Η κοινωνική κρίση δεν είναι ενδεχόμενο, αλλά πραγματικότητα

Αν πάμε να δούμε πιο συγκεκριμένα στοιχεία, θα δούμε ότι το φυσικό αέριο αυξήθηκε μέσα σε έναν χρόνο 55,2%, το πετρέλαιο θέρμανσης 53,2%, το πετρέλαιο κίνησης 38,8%, η βενζίνη 22,5% και το ηλεκτρικό ρεύμα 15%. Προσθέστε και την αύξηση 12,3% στο μοσχάρι και 9,7% στο αρνί, 22% στα αεροπορικά εισιτήρια και 29,8% στα σε ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.

Επιπλέον, η παγκόσμια αυξητική τάση στις αποδόσεις των ομολόγων, που σε μεγάλο βαθμό προεξοφλεί σταθερά υψηλότερο πληθωρισμό, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα μετατραπεί και σε άνοδο των επιτοκίων και άρα και σε άνοδο του κόστους δανεισμού για τις επιχειρήσεις, κάτι που με τη σειρά του ως ένα βαθμό θα μεταφερθεί και στις πλάτες των καταναλωτών.

Όμως, όταν μιλάμε για αύξηση του πληθωρισμού δεν παρατηρούμε απλώς μια στατιστική παράμετρο. Αυτή τη στιγμή ο αυξημένος πληθωρισμός κάνει τους ανθρώπους φτωχότερους, μειώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, και κάνει ακόμη χειρότερο το πρόβλημα που περιγράφουμε όταν λέμε ότι ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.

Ακόμη χειρότερα, έχει μεγάλη σημασία ότι αυτή τη στιγμή οι πολύ μεγάλες αυξήσεις που τροφοδοτούν τον πληθωρισμό δεν είναι τόσο στα καταναλωτικά αγαθά, όσο στο κόστος στέγασης.

Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα αυτή τη στιγμή δεν είναι ότι οι πολίτες θα αναγκαστούν να περιορίσουν κάποιες αγορές ή ότι θα κάνουν λιγότερες εξόδους για διασκέδαση, αλλά ότι θα βρεθούν να μην μπορούν να πληρώσουν το αυξημένο ενοίκιο που θα τους ζητήσουν ή θα αποφασίζουν να μην κάνουν χρήση κεντρικής θέρμανσης τον χειμώνα γιατί δεν έχουν να πληρώσουν.

Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση απλώς παρακολουθεί τις εξελίξεις, όταν ανακοινώνει ημίμετρα που απλώς δεν αποδίδουν. Και ο λόγος είναι, όπως έχουμε ξαναπεί, ότι αρνείται πεισματικά να πάρει μέτρα που πραγματικά θα αποδίδουν, μέτρα που να αφορούν την προσωρινή μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης και ευρύτερα των έμμεσων φόρων, αλλά και μέτρα που να βάζουν πλαφόν στο ποσοστό κέρδους των διυλιστηρίων ώστε να συγκρατηθούν αποφασιστικά οι τιμές της ενέργειας. Και βέβαια, ούτε περνάει από το μυαλό των κυβερνητικών υπευθύνων ότι με τον πληθωρισμό τόσο ψηλά απαιτεί και ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση των εισοδημάτων των εργαζομένων μέσα από την αύξηση ακόμη περισσότερο του κατώτατου μισθού και των μισθών στο δημόσιο.

Μόνο που όλα αυτά απλώς σημαίνουν ότι αυτή τη στιγμή η κοινωνία καλείται να αντιμετωπίσει χωρίς κανένα μηχανισμό προστασίας μια παρατεταμένη κρίση κόστους ζωής και σε περιοχές όπως η Αθήνα και μια στεγαστική κρίση. Και όσο προχωράμε και θα έρθει ο χειμώνας και θα αυξηθούν οι ανάγκες για θέρμανση και κατανάλωση ενέργειας, τα πράγματα θα γίνονται χειρότερα.

Εάν κανείς θέλει να δει γιατί μπορούν να ξεσπάσουν κοινωνικές εκρήξεις στη χώρα μας, ας κοιτάξει ακριβώς την εξέλιξη του κόστους ζωής. Όχι γιατί δεν υπάρχουν πολλοί άλλοι λόγοι που μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για έντονες αντιδράσεις και διεκδικήσεις – αρκεί να σκεφτούμε τα προβλήματα με το εκπαιδευτικό σύστημα ή το σύστημα υγείας – αλλά γιατί η κρίση κόστους ζωής είναι αυτή που ενοποιεί πολύ ευρύτερα κοινωνικά στρώματα ακριβώς γιατί αυτή διαμορφώνει μια συνολικότερη πάγια συνθήκη οικονομικής ανασφάλειας.

Όμως, η αλήθεια βρίσκεται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από την κυβερνητική ρητορική. Τα πράγματα είναι σήμερα χειρότερα – και θα γίνουν ακόμη χειρότερα – ακριβώς επειδή αυτή η κυβέρνηση βρίσκεται στην εξουσία και εφαρμόζει μια πολύ συγκεκριμένη οικονομική πολιτική που δεν βάζει την κοινωνική συνοχή ως πρώτη προτεραιότητα. Δικό της έργο και αποτέλεσμα των δικών της προτεραιοτήτων όλα τα προηγούμενα χρόνια και της δική της αντίληψης ότι τα κέρδη είναι πάνω από τις κοινωνικές ανάγκες, είναι η σημερινή κατάσταση και όχι αναπόφευκτο γεγονός εξαιτίας απρόβλεπτων εξελίξεων.