«ραγδαία ενίσχυση» του el niño και ακραία καιρικά φαινόμενα: πότε θα χτυπήσει την ευρώπη;
Σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), η κορύφωση του φαινομένου αναμένεται μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου, αυξάνοντας την πιθανότητα εκδήλωσης έντονων καυσώνων, παρατεταμένων ξηρασιών και ισχυρών βροχοπτώσεων.
Αυτή η υπερθέρμανση των υδάτων συμπαρασύρει προς τα πάνω την παγκόσμια θερμοκρασία, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα. Για παράδειγμα, το προηγούμενο ισχυρό El Niño, που ξεκίνησε τον Μάιο του 2023 και διήρκεσε μέχρι τον Μάρτιο του 2024, συνέβαλε στην καταγραφή θερμοκρασιών-ρεκόρ παγκοσμίως, τροφοδοτώντας καταστροφικές πυρκαγιές και πολυετείς ξηρασίες σε όλο τον κόσμο.
Ωστόσο, οι άμεσες συνέπειές του εντοπίζονται κυρίως στις τροπικές ζώνες. Στο παρελθόν, περιοχές όπως η Νότια Αμερική, οι νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, η Ανατολική Αφρική και η Κεντρική Ασία βρέθηκαν αντιμέτωπες με αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών. Αντίθετα, μεγάλα τμήματα της Αυστραλίας, οι βόρειες περιοχές της Νότιας Αμερικής και χώρες της Ασίας, όπως η Ινδονησία, δοκιμάστηκαν από έντονη ξηρασία και δασικές πυρκαγιές.
Στην ευρωπαϊκή ήπειρο, οι επιπτώσεις του El Niño είναι πολύ πιο έμμεσες και σαφώς λιγότερο έντονες. Όπως αναφέρει το Euronews, το φαινόμενο ενδέχεται να φέρει πιο άστατο καιρό αργότερα μέσα στο έτος, με έναν πιο ήπιο, βροχερό και θυελλώδη χειμώνα. Είναι, εντούτοις, απίθανο να επηρεάσει το φετινό καλοκαίρι του 2026.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι οι πρόσφατοι καύσωνες που έπληξαν την Ευρώπη δεν μπορούν να αποδοθούν στο El Niño, παρά τις σχετικές αναφορές που έγιναν σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης. Παρόλα αυτά, η Ευρώπη δεν μένει στο απυρόβλητο, καθώς τα ακραία φαινόμενα στην άλλη πλευρά του πλανήτη προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις. Οι ειδικοί προειδοποιούν ήδη για πιθανές ελλείψεις σε βασικά είδη διατροφής.
Στην πλειονότητά τους, τα επεισόδια El Niño αυξάνουν προσωρινά την παγκόσμια θερμοκρασία κατά περίπου 0,2°C
Παράλληλα, η έλλειψη βροχοπτώσεων και η χαμηλή στάθμη των ποταμών στην Κολομβία, τη βορειοανατολική Βραζιλία και την Ινδία αναμένεται να περιορίσουν σημαντικά τις αρδευόμενες καλλιέργειες, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να στραφούν περισσότερο στην άντληση υπόγειων υδάτων. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο της υπερεκμετάλλευσης των πόρων, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό των εξαγωγών.
Αν και το El Niño μπορεί να επηρεάσει τις καιρικές συνθήκες σε πολλές περιοχές του πλανήτη, η επίδρασή του στην Ευρώπη είναι σημαντικά πιο περιορισμένη σε σχέση με τις τροπικές περιοχές και τη Βόρεια Αμερική.
Όσον αφορά την Ελλάδα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί σε ποιο βαθμό το φαινόμενο επηρεάζει τον καιρό της χώρας και γενικότερα της Μεσογείου, καθώς η σχέση αυτή εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας. Παράλληλα, μελέτες έχουν δείξει ότι κατά τη διάρκεια επεισοδίων El Niño η Βόρεια Ευρώπη μπορεί να καταγράφει συχνότερα χαμηλότερες θερμοκρασίες τους χειμερινούς μήνες, ενώ στον Βόρειο Ατλαντικό παρατηρούνται συχνά υψηλότερες θερμοκρασίες.
Την ίδια εκτίμηση συμμερίζεται και ο επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, έχει επισημάνει μιλώντας στο in ότι όλα δείχνουν πως ο πλανήτης εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ισχυρού El Niño, ενδεχομένως εντονότερου ακόμη και από εκείνο του 2015, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα παγκόσμια κλιματικά φαινόμενα, οι επιπτώσεις του οποίου γίνονται αισθητές σε πολλές περιοχές του κόσμου.
