστες.

Όπως έχουν τα πράγματα, η Αμερική δεν θα μπορέσει ποτέ να επιστρέψει σε αυτές τις βάσεις, επειδή το Ιράν δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης μπροστά στις βόμβες, ούτε θα εξαντληθούν τα drones και οι πύραυλοί του. Ούτε υπάρχει καμία πιθανότητα μερικές χιλιάδες πεζοναύτες να ανατρέψουν την κατάσταση. Με λίγα λόγια, οι ΗΠΑ έχουν ήδη εκδιωχθεί, μια για πάντα, από τον Κόλπο – αν και αυτό μπορεί να μην έχει ακόμη γίνει αντιληπτό από τους αξιωματούχους των ΗΠΑ ή το αμερικανικό κοινό.

Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε το τεράστιο χάσμα μεταξύ στρατηγικής και πολιτικής; Μια πιθανότητα είναι ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν είναι πλέον πραγματικά κυβέρνηση, καθώς δεν είναι σε θέση να σχεδιάσει, να ανακοινώσει, να εφαρμόσει και να εκτελέσει μια στρατηγική – κάτι που υποτίθεται ότι κάνουν οι πραγματικές κυβερνήσεις. Μια δεύτερη ερμηνεία είναι ότι η κυβέρνηση που είχαν οι ΗΠΑ, μέχρι πριν από τρεις μήνες, έχει από τότε αντικατασταθεί, μέσω ενός σιωπηλού πραξικοπήματος, από ένα διαφορετικό καθεστώς που χρησιμοποιεί τον Τραμπ ως βιτρίνα. Κάτι σαν την Βενεζουέλα, χωρίς τα ελικόπτερα!

Η τρίτη πιθανότητα είναι ότι οι ΗΠΑ θα καταλήξουν τελικά εκεί όπου ήθελε να τις οδηγήσει η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (NSS) του Νοεμβρίου 2025. Δηλαδή, θα αναγκαστούν να αποχωρήσουν από τη Μέση Ανατολή, θα υποχρεωθούν να αναγνωρίσουν τα όρια και την παρωχημένη φύση της αμερικανικής ισχύος και θα υποχρεωθούν να σεβαστούν την κυριαρχία και την αυτονομία των άλλων εθνικών κρατών. Αυτό δεν θα ήταν κακό, φυσικά. Ωστόσο, θα ήταν πολύ πιο εύκολο να φτάσουν σε αυτό το αποτέλεσμα άμεσα, χωρίς να προηγηθεί η ταπείνωση μιας σκληρής στρατιωτικής ήττας, η απώλεια συμμάχων και η μόνιμη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.