Το «godzilla» ελ νίνιο και το νέο συγκλονισμός που απειλεί τις τιμές των τροφίμων

Σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά σε όλο τον κόσμο δοκιμάζονται ήδη από το αυξημένο κόστος ζωής, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένα ακραίο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση

Σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά σε όλο τον κόσμο δοκιμάζονται ήδη από το αυξημένο κόστος ζωής, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένα ακραίο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Η προοπτική ενός νέου πληθωριστικού σοκ προκαλεί επίσης ανησυχία στις κεντρικές τράπεζες, καθώς ενδέχεται να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Το φυσικό αυτό φαινόμενο έχει μακρά ιστορία επιπτώσεων στις αγροτικές καλλιέργειες και στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, ένα εξαιρετικά ισχυρό Ελ Νίνιο προκάλεσε καταστροφικές ξηρασίες στην Κίνα, τη νότια Αφρική, τη Βραζιλία, την Αίγυπτο και την Ινδία. Οι συνθήκες λιμού που δημιουργήθηκαν, σε συνδυασμό με τις αποικιοκρατικές πολιτικές της εποχής, οδήγησαν στον θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων, μεταξύ αυτών περισσότερων από 6 εκατομμυρίων στην Ινδία την περίοδο 1876-1878.

Από τα ισχυρότερα επεισόδια Ελ Νίνιο των τελευταίων δεκαετιών ήταν εκείνα των ετών 1981-82, 1996-97, 2015-16 και 2023-24. Ωστόσο, οι προβλέψεις της NOAA δείχνουν ότι ο κύκλος του 2026-27 θα μπορούσε να αποδειχθεί ακόμη πιο έντονος, αυξάνοντας τον κίνδυνο ξηρασιών και πλημμυρών που θα πλήξουν τις σοδειές και την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων.

Σύμφωνα με αναλυτές της Goldman Sachs, η ένταση του φαινομένου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση κατά 15,8% στις διεθνείς τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων. Αυτό θα επηρεάσει και τους Ευρωπαίους καταναλωτές, καθώς οι τιμές των τροφίμων στην Ευρωζώνη ενδέχεται να αυξηθούν κατά περίπου 1,3%.

Οι επιπτώσεις δεν θα γίνουν αισθητές άμεσα, καθώς χρειάζεται χρόνος μέχρι το αυξημένο κόστος που προκαλούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα να περάσει σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα των τροφίμων. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι συνέπειες δεν θα έχουν εκδηλωθεί πλήρως πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2028.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ελ Νίνιο θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις διαταραχές που ήδη προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν, προσθέτοντας νέα προβλήματα στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, στις ήδη αυξημένες τιμές, αλλά και στις ελλείψεις λιπασμάτων και ενεργειακών πόρων.

Οι επιπτώσεις δεν θα γίνουν αισθητές άμεσα, καθώς χρειάζεται χρόνος μέχρι το αυξημένο κόστος που προκαλούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα να περάσει σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα των τροφίμων

Συνήθως, το Ελ Νίνιο αυξάνει τον κίνδυνο ξηρασίας στη νότια Αφρική και στις βόρειες περιοχές της Νότιας Αμερικής, ενώ προκαλεί έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες στη νότια Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Οι χώρες χαμηλού εισοδήματος, που έχουν ήδη πληγεί περισσότερο από τον πόλεμο με το Ιράν, εκτιμάται ότι θα υποστούν τις μεγαλύτερες συνέπειες.

Οι αναλυτές της Goldman Sachs επισημαίνουν ότι το Ελ Νίνιο έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις καλλιέργειες στην Ινδία, όπου η περίοδος των μουσώνων είναι σημαντικά πιο ξηρή. Σε ορισμένες περιοχές έχει σημειωθεί μόλις το 25% των συνηθισμένων βροχοπτώσεων, ενώ σε τμήματα της κεντρικής Ινδίας καταγράφεται περίπου το 50%, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την παραγωγή σιταριού, ρυζιού και ζαχαροκάλαμου.