Ανατροπή στον χάρτη χρέους της εε: το βέλγιο δανείζεται όπως η ελλάδα, αλλά με ποιο κόστος για τους έλληνες;

Τα υπουργεία Οικονομικών της ευρωζώνης προετοιμάζουν πωλήσεις ομολόγων ρεκόρ για το 2027, την ίδια στιγμή που το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι το κόστος δανεισμού στην ΕΕ έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Φανταστείτε έναν επενδυτή που αποκοιμήθηκε το καλοκαίρι του 2012, στο αποκορύφωμα της κρίσης του ευρώ, και ξύπνησε σήμερα το πρωί. Θα θυμόταν έναν απλό χάρτη: στο βορρά, έναν πυρήνα χωρών που δανείζονταν φθηνά, με τη Γερμανία στο κέντρο. Στο νότο, μια περιφέρεια οφειλετών – Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία – που πλήρωσαν ακριβά το προνόμιο της παραμονής στο ενιαίο νόμισμα. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, αυτός ο χάρτης δεν περιγράφει πλέον την ευρωζώνη.

Το Βέλγιο, έδρα των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δανείζεται πλέον με δεκαετή διάρκεια στο 4,29%. Η Ελλάδα, η οποία έχει λάβει τρεις φορές πακέτο διάσωσης, πληρώνει 4,35%, σχεδόν το ίδιο επιτόκιο. Η Πορτογαλία, η οποία διασώθηκε το 2011, πληρώνει λιγότερο από την Ισπανία. Η Ιρλανδία, η οποία διασώθηκε το 2010, πληρώνει σχεδόν το ίδιο με την Ολλανδία. Και η Γαλλία πληρώνει περισσότερο από την Ιταλία.

Οι αποδόσεις των ομολόγων είναι τα επιτόκια που καταβάλλει μια κυβέρνηση για να δανειστεί. Αυξάνονται όταν οι επενδυτές πιστεύουν ότι μια χώρα θα χρειαστεί περισσότερα χρήματα από όσα μπορεί να αποπληρώσει άνετα, και μειώνονται όταν αποδεικνύεται το αντίθετο. Η Ελλάδα έχει περάσει μια δεκαετία αποδεικνύοντας το αντίθετο, σημειώνουν διεθνείς αναλυτές.

Το 2025, η Αθήνα κατέγραψε πλεόνασμα προϋπολογισμού ύψους 1,7% του ΑΕΠ, ενώ το χρέος της, αν και εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο στην ΕΕ, μειώθηκε κατά περισσότερες από εννέα ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μέσα σε ένα μόνο έτος.

Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται οι περικοπές σε κρίσιμους τομείς, όπως η Υγεία, η Παιδεία και η κοινωνική πρόνοια, εντείνοντας τις ανισότητες και βυθίζοντας τους πολίτες στην ανέχεια.

Η απάντηση για το κοινωνικό αδιέξοδο μπορεί να δοθεί, όμως, και με αριθμούς, τους οποίους προτιμά: 420,9 δισ. ευρώ ιδιωτικό χρέος, δηλαδή περίπου 169% του ΑΕΠ. Μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες, προστέθηκαν άλλα 22,1 δισ. ευρώ.

Από τα 420,9 δισ. ευρώ, τα 238,6 δισ. βρίσκονται σε καθεστώς ληξιπρόθεσμης οφειλής. Από τα ληξιπρόθεσμα, περίπου 166,3 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές προς Εφορία και ΕΦΚΑ: 114,5 δισ. προς την Εφορία και 51,8 δισ. προς τον ΕΦΚΑ.

Εν ολίγοις, το ελληνικό κράτος έχει πλεόνασμα, αλλά η κοινωνία βαθύτατο έλλειμμα.

Να σημειωθεί, μάλιστα, πως ένα νοικοκυριό θεωρείται ότι έχει μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, όταν τουλάχιστον ένα μέλος του δήλωσε πως, κατά τη διάρκεια των 12 προηγούμενων μηνών πριν τη διενέργεια της έρευνας, αναγκάστηκε να παραλείψει ένα γεύμα, έφαγε λιγότερο από όσο θεωρούσε ότι είχε ανάγκη, έμεινε χωρίς τροφή, πεινούσε αλλά δεν έφαγε, πέρασε μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή, λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.