Γιώργος μπαρτζώκας, η φαντασία στην εξουσία

Αν ήταν κλασικός συνθέτης, θα ήταν ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Αν ήταν συγγραφέας, θα ήταν πιθανώς ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ ή ο Τζέιμς Τζόις. Αν ήταν… κανονικός σκακιστής, θα ήταν σίγουρα ο Μπόμπι Φίσερ. Όλοι πρωτοπόροι του είδους τους. Όχι αναγκαστικά οι πιο… πετυχημένοι αλλά αυτοί που άλλαξαν τη ροή της Ιστορίας -καθένας στο κομμάτι του. Ευτυχώς για όλους τους φυσιολογικούς που ασχολούνται με το ελληνικό μπάσκετ, είναι ο εαυτός του. Είναι ο Γιώργος Μπαρτζώκας και είναι ο πιο επιδραστικός σύγχρονος Ευρωπαίος προπονητής -αυτό δείχνουν τα αποτελέσματα και η διάρκειά του.

Είναι ένας τύπος που ζει για να κυνηγά την τελειότητα αλλά ταυτόχρονα -όπως οι Θιβετιανοί μοναχοί- γνωρίζει ότι ούτε θα την πετύχει ποτέ, αλλά ούτε και ότι χρειάζεται καν να το κάνει. Γιατί εκεί ακριβώς βρίσκεται και η ουσία: στο ταξίδι και όχι τον προορισμό. Στην μέθοδο και όχι το αποτέλεσμα. Αυτό, όπως διδάσκουν εδώ και πάρα πολλά χρόνια ήδη οι κορυφαίοι προπονητές ποδοσφαίρου, έρχεται μονάχα ως φυσική συνέχεια της μεθόδου.

Σε πιο μπασκετικό επίπεδο, προφανώς και έχει… κολλήματα. Πράγματα που ακόμη και όταν αποδεδειγμένα δεν αποδίδουν πάντα, αρνείται να τα αλλάξει. Γιατί αυτό πιστεύει, γιατί έτσι έχει μάθει. Για παράδειγμα, όσο και να… χτυπιέσαι από την τηλεόραση ή όσο και να ουρλιάζεις πίσω από τον πάγκο του, δεν θα τον δεις να παίρνει ποτέ τάιμ άουτ μετά από 2-3 μόλις συνεχόμενες κακές φάσεις της ομάδας του. Αντίστοιχα όμως, θα τον δεις να χρησιμοποιεί στο τελευταίο πεντάλεπτο του τελικού της Ευρωλίγκας, στο κρισιμότερο σημείο της σεζόν δηλαδή, μια πεντάδα που δεν έχει ξαναπαίξει ποτέ μαζί όλη την υπόλοιπη χρονιά: Γουόκαπ, Φουρνιέ, Βεζένκοφ, Πίτερς, Τζόουνς.

Άλλωστε μια βασική αρχή της φιλοσοφίας του Μπαρτζώκα, τόσο για τη ζωή -αριστερός γαρ- όσο και για το μπάσκετ, είναι αυτή που δημιουργεί όλα όσα ακολουθούν εντός των τεσσάρων γραμμών: η μονάδα παίρνει δύναμη από το σύνολο και όχι το αντίθετο. Στο μπάσκετ Μπαρτζώκα, όσο πολύπλοκο, όσο χαρτογραφημένο και αν είναι ένα σύστημα, ένα play, κάπου εκεί μέσα υπάρχει πάντα μια επιλογή για τον παίκτη. Και μια δυνατότητα να αξιοποιήσει την ευφυΐα και το ταλέντο του.

Κάτι τέτοιο, ισχύει και για το μπάσκετ του Ολυμπιακού εδώ και πολλά χρόνια. Οι αδερφοί Αγγελόπουλοι φροντίζουν να γεμίζουν το ρόστερ με παιχταράδες και ο Γιώργος Μπαρτζώκας είναι αυτός που φροντίζει η μπάλα να φτάσει στα χέρια αυτού που πρέπει, όταν πρέπει. Είτε είναι ο Σλούκας, το 2024, είτε είναι ο Βεζένκοφ το 2025, είτε είναι ο Φουρνιέ το 2026, το σύνολο θα φροντίσει η μονάδα να έχει την ευκαιρία της.

Ο Ολυμπιακός είναι μια ομάδα που προφανώς ακολουθεί πιστά όλες τις βασικές αρχές του σπορ. Η τακτική θεωρία είναι εκεί, όμως τα… προκάτ και πατενταρισμένα plays, ολοκληρώνονται μέσω της ατομικότητας. Η ομάδα φροντίζει ώστε οι παίκτες να έχουν τη δυνατότητα να βγάλουν το ταλέντο και τον χαρακτήρα τους. Αυτό, σε συνδυασμό με τη σταθερή διδαχή της ομαδικότητας, είναι που συνεχίζει αυτή την… τρέλα του μπασκετικού Ολυμπιακού, την αντίφαση και την τακτική αναρχία που τον διέπει. Όλοι παίζουν για έναν, αλλά καθένας παίζει για όλους. Το δε… φινάλε της επίθεσης, συνήθως ζει μονάχα στο μυαλό του εκάστοτε δημιουργού ή εκτελεστή. Οι παίκτες πάντα έχουν περισσότερες από μία επιλογές.

Γιατί παράλληλα που η ομάδα του παίζει το πιο όμορφο και πολλές φορές το πιο αποτελεσματικό μπάσκετ, συμβόλαιο με τη νίκη σε τουρνουά δυο 40λεπτων όπως είναι τα Final-4, δεν είχε ποτέ, κανείς. Και παρότι στον Ολυμπιακό των αρκετών τελευταίων ετών, σίγουρα δεν έλειψαν οι τίτλοι, τα πρωταθλήματα τα Κύπελλα και τα απίθανα σερί επί του Παναθηναϊκού, στη συνείδηση του κόσμου όλα αυτά δεν ήταν αρκετά… Και δεν ήταν αρκετά, επειδή ο Ολυμπιακός δεν έπαιρνε… κάθε χρόνο την Ευρωλίγκα!

Αυτή η σύγχρονη υπερομάδα που μνημονεύεται σε όλο τον μπασκετικό κόσμο ως παράδειγμα σωστού και όμορφου μπάσκετ, έφτασε στο σημείο να μην είναι… αρκετά καλή, επειδή ο Σέρχιο Γιουλ -ένας από τους κορυφαίους γκαρντ στην ιστορία του ευρωπαϊκού μπασκετ- έβαλε το καλάθι της ζωής του απέναντι σε έναν τύπο 2.20.

Σχεδόν 60 χρόνια μετά, ο Γιώργος Μπαρτζώκας συνεχίζει τη δική του προπονητική επανάσταση. Σε μια εποχή που δεν υπάρχουν μυστικά και όλοι έχουν πρόσβαση στη γνώση, στη θεωρία, στην τεχνολογία και εν τέλει σε όσο χρήμα χρειάζονται για να νικήσουν, αυτός έχει δημιουργήσει μια ομάδα η οποία δεν στηρίζεται πάνω σε καμία γνωστή πατέντα. Η δική του τεχνογνωσία δεν αφορά σε playbooks, σε μεθόδους προπόνησης, σε καλοδουλεμένα συστήματα που δημιουργούν ομάδες και παίκτες-ρομπότ.

Και το αποτέλεσμα ήταν μοναδικό. Ο Ολυμπιακός τελειώνει τη σεζόν με πρώτη θέση στη regular season και πρωτιές στις περισσότερες στατιστικές κατηγορίες που έχουν σημασία. MVP της κανονικής διάρκειας ο Σάσα Βεζένκοφ. Κούπα στο Final Four και MVP ο Εβάν Φουρνιέ. Παραδοχή όλων των αντιπάλων ότι είναι με διαφορά η καλύτερη ομάδα, που παίζει το πιο όμορφο μπάσκετ. Με μια πενταετία στην οποία έχει πια να επιδείξει: 1 τρόπαιο Ευρωλίγκας, 2 τελικούς, 5 Final Four, 3 πρωτιές στη regular season, 2 MVP σεζόν (2023, 2026) και 2 βραβεία Προπονητή της Χρονιάς (2022, 2023).