Η κρυφή πλευρά της ανεργίας στην ευρώπη - πώς οι επίσημοι δείκτες θολώνουν την πραγματική εικόνα

Σε παραπλανητικά συμπεράσματα φαίνεται να οδηγεί ο επίσημος τρόπος υπολογισμού των ανέργων στην Ευρώπη, καθώς όσοι δεν ψάχνουν ενεργά για δουλειά, όσοι υποαπασχολούνται ή δεν είναι άμεσα διαθέσιμοι, δεν καταγράφονται στις μετρήσεις. Αυτό δημιουργεί ένα εργασιακό κενό στην αγορά, τη λεγόμενη κρυφή ανεργία, που επιτρέπει το πραγματικό μέγεθος της προβλήματος να μη γίνεται ορατό όσο εξελίσσεται απειλητικά.

Ο υπολογισμός της κρυφής ανεργίας δημιουργεί έναν αξιόπιστο δείκτη της πραγματικής κατάστασης στην αγορά εργασίας

Το 2025, η ανεργία – κρυφή και μη – στην ΕΕ φτάνει το 11,7%, πολύ υψηλότερη από το ποσοστό της επίσημης ανεργίας που περιορίζεται στο 5,8%. Ανάμεσα στις χώρες της Ένωσης παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις.

Χαμηλά ποσοστά καταγράφονται σε Πολωνία, Σλοβενία και Μάλτα, ενώ στην κορυφή βρίσκεται η Τουρκία και ακολουθούν η Φινλανδία, η Σουηδία και η Ισπανία. Στην Ελλάδα, βάσει τα στοιχεία της Eurostat, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 13,2% έναντι 8,9% της επίσημης ανεργίας.

Οι διαφορές ανάμεσα στις χώρες οφείλονται σε τέσσερις βασικούς λόγους: μακροχρόνια υψηλή ανεργία που αποθαρρύνει τους εργαζομένους να ψάχνουν ενεργά για δουλειά, ανεπαρκή κοινωνικά συστήματα στήριξης, έλλειψη ποιοτικών θέσεων εργασίας και αναντιστοιχία δεξιοτήτων.

Ο ορισμός της ανεργίας θεωρείται περιοριστικός, καθώς αποκλείει πολλούς ανθρώπους που δεν εργάζονται. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2025, στην Ευρώπη επίσημα άνεργοι ήταν 13,3 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας 15 έως 74 ετών. Ωστόσο, το νούμερο αυτό διπλασιάζεται (26,8 εκατομμύρια) εάν συμπεριλάβουμε τις τρεις βασικές ομάδες που εξαιρούνται και συνθέτουν την κρυφή ανεργία.

Δηλαδή, οι άνθρωποι που είναι διαθέσιμοι για εργασία χωρίς όμως να αναζητούν ενεργά απασχόληση, οι υποαπασχολούμενοι που δουλεύουν part time και όσοι αναζητούν εργασία αλλά δεν είναι άμεσα διαθέσιμοι.

Στο σύνολο της ΕΕ, η εν λόγω υποαξιοποίηση εργατικού δυναμικού ή αλλιώς εργασιακό κενό διαμορφώθηκε στο 11,7% το δεύτερο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με τη Eurostat. Το ποσοστό αυτό αναλύεται σε 5,8% επίσημη ανεργία, 2,6% διαθεσιμότητα για εργασία αλλά όχι ενεργή αναζήτηση, 2,4% υποαπασχόληση και 0,9% αναζήτηση εργασίας χωρίς άμεση διαθεσιμότητα.

Στις 33 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων αυτών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (EFTA), η υποαξιοποίηση κυμαίνεται από 5,1% στην Πολωνία έως 25,8% στην Τουρκία, η οποία ξεχωρίζει ως ακραία περίπτωση. Το top-5 συμπληρώνουν οι δύο σκανδιναβικές χώρες, Φινλανδία (19,5%) και Σουηδία (18,8%), ακολουθούμενες από την Ισπανία (18,6%) και τη Βοσνία Ερζεγοβίνη (17,1%).

Η κρυφή ανεργία είναι επίσης υψηλή στη Γαλλία (15,4%), στην Ιταλία (15%), στο Λουξεμβούργο (14,8), ακολουθούμενες από τις χώρες που κυμαίνονται στο επίπεδο του 13%, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.