Τραμπ, σι και πούτιν πάνε για νέα γιάλτα; - πώς θα μοιράσουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής
Είναι αδιαμφισβήτητη αλήθεια στη διπλωματία πως, αν δεν βρίσκεσαι γύρω από το τραπέζι, υπάρχει ο κίνδυνος εσύ ή οι αξίες σου να βρεθείτε στο… μενού και να σας μοιράσουν. Πολλοί από όσους έχουν αποκλειστεί από τη σύνοδο κορυφής στο Σενζέν – κυρίως η Ουκρανία, αλλά και χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής, η Ταϊβάν, ακόμη και το Ιράν – έχουν λόγο να ανησυχούν ότι οι υποστηρικτές τους ενδέχεται να τους εγκαταλείψουν, στο πλαίσιο μιας περίπλοκης γεωπολιτικής ανταλλαγής που οραματίζεται ο Πούτιν και την οποία ο Τραμπ φαίνεται να υποστηρίζει.
Ο Πούτιν προτείνει εδώ και καιρό αυτή την αναβίωση της σημαντικότερης σύνοδου κορυφής σε καιρό πολέμου, που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 1945 κατόπιν επιμονής του Ιωσήφ Στάλιν, σε ένα ερειπωμένο τσαρικό θέρετρο στη νότια ακτή της Κριμαίας, με τη συμμετοχή του Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ και του Ουίνστον Τσόρτσιλ.
Ο Τραμπ έχει αναλάβει τον ρόλο του ενθουσιώδους επισκέπτη, ενώ ο Σι υποδύεται τον ντροπαλό οικοδεσπότη, πάντα απρόθυμο να αποδεχτεί το καθεστώς μιας παραδοσιακής παγκόσμιας υπερδύναμης.
Κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι θα συμβεί αν οι τρεις άνδρες συναντηθούν ή ακόμα και αν η Κίνα θα επιτρέψει κάτι περισσότερο από μια τυπική, καθοδηγούμενη από το πρωτόκολλο, ανταλλαγή δηλώσεων. Το Πεκίνο προσπαθεί ήδη, άλλωστε, να βγάλει τον πυρηνικό αφοπλισμό από την ημερήσια διάταξη.
Ίσως αποδειχθεί ότι δεν είναι παρά ένα σύντομο γεωπολιτικό θέατρο, το οποίο ο Πούτιν θα μπορεί να παρουσιάσει στο εσωτερικό της χώρας του για να δείξει ότι η Ρωσία – ακόμη και με μια οικονομία επτά φορές μικρότερη από αυτήν της ΕΕ – εξακολουθεί να παίζει στην κατηγορία των μεγάλων.
Αν όμως ο Ρώσος ηγέτης πετύχει τον σκοπό του, θα προσπαθήσει να διασφαλίσει ότι αυτή θα είναι η πρώτη από μια σειρά συναντήσεων με αυτή τη μορφή, στις οποίες οι μεγάλες δυνάμεις θα οργανώσουν μια νέα παγκόσμια τάξη βάσει μιας σειράς αρχών με επίκεντρο την ασφάλεια, στις οποίες οι φιλελεύθερες αξίες θα διαδραματίζουν ελάχιστο ρόλο.
Η αρχική Σύνοδος της Γιάλτας είναι ευρέως γνωστή, εκτός Ρωσίας, ως μια στιγμή κυνικών συμβιβασμών. Ήταν οκτώ ημέρες που διαμόρφωσαν τον μεταπολεμικό κόσμο, κατά τις οποίες χώρες που απουσίαζαν παραμερίστηκαν ή διαιρέθηκαν από τους επικείμενους νικητές του πολέμου.
Η ρεπουμπλικανική παράδοση που εξέφρασε ο Μπους, όμως, έχει εξαλειφθεί από τον Τραμπ. Στο έγγραφο εθνικής ασφάλειας του 2025, ο Τραμπ εξήρε τη γεωπολιτική των σφαιρών επιρροής που προωθήθηκε στη Γιάλτα. Ονόμασε το δυτικό ημισφαίριο ως σφαίρα επιρροής της Αμερικής, ενώ έδειξε σεβασμό απέναντι στις σφαίρες επιρροής της Ρωσίας και της Κίνας.
Όπως φάνηκε, ωστόσο, ο Τραμπ δεν έδωσε μεγάλη σημασία στη στρατηγική που είχε προετοιμαστεί για αυτόν. Διατήρησε τον σεβασμό του προς τον Πούτιν και τον Σι, αλλά παρασύρθηκε, μαζί με το Ισραήλ, σε μια καταστροφική αυτοκρατορική επέκταση αλλού, ιδίως στο Ιράν.
Ως αποτέλεσμα, οι ΗΠΑ και η Ρωσία προσεγγίζουν τη σύνοδο κορυφής αναζητώντας τη βοήθεια της Κίνας για να απεμπλακούν από τους πολέμους που οι ίδιες επέλεξαν και που τις έχουν πληγώσει. Ο Σι αναλαμβάνει τον ρόλο του Στάλιν, φιλοξενώντας δύο χώρες που έχουν ανάγκη από την ευεργεσία του.
