Ξηρασία και λειψυδρία: ανοχύρωτη η ευρώπη στις επαναλαμβανόμενες κρίσεις -  απροστάτευτοι οι αγρότες

Οι καύσωνες και οι πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού άφησαν το 35% των εδαφών στης Ευρώπης εκτεθειμένο στην ξηρασία – βάσει τα τελευταία επικαιροποιημένα επίσημα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA-σύστημα πληροφόρησης για το νερό WISE). Άλλες πηγές δίνουν ακόμα υψηλότερα ποσοστά, γύρω στο 44%. Ανάμεσα στις περιοχές που πλήττονται από ξηρασία βρίσκεται περίπου 12,5%-15% των καλλιεργειών, το 5% των χορτολιβαδικών εκτάσεων και το 12,5%-15% των δασικών εκτάσεων.

Από τις ελαιοπαραγωγούς και οινοπαραγωγούς περιοχές, μέχρι τις καλλιέργειες κτηνοτροφικών φυτών (καλαμπόκι, ηλίανθος κ.λπ.) η ακραία ξηρασία του φετινού καλοκαιριού δεν έχει αφήσει κανέναν τομέα ανεπηρέαστο.

Στη Γαλλία, που είναι από τις μεγαλύτερες χώρες-παραγωγούς καλαμποκιού για ζωοτροφές στην Ευρώπη, η φετινή σοδειά προβλέπεται να είναι χειρότερη των τελευταίων 45 χρόνων  Για τους κτηνοτρόφους το άμεσο πρόβλημα της ξηρασίας είναι η έλλειψη τροφής, αναφέρι χαρακτηριστικά ρεπορτάζ του Euractiv.

Σε πολλές περιοχές της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης, τα ζώα έχουν όλο και λιγότερη γη να βοσκήσουν, αφού τα βοσκοτόπια ξεραίνονται. Την ίδια στιγμή, οι σοδειές μειώνονται, και οι εναλλακτικές πηγές ζωοτροφής γίνονται πιο σπάνιες και πιο ακριβές.

Οι αγρότες και οι κυβερνήσεις προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με διάφορους τρόπους: ανοίγουν πρόωρα τις αποθήκες με αποθέματα ζωοτροφής για τον χειμώνα, μειώνουν το μέγεθος των κοπαδιών,  αναζητούν εναλλακτικές ζωοτροφές και σε κάποιες περιπτώσεις χαλαρώνουν τους κανονισμούς. Π.χ. στη Βαυαρία επιτρέπουν σε βιολογικές κτηνοτροφικές μονάδες να παρέχουν στα ζώα συμβατικές ζωωτροφές, λόγω έκτακτης ανάγκης.

Για τη φυτική παραγωγή η κατάσταση είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, προβληματική.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η Ευρώπη δεν έχει τα κατάλληλα εργαλεία για να αντιμετωπίσει τόσο ακραία και εκτεταμένα φαινόμενα ξηρασίας. Σε πολλές περιοχές της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, οι βροχές σταμάτησαν την άνοιξη και δεν επέστρεψαν από τότε. Από τη Γαλλία ως την Τσεχία, η περίοδος του θερισμού λήγει άδοξα, αφού πολλές καλλιέργειες έχουν ξεραθεί. Μαζί με αυτές εξαντλούνται και τα κονδύλια στήριξης, που προορίζονταν για έκτακτες καταστροφές και όχι για μία κρίση που επανέρχεται κάθε χρόνο.

Η κλιματική αλλαγή έχει καταστήσει τις περιόδους ξηρασίας στην Ευρώπη τόσο συχνές, ώστε η βοήθεια να είναι πλέον ρουτίνα. Τα πακέτα στήριξης – από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και ευρωπαϊκά κονδύλια – διατίθενται σχεδόν στο σύνολό τους για να αποζημιώσουν τους αγρότες για όσα έχουν ήδη χάσει. Ελάχιστα διατίθενται για την επιβίωση κατά την επόμενη ξηρασία.

Από τα χρήματα που δαπανά η Ευρώπη για τη γεωργία, κανένα από αυτά δεν είναι εγγυημένο για τους αγρότες όταν χτυπά η ξηρασία. Κάθε μέτρο διάσωσης είναι αυτοσχέδιο και αποφασίζεται κατά περίπτωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι δεν μπορεί να διαθέσει ένα μόνιμο ταμείο, εκτός αν τα κράτη μέλη συνεισφέρουν περισσότερα, κάτι που καμία χώρα  δεν έχει προσφερθεί να κάνει

Το πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται οι κρίσεις ξηρασίας είναι ένα από τα σημεία διαφωνίας στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο αγροτικό προϋπολογισμό της ΕΕ.