Απαγόρευση social media σε ανηλίκους: η βασική «φωνή» αντίθεσης απέναντι στις καθολικές απαγορεύσεις

Αυξανόμενη τάση των ευρωπαϊκών κρατών να επιβάλλουν ηλικιακούς περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Ενώ χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία και η Αυστραλία υιοθετούν καθολικές απαγορεύσεις για τους ανηλίκους, η εσθονική κυβέρνηση θεωρεί τα μέτρα αυτά τεχνικά ανεφάρμοστα και εύκολα αναστρέψιμα.

Αντί για τον αποκλεισμό των χρηστών προτείνει την αυστηρή ρύθμιση των αλγορίθμων των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών ώστε να εξαλειφθούν οι εθιστικοί μηχανισμοί στην πηγή τους. Παράλληλα, τονίζεται τη σημασία της αξιοποίησης του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου, όπως το GDPR, για την προστασία των δεδομένων των παιδιών.

Η Εσθονία αντιτίθεται στην απαγόρευση υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα αποκλεισμού είναι πρακτικά ανεφάρμοστα και τα παιδιά βρίσκουν τεχνικούς τρόπους παράκαμψής τους. Το κράτος προτείνει την επιβολή αυστηρών κανονισμών στους αλγόριθμους των πλατφορμών της Big Tech, εστιάζοντας στην αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού στην πηγή του.

Το κεντρικό δίλημμα εστιάζεται στο αν η ευθύνη για την ασφάλεια στο διαδίκτυο πρέπει να βαρύνει τους ίδιους τους νέους ή τις ψηφιακές πλατφόρμες που σχεδιάζουν τα εν λόγω συστήματα.

Οι παρεμβάσεις των εθνικών κυβερνήσεων επιταχύνθηκαν τη διετία 2025-2026 με την Αυστραλία να εφαρμόζει την πρώτη παγκοσμίως απαγόρευση για άτομα κάτω των 16 ετών από τον Δεκέμβριο του 2025, τη Γαλλία να ψηφίζει νομοθεσία τον Ιανουάριο του 2026 για την απαγόρευση σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών, την Ισπανία να θεσπίζει περιορισμούς για τους εφήβους κάτω των 16 ετών ένα μήνα αργότερα και την Αυστρία να προχωρά σε περιορισμούς για παιδιά κάτω των 14 ετών.

Η Ελλάδα ανακοίνωσε πρόσφατα ότι θα απαγορεύσει την πρόσβαση των κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το 2027, ως μέρος μιας ομάδας έξι χωρών της ΕΕ που περιλαμβάνει επίσης τη Δανία, τη Γαλλία, την Αυστρία, την Πορτογαλία και την Ισπανία.

Στις 20 Νοεμβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα που ζητούσε την καθιέρωση ενός ελάχιστου ψηφιακού ορίου ηλικίας 16 ετών σε ολόκληρη την ΕΕ, με 483 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 86 αποχές, και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενσωματώσει το μέτρο στον επικείμενο Νόμο για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη.

Η προσέγγιση της Εσθονίας βασίζεται στην εις βάθος κατανόηση της υποδομής του διαδικτύου. Κάθε προσπάθεια επιβολής τοπικών περιορισμών καταρρέει συστηματικά μπροστά στις τεχνικές δυνατότητες παράκαμψης.

Παράλληλα με τη ρύθμιση των αλγορίθμων, η Εσθονία επενδύει στον ψηφιακό αλφαβητισμό, ενσωματώνοντας μαθήματα στα σχολεία ώστε οι μαθητές να αναπτύσσουν κριτική ικανότητα απέναντι στον τρόπο που λειτουργεί το αλγοριθμικό περιεχόμενο.