Αναντιστοιχία δεξιοτήτων: γιατί οι 4 στους 10 κάνουν δουλειές άσχετες από αυτό που σπούδασαν;
Η αναντιστοιχία δεξιοτήτων ή αλλιώς skills mismatch, θεωρείται μία από τις σοβαρές πληγές της ελληνικής αγοράς εργασίας. Το αναδεικνύουν διεθνείς εκθέσεις, έρευνες εργοδοτικών φορέων και επιμελητηρίων, εταιρειών ανθρώπινου δυναμικού.
Στις περισσότερες έρευνες δίνεται έμφαση στην οπτική των επιχειρήσεων. Οι διευθυντές και οι υπεύθυνοι προσλήψεων τονίζουν ότι δεν βρίσκουν εύκολα προσωπικό που να έχει τις κατάλληλες δεξιότητες και προσόντα που ανταποκρίνονται στην προσφερόμενη θέση εργασίας. Ως συνήθεις ένοχοι για την αναντιστοιχία δεξιοτήτων υποδεικνύονται η ανεπαρκής σύνδεση των σπουδών με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και η υποτίμηση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, με αποτέλεσμα ελλείψεις, ιδίως σε ειδικευμένους τεχνίτες.
Η νέα έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για τα προσόντα και τις δεξιότητες των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, αναδεικνύει μια διαφορετική διάσταση της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων. Την οπτική των ανθρώπων της δουλειάς.
Ιδίως των νέων που συχνά παγιδεύονται σε εργασίες άσχετες με το αντικείμενο των σπουδών τους και κατώτερες των προσόντων τους. Πάνω από τέσσερις στους δέκα (42,6%) απαντούν ότι η τωρινή τους δουλειά έχει ελάχιστη ως μηδενική σχέση με τις σπουδές τους, ποσοστό που ανεβαίνει πάνω από το 60% για τις ηλικίες ως 24 ετών.
Σχεδόν οι τρεις στους δέκα δηλώνουν ότι έχουν υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων από εκείνες που απαιτούνται για την τωρινή θέση εργασίας τους. Ως βασική αιτία γι’ αυτό οι περισσότεροι αναφέρουν ότι είχαν άμεση ανάγκη για δουλειά, ακόμα και αν ήταν τα προσόντα τους περισσότερα.
Σχεδόν οι τρεις στους δέκα εργαζόμενους έχουν υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων από αυτό που απαιτεί η εργασία τους.
Η αναβάθμιση δεξιοτήτων, το περίφημο upskilling, δεν μπορεί να μετατίθεται αποκλειστικά στον εργαζόμενο, ως ατομική υποχρέωση προσαρμογής, υπογραμμίζουν οι ερευνητές. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η εργασία, την ποιότητα των θέσεων απασχόλησης, τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αξιοποιούν το ανθρώπινο δυναμικό και τελικά τον ίδιο τον παραγωγικό προσανατολισμό της οικονομίας, καταλήγουν.
Ο Χρήστος Γούλας, γενικός διευθυντής του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, συνδέει την έρευνα για τα προσόντα των εργαζομένων, με τη γενικότερη συζήτηση για την παραγωγικότητα. Μια συζήτηση που επανέρχεται όλο και πιο έντονα στο προσκήνιο– με πιο πρόσφατη τη μελέτη του ΙΟΒΕ για τον ΣΕΒ.
Σχεδόν οι τέσσερις στους δέκα πτυχιούχους στην Ελλάδα, κάνουν δουλειές κατώτερες των προσόντων τους – πηγή: ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ
Όπως μας λέει ο επιστημονικός συνυπεύθυνος της έρευνας, υπάρχουν δύο είδη αναντιστοιχίας δεξιοτήτων. Η μία είναι η οριζόντια αναντιστοιχία, όταν οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους με τα επιθυμητά προσόντα. Σύμφωνα με τη Εurostat η οριζόντια αναντιστοιχία δεξιοτήτων στην Ελλάδα ανέρχεται στο 25%, ποσοστό παρόμοιο με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (26%).
