Κινήματα πολιτών στα νησιά: η επόμενη μέρα

Με 160 συμμετέχουσες και συμμετέχοντες από 15 χώρες και 20 νησιά από το Αιγαίο και όλο τον κόσμο, το Hearth Summit Aegean 2026 έφερε στη Σαντορίνη, από τις 23 έως τις 25 Οκτωβρίου, ανθρώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, παραγωγούς, επιχειρηματίες, ερευνητές, καλλιτέχνες και εκπροσώπους της Κοινωνίας των Πολιτών.

Η συζήτηση δεν έμεινε στη διάγνωση. Μέσα από τέσσερις διαδρομές πεδίου, εργαστήρια, πάνελ για τον τουρισμό, την αναγεννητική οικονομία κι άλλα θέματα – και περισσότερες από 20 παρουσιάσεις νησιωτικών πρωτοβουλιών – αναδείχθηκαν λύσεις που εφαρμόζονται ήδη ή μπορούν να δοκιμαστούν σε μικρή κλίμακα και να προσαρμοστούν στις ανάγκες κάθε τόπου.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν η συζήτηση για τη φέρουσα ικανότητα και την ανθεκτικότητα των νησιωτικών προορισμών αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η δυσαρέσκεια και η διαμαρτυρία των κατοίκων μιας περιοχής μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής.

Από άκρη σε άκρη στο Αιγαίο, αυτή τη στιγμή μικρότερες ή μεγαλύτερες πρωτοβουλίες και κινήματα ασχολούνται με μια σειρά από πολλά και διαφορετικά ζητήματα: υπέρ τουρισμός, αυθαίρετη επιθετική δόμηση, απουσία πολιτιστικών και επιμορφωτικών ερεθισμάτων για την τοπική κοινωνία, απομόνωση, διαφύλαξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς και πολλά άλλα.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου κάναμε μια μικρή συζήτηση με τον κ. Σπιλάνη για το μέλλον των πρωτοβουλιών που έχουν απλωθεί τα τελευταία χρόνια στα νησιά του Αιγαίου.

Ο ίδιος κάνει σε αυτό το σημείο και ένα πιο γενικό σχόλιο γύρω από αυτό το ζήτημα, το οποίο όμως, κατά τον ίδιο εξηγεί πολλά.

Ο Γιάννης Σπιλάνης παρουσιάζει την πρωτοβουλία Φωνές του Αρχιπελάγους στο πλαίσιο του Hearth Summit Aegean

Όσον αφορά τις προσπάθειες που μετουσιώνονται σε πρωτοβουλίες και κινήματα, αυτό που χρειάζεται κατά τον κ. Σπιλάνη, είναι περισσότερη οργάνωση αλλά και ένα συνολικότερο και πιο ταυτοτικό όραμα.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η απαίτηση για αυτό το όραμα έκανε την εμφάνιση της και στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την πρώτη ολοκληρωμένη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Νησιά, η οποία έφερε στο κέντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης ένα ζήτημα που αφορά άμεσα στην Ελλάδα: το δικαίωμα των ανθρώπων να μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να παραμένουν στον τόπο τους, χωρίς να εξαναγκάζονται να φύγουν λόγω του κόστους ζωής, της έλλειψης κατοικίας και της υποβάθμισης των δημόσιων υπηρεσιών.

Αυτό οδηγεί τους συμμετέχοντες στις τοπικές πρωτοβουλίες σε μια εγρήγορση να βρουν άμεσα την απάντηση στο πως θα γίνει η μετάβαση στην επόμενη μέρα.