«καμπάνα» καραμανλή: «επιβεβλημένη η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική» - ρωγμές στο σόου μαξίμου με την επίσκεψ

Κλείνοντας, μάλιστα, την ομιλία του, ο κ. Καραμανλής θέλησε να κάνει την επισήμανση πως η επίσκεψή του το 2006 ως πρωθυπουργός στην Κίνα δεν ήταν η πρώτη του. Αλλά ότι την πρώτη του επίσκεψη εκεί την πραγματοποίησε το 1979, συνοδεύοντας τον τότε πρωθυπουργό και ιδρυτή της ΝΔ, Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Με μεγάλη χαρά σας καλωσορίζω στην Ελλάδα και σε αυτό το εκπαιδευτικό ταξίδι που ξεκινάτε σήμερα. Πιστεύω ότι αυτή η εμπειρία θα αποβεί εξαιρετικά ωφέλιμη για όλους σας, καθώς η Ελλάδα αποτελεί ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα εποικοδομητικής συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και Κίνας, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για συνεργασία και με άλλες ασιατικές χώρες. Σήμερα, η Ελλάδα αποτελεί μια σημαντική πύλη που συνδέει την Κίνα, την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και την Ευρώπη. Λειτουργεί ως κόμβος για πολλαπλές υφιστάμενες και μελλοντικές επιχειρηματικές διασυνδέσεις – μεταξύ των οποίων η ναυτιλία, η ενέργεια και οι επικοινωνίες – και προσφέρει ακόμη μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες. Βρισκόμενη σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, η Ελλάδα προσφέρει μια εικόνα για το πώς οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις διαμορφώνουν τους παγκόσμιους επιχειρηματικούς μετασχηματισμούς και υπαγορεύουν περισσότερο συνεργασία παρά ανταγωνισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαπολιτισμικές σχέσεις και η ηγεσία προς αυτή την κατεύθυνση αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για μια πιο καρποφόρα συνεργασία. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρώ ότι τα εκπαιδευτικά ταξίδια, όπως το δικό σας, είναι εξαιρετικά σημαντικά για την αμοιβαία κατανόηση και τη διερεύνηση ευκαιριών. Θα ήθελα να συγχαρώ το Πανεπιστήμιο Tsinghua για τη σταθερή προώθηση τέτοιων πρωτοβουλιών. Και θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω τον Πρέσβη Fang Qiu – ο οποίος έχει γίνει πλέον προσωπικός μου φίλος – για τις ακούραστες προσπάθειές του να προωθήσει τη φιλία και τη συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ελλάδας και να διερευνήσει νέες ευκαιρίες.

Πριν από 20 χρόνια, η Ελλάδα και η Κίνα εγκαινιάσαμε μια αξιοσημείωτη εποχή στις διμερείς μας σχέσεις. Η Στρατηγική Εταιρική Σχέση που υπογράψαμε το 2006 υπογράμμισε την κοινή μας πεποίθηση ότι οι δύο χώρες μας που μοιράζονται έναν αμοιβαίο σεβασμό για τους αρχαίους πολιτισμούς τους, μπορούσαν να κοιτάξουν στο μέλλον μέσα από το πρίσμα της γεφύρωσης των ηπείρων μας και της προώθησης της συνεργασίας. Μέχρι τότε, οι πολιτικές επαφές ήταν σποραδικές και οι οικονομικοί δεσμοί πολύ περιορισμένοι. Αναρωτιέται κανείς τι πυροδότησε αυτή τη σχέση ανάμεσα σε δύο χώρες τόσο απομακρυσμένες, τόσο άνισες όσον αφορά το μέγεθος, τον πληθυσμό, την οικονομία και τις στρατηγικές προκλήσεις. Και τι οδήγησε αυτή τη σχέση να αναπτυχθεί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Η απάντηση είναι ότι συνέπεσαν δύο παράγοντες: οι περιστάσεις και το στρατηγικό όραμα.

Οι περιστάσεις αφορούσαν μια συγκυρία που έδωσε την ώθηση, ώστε η Ελλάδα και η Κίνα να έρθουν πιο κοντά και να διερευνήσουν κοινές προοπτικές. Η μετάβαση από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 σε εκείνους του Πεκίνου το 2008 προσέφερε μια μοναδική ευκαιρία συνεργασίας σε ένα ζήτημα που έχαιρε σεβασμού και εκτίμησης και από τους δύο λαούς: τον αρχαίο χαρακτήρα των πολιτισμών μας. Η Ελλάδα αναγνώρισε αυτό το παράθυρο ευκαιρίας για μια αρχική διμερή προσέγγιση, παρέχοντας στην Κίνα την τεχνική υποστήριξη και την τεχνογνωσία που είχε αποκτήσει κατά τη διοργάνωση των δικών της Αγώνων του 2004. Το 2005, οι δύο πλευρές συγκρότησαν μια Κοινή Επιτροπή Συνεργασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Επιπλέον, υπεγράφησαν συμφωνίες στους τομείς της ασφάλειας και της τεχνολογίας. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, αναπτύχθηκε μια δυναμική μέσα από επαφές, επισκέψεις και ένα κοινό έδαφος, πάνω στο οποίο οι δύο χώρες μπορούσαν να συνδεθούν και να συνεργαστούν.

Σε αυτό το πλαίσιο, και οι δύο χώρες αξιοποίησαν την ευκαιρία, η καθεμία για τους δικούς της λόγους. Και εδώ υπεισέρχεται το στρατηγικό όραμα. Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και η πρόθεσή της να επεκτείνει την οικονομική της επιρροή πέρα ​​από τα σύνορά της την οδήγησαν να θεωρήσει την Ελλάδα ως μια κατάλληλη πύλη εισόδου προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Η προοπτική αυτή συνάντησε τις στρατηγικές προτεραιότητες της κυβέρνησής μου – που εξελέγη το 2004 – οι οποίες εστίαζαν σε μια πιο πολυδιάστατη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής, πέρα ​​από τις παραδοσιακές μας συμμαχίες. Η πολιτική αυτή έδινε έμφαση στην οικονομική διπλωματία και φιλοδοξούσε να καταστεί η Ελλάδα στρατηγικός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή.

Η ναυτιλία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος των σινο-ελληνικών σχέσεων και ένας κύριος παράγοντας που έστρεψε την κινεζική προσοχή στην Ελλάδα. Η σχέση μεταξύ της ελληνικής ναυτιλίας και της κινεζικής οικονομίας αποτελεί μια από τις ισχυρότερες στρατηγικές συνεργασίες στο παγκόσμιο εμπόριο. Όπως πιθανώς γνωρίζετε, ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το ένα πέμπτο της συνολικής χωρητικότητας του κόσμου και σχεδόν το 60% της συνολικής χωρητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατατάσσεται επίσης στην κορυφή των παραγγελιών πλοίων, εδώ και πολλά χρόνια. Οι Έλληνες πλοιοκτήτες εντόπισαν πολύ γρήγορα τότε την ευκαιρία που προερχόταν από την αυξανόμενη, με εξαγωγικό προσανατολισμό ανάπτυξη της Κίνας και που προσέφερε η κινεζική ναυπηγική βιομηχανία. Οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες μεταφέρουν περισσότερο από το 60% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας. Και τα ελληνικά πλοία μεταφέρουν περίπου το 50% των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών και αγαθών της Κίνας. Συνολικά, η Κίνα βασίζεται στην ελληνική ναυτιλία για την ενεργειακή της ασφάλεια και τη μεταφορά των αγαθών της. Ταυτόχρονα, από το 2000 έως σήμερα, οι Έλληνες πλοιοκτήτες έχουν παραγγείλει και κατασκευάσει περισσότερα από 1.000 πλοία σε κινεζικά ναυπηγεία. Ως εκ τούτου, οι Έλληνες πλοιοκτήτες είναι οι σημαντικότεροι πελάτες των κινεζικών ναυπηγείων.

Δεν είναι μυστικό ότι η συμφωνία προκάλεσε σκεπτικισμό μεταξύ των εταίρων μας εντός των γεωπολιτικών σχηματισμών στους οποίους συμμετέχει η Ελλάδα. Αλλά, πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι, εκείνη την εποχή, κανένας άλλος αξιόπιστος διεθνής παράγοντας δεν είχε εκφράσει ενδιαφέρον για το λιμάνι του Πειραιά. Και το γεγονός ότι σήμερα υπάρχει ενδιαφέρον και έντονη δραστηριότητα από το εξωτερικό προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ανταγωνιστικών λιμενικών εγκαταστάσεων είναι η καλύτερη απόδειξη της επιτυχίας εκείνης της στρατηγικής επιλογής. Χρόνια αργότερα, έγινε γνωστό ότι η ετοιμότητα της Ελλάδας να βάλει τον Πειραιά στον χάρτη πρώτο θεωρήθηκε χαμένη ευκαιρία από άλλες γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες. Και επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να εκφράσω την ικανοποίησή μου που η Ελλάδα ήταν πρωτοπόρος στις προσπάθειες για στενότερη συνεργασία μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και Κίνας.

Σε άλλους τομείς, υπάρχει ακόμη πολύς χώρος για βελτίωση, εφόσον υπάρχει ακόμα πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές.

Οι κινεζικές τουριστικές ροές προς την Ελλάδα ενθαρρύνθηκαν ιδιαίτερα από την κινεζική πλευρά, μετά την υπογραφή της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης. Αναβαθμίζοντας την Ελλάδα ως έναν ιδιαίτερα προτιμώμενο ευρωπαϊκό προορισμό στα κρατικά μέσα ενημέρωσης και περιγράφοντας τα δύο έθνη ως αρχαίους πολιτισμούς που μοιράζονται έναν βαθύ πολιτιστικό δεσμό, το Πεκίνο ενθάρρυνε τα εξερχόμενα ομαδικά ταξίδια, τις πολιτιστικές ανταλλαγές και την επέκταση των αεροπορικών εταιρειών προς την Ελλάδα. Μετά την άρση των περιορισμών για τον COVID, ο κινεζικός τουρισμός στην Ελλάδα γνώρισε μια τεράστια αύξηση. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι ετήσιες κινεζικές αφίξεις έχουν ξεπεράσει πλήρως τα επίπεδα πριν από την πανδημία, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 150.000-200.000 ετήσιους επισκέπτες, καθιερώνοντας την Κίνα ως μία από τις πιο κρίσιμες αγορές ανάπτυξης για τον ελληνικό τουριστικό τομέα.

Οι ανταλλαγές μεταξύ των λαών γενικά προωθήθηκαν επίσης, μετά την υπογραφή της Εταιρικής μας Σχέσης. Οι Κινέζοι έχουν δείξει έντονο ενδιαφέρον τόσο για τον κλασικό όσο και για τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό σε όλους τους τομείς, όπως η γλώσσα, η ιστορία, η λογοτεχνία και η φιλοσοφία. Οι Έλληνες έχουν δείξει παρόμοιο ενδιαφέρον για τη μελέτη της κινεζικής γλώσσας, το οποίο επίσης ενθαρρύνεται από την επιδίωξη καλύτερων ευκαιριών εργασίας. Ως εκ τούτου, ιδρύθηκε ένα Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Ξένων Γλωσσών στο Πεκίνο, καθώς και ένα Ινστιτούτο Επιχειρήσεων Κομφούκιος στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Επιπλέον, υποτροφίες και ανταλλαγές φοιτητών και ακαδημαϊκών μέσω διμερών συνεδρίων έχουν αρχίσει να γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ των δύο λαών, ενώ πολλά ελληνικά και αντίστοιχα κινεζικά πανεπιστήμια έχουν υπογράψει απευθείας συμφωνίες μεταξύ τους συνεργασίας. Και οι δύο χώρες έχουν διαμορφώσει δομικά τις πανεπιστημιακές συμμαχίες τους ως έναν ιστορικό διάλογο μεταξύ δύο αρχαίων πολιτισμών.