Αλέξης τσίπρας: μια νέα συμφωνία για την αυτοδιοίκηση - στο σεράφειο η πρόταση της ελας για ισχυρές τοπικές κο

Παραθέτοντας συγκεκριμένα στοιχεία αποδεικνύουν ότι στην Ελλάδα του 2026 η αυτοδιοίκηση παραμένει αποδυναμωμένη, με την πλειονότητα των αποφάσεων να λαμβάνεται από την κεντρική διοίκηση ή από ενδιάμεσους κρατικούς μηχανισμούς. Ενδεικτικά του μεγέθους της απόκλισης τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, βάσει των οποίων: οι υποεθνικές αρχές στην Ελλάδα διαχειρίζονται μόλις το 6,5% των δημόσιων δαπανών, έναντι περίπου 34% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, οι δήμοι λειτουργούν μέσα σε ένα πλαίσιο οικονομικής ασφυξίας. Η ίδια η ΚΕΔΕ και η μελέτη ΕΕΤΑΑ–ΚΕΔΕ υπολογίζουν λειτουργικό χρηματοδοτικό κενό περίπου 2,5 δισ. ευρώ. Οι ελληνικοί δήμοι δαπανούν περίπου 913 ευρώ ανά κάτοικο, από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρώπη ενώ η τοπική αυτοδιοίκηση αντιστοιχεί περίπου στο 4% του ΑΕΠ, επίσης από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.

Οι Δήμοι και οι περιφέρειες δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ως φορείς διαχείρισης περιορισμένων αρμοδιοτήτων αλλά ως πραγματικές κυβερνήσεις τοπικού επιπέδου, τονίζεται.

Σύμφωνα με πηγές της Αμαλίας, ο Αλέξης Τσίπρας θα επικεντρώσει σε πέντε κομβικής σημασίας αλλαγές.

1. Ανασχεδιασμός του αυτοδιοικητικού χάρτη: Καθαρή ευθύνη, λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερες διαδικασίες, διοίκηση κοντά στον πολίτη

Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ θα μιλήσει για ένα συνολικό ανασχεδιασμό του αυτοδιοικητικού χάρτη με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, ώστε κάθε δημόσια ευθύνη να αντιστοιχεί σε έναν μόνο φορέα και κάθε φορέας να διαθέτει τους απαραίτητους πόρους, το προσωπικό, τον εξοπλισμό και την κοστολόγηση για να την ασκήσει αποτελεσματικά.

Βάσει του σχεδιασμού αυτού, το κεντρικό κράτος αναλαμβάνει τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη νομοθέτηση και την εγγύηση της νομιμότητας. Οι Περιφέρειες οργανώνουν και συντονίζουν τις πολιτικές περιφερειακής κλίμακας. Οι Δήμοι διοικούν τον τόπο τους και λογοδοτούν απευθείας στους πολίτες. Στο πλαίσιο αυτό καταργούνται οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ένας ενδιάμεσος κρατικός μηχανισμός που λειτουργεί σήμερα ως γραφειοκρατικό φίλτρο και επιβραδύνει την υλοποίηση έργων και επενδύσεων. Οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται στις αιρετές Περιφέρειες μαζί με το προσωπικό και τους αντίστοιχους πόρους, ενώ όσες έχουν πραγματικά εθνικό ή υπερτοπικό χαρακτήρα επιστρέφουν στα αρμόδια υπουργεία.

Με βάση την μεταρρύθμιση που προτείνει η ΕΛΑΣ, όπως αναφέρεται πηγές της Αμαλίας, οι κοινότητες και τα διαμερισματικά συμβούλια αποκτούν ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό και στις αποφάσεις που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών. Εκλογή των συμβουλίων των κοινοτήτων με αυτοτελή κάλπη, επαναφορά των τοπικών διαμερισμάτων και των δημοτικών ενοτήτων με ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό των έργων και του προϋπολογισμού. Οι κοινότητες αποκτούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες για ζητήματα καθημερινότητας, δικό τους προϋπολογισμό, σταθερή και απευθείας χρηματοδότηση, καθώς και θεσμοθετημένο συμμετοχικό προϋπολογισμό.

3. Ουσιαστική πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: Συνεργασία αντί συγκεντρωτισμού, αποκέντρωση και ζωντανή περιφέρεια

Όπως θα εξηγήσει ο κ. Τσίπρας, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και αποκέντρωση γίνεται εργαλείο δημογραφικής ανασυγκρότησης, οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, ώστε οι νέοι να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους. Στην νέα αυτή αρχιτεκτονική διακυβέρνησης που προτείνεται προβλέπονται: ισχυροί σύνδεσμοι συνεργασίας μεταξύ των δήμων, μητροπολιτικός συντονισμός στις μεγάλες πόλεις, ενισχυμένος ρόλος των Περιφερειών και μια νέα Εθνική Πολιτική Γεωγραφικής Ισότητας, ώστε η γεωγραφία να μην καθορίζει τις ευκαιρίες των πολιτών.

Στόχος είναι μια διοίκηση που συνεργάζεται, αξιοποιεί οικονομίες κλίμακας και παρέχει καλύτερες υπηρεσίες χωρίς να απομακρύνει τη λήψη των αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες, ούτε για τα προβλήματα που ξεπερνούν τα όρια ενός δήμου – όπως οι μεταφορές, η αντιπλημμυρική προστασία, η διαχείριση των υδάτων, οι μεγάλες υποδομές ή η πολιτική προστασία.