Πληθωρισμός: γιατί πληρώνουμε ακριβότερα τα τρόφιμα από την ευρωζώνη; η ερμηνεία των οικονομολόγων
Η ετυμηγορία των οικονομολόγων για το πώς θα κινηθεί ο πληθωρισμός στα τρόφιμα τους επόμενους μήνες στην Ευρωζώνη είναι σαφής: μην επαναπαύεστε με την επιβράδυνση του καλοκαιριού, από το 2027 η άνοδος στις τιμές θα επιταχυνθεί.
Το βασικό σενάριο προβλέπει οι ακραίες κλιματικές συνθήκες του καλοκαιριού θα συμβάλλουν στην αύξηση του πληθωρισμού τροφίμων κατά μία ποσοστιαία μονάδα, από το 2027. Αντίστοιχα, οι διαταραχές στον εφοδιασμό πρώτων υλών και οι αυξήσεις στα κόστη εισροών (ενέργεια, λιπάσματα), εκτιμάται ότι ωθούν ανοδικά τις τιμές των τροφίμων κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα το επόμενο δωδεκάμηνο.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics Τόμας Ντβόρακ, μιλάει στο in για το τι πρέπει να περιμένουν τους επόμενους μήνες οι Έλληνες καταναλωτές και απαντά στο ερώτημα γιατί η Ελλάδα έχει υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Ο πληθωρισμός του Ιουνίου στην Ευρωζώνη ήταν πιο ήπιος από ό,τι τον Μάιο, με ετήσια αύξηση κατά 2,8%, έναντι 3,2%. Οι ενεργειακές ανατιμήσεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, στο 8,5%, αλλά χαμήλωσαν ταχύτητα από το 10,8% των προηγούμενων μηνών. Το εντυπωσιακό είναι ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα (χωρίς τον καπνό και το αλκοόλ), υποχώρησε στο 1,1%, βάσει τα οριστικά στοιχεία της Eurostat. Πρόκειται για το χαμηλότερο σημείο εδώ και πέντε χρόνια, επισημαίνει η Οxford Economics.
Ωστόσο οι οικονομολόγοι του διεθνούς οίκου περιγράφουν την τρέχουσα εικόνα ως αντιφατική, καθώς η επιβράδυνση των τελευταίων μηνών συνυπάρχει με πληθωριστικά ρίσκα που παραμένουν ανοιχτά για το επόμενο διάστημα.
Η ΕΚΤ αναμένει επιτάχυνση του πληθωρισμού τροφίμων στο 3,3% σε ετήσια βάση έως το τέταρτο τρίμηνο του 2026, κάτι που θα απαιτούσε ρυθμό αύξησης υπερδιπλάσιο του συνηθισμένου για το δεύτερο εξάμηνο της χρόνιας. Οι αναλυτές της Oxford Economics χαρακτηρίζουν το σενάριο αυτό μη ρεαλιστικό, στηριζόμενοι στο δικό τους μοντέλο πρόβλεψης βραχυπρόθεσμων εξελίξεων, το οποίο δείχνει ρυθμούς κάτω του 2% έως το τέλος του 2026. Ακόμη και το πιο ήπιο σενάριο της ΕΚΤ, με κορύφωση στο 3,2% το πρώτο τρίμηνο του 2027, θεωρείται πιο κοντά στην πραγματικότητα αλλά και πάλι υπερβολικά επιθετικό για το βραχυπρόθεσμο διάστημα.
Για φέτος, η Oxford Economics μειώνει την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό τροφίμων, αλκοολούχων και καπνού στο 2,1%, από προηγούμενη εκτίμηση 2,8%. Για το 2027 όμως αναμένεται σαφής επιτάχυνση, με τον δείκτη να πλησιάζει το 3%, κορυφώνοντας το πρώτο εξάμηνο πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά στο δεύτερο. Οι οικονομολόγοι εντάσσουν τη συγκυρία σε ένα ευρύτερο μοτίβο συχνότερων διαταραχών προσφοράς που πλήττουν την ευρωπαϊκή οικονομία μέσω των τιμών τροφίμων, κάτι που κατά τη γνώμη τους απαιτεί πιο έγκαιρη αντίδραση από τις κεντρικές τράπεζες, ώστε να αποφευχθεί η παγίωση των πληθωριστικών προσδοκιών σε υψηλά επίπεδα.
Η Ελλάδα διαφέρει από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αφού οι ανατιμήσεις στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τις υπηρεσίες λειτουργούν ως δομικός παράγοντας πληθωριστικών πιέσεων, όπως επισημαίνει και η ΤτΕ.
Το 3,9% του εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του Ιουνίου, προέρχεται πρωτίστως από τις αυξήσεις στην ενέργεια κατά 14,7%. Υπενθυμίζεται ότι τον Απρίλιο και τον Μάιο οι ενεργειακές αυξήσεις ήταν 21,6% και 20% αντίστοιχα, σχεδόν διπλάσιες από ό,τι στην Ευρωζώνη. Ο πληθωρισμός στην κατηγορία τρόφιμα-καπνός-αλκοόλ κινήθηκε στο 2,2% (έναντι 1,5% στην Ευρωζώνη). Ο πληθωρισμός στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα εξακολουθεί να κινείται με ταχύτερους ρυθμούς από την Ευρωζώνη (5,1% έναντι 3,1%). Οι υπηρεσίες ανατιμήθηκαν κατά 4,5% σε ετήσια βάση, έναντι 3,3% στην Ευρωζώνη.
Η ανάλυση της Oxford Economics προβλέπει ότι οι τιμές των τροφίμων δεν θα αυξηθούν απότομα πριν από το επόμενο έτος. Αυτό σημαίνει ότι τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές;
