Ο πραγματικός λόγος που μας κάνει να φοβόμαστε την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης

Ζούμε σε μια εποχή όπου η ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης μονοπωλεί τον δημόσιο λόγο, προκαλώντας δέος αλλά, κυρίως, έναν βαθύ και ενίοτε ακαθόριστο φόβο.

Ωστόσο, αν ξύσουμε την επιφάνεια των τεχνοφοβικών σεναρίων επιστημονικής φαντασίας που κυριαρχούν στον κινηματογράφο -εκείνων περί αυτόνομων μηχανών που αποκτούν συνείδηση και στρέφονται ενάντια στην ανθρωπότητα- θα ανακαλύψουμε ότι η πραγματική ρίζα της κοινωνικής ανησυχίας είναι πολύ πιο προσγειωμένη και απόλυτα υλική.

Ο μέσος άνθρωπος, ο εργαζόμενος που πασχίζει καθημερινά να τα βγάλει πέρα σε ένα ολοένα και πιο εχθρικό οικονομικό περιβάλλον, δεν φοβάται τον αλγόριθμο αυτόν καθαυτόν. Φοβάται το χέρι που ελέγχει τον αλγόριθμο.

Και η αλήθεια, όπως καταδεικνύουν αναρίθμητες σύγχρονες αναλύσεις πολιτικής οικονομίας, είναι πως η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται σήμερα ασφυκτικά συγκεντρωμένη στα χέρια του μεγάλου κεφαλαίου.

Η ανάπτυξη και η εκπαίδευση εξελιγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν κολοσσιαίες επενδύσεις, πρόσβαση σε υπερυπολογιστές, τεράστια υπολογιστική ισχύ και αδιανόητους όγκους δεδομένων. Αυτοί οι πόροι ελέγχονται σχεδόν αποκλειστικά από ένα ολιγοπώλιο τεχνολογικών κολοσσών.

Συνεπώς, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αναπτύσσεται σε ένα ουδέτερο, ιδεατό κενό, αλλά εντός των αυστηρών πλαισίων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Σε αυτό το πλαίσιο, το πρωταρχικό κίνητρο για την ενσωμάτωση αυτής της τεχνολογίας στην οικονομία δεν είναι η κοινωνική ευημερία, η απελευθέρωση του ανθρώπου από τον κάματο ή η δίκαιη κατανομή του παγκόσμιου πλούτου.

Αντιθέτως, εργαλειοποιείται με μοναδικό σκοπό τη διαρκή μεγιστοποίηση του κέρδους. Όταν ένα τόσο ισχυρό εργαλείο ανήκει σε εκείνους που έχουν ως ύψιστο στόχο την αύξηση της υπεραξίας, είναι απολύτως λογικό και δικαιολογημένο η κοινωνική πλειοψηφία να το αντιμετωπίζει με έντονη καχυποψία.

Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται με τον πιο εμφατικό τρόπο η αμείλικτη συνέχεια της ταξικής διαπάλης στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή. Η ιστορική σύγκρουση μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας δεν σταμάτησε ποτέ, απλώς μεταφέρεται πλέον σε ένα νέο, τεχνολογικά και ψηφιακά αναβαθμισμένο πεδίο.

Σε κάθε προηγούμενη βιομηχανική επανάσταση, από την έλευση της ατμομηχανής και τον ηλεκτρισμό μέχρι τη ρομποτική, η τεχνολογική πρόοδος στα χέρια της εκάστοτε ελίτ χρησιμοποιήθηκε συχνά ως μέσο για την εντατικοποίηση της εργασίας, τον ασφυκτικό έλεγχο των εργαζομένων και την ανελέητη συμπίεση του εργατικού κόστους.